V KO 55/11

Sygn. akt V KO 55/11 
 
P O S T A N O W I E N I E 
Dnia 7 grudnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy – Izba Karna w składzie: 
 
Przewodniczący Sędzia SN Krzysztof Cesarz (sprawozdawca) 
 
 
Sędziowie SN: Jarosław Matras 
 
 
 
 
   Barbara Skoczkowska 
 
 
 
 
 
 
w sprawie Henryka N. 
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 7 grudnia 2011 r., 
wniosku jego pełnomocnika 
o wznowienie postępowania zakończonego: prawomocnym postanowieniem 
Sądu Apelacyjnego z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. Akt [...], utrzymującym w 
mocy postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt [...] oraz wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 
7 października 2009 r., sygn. Akt [...], 
 
p o s t a n o w i ł: 
1) pozostawić bez rozpoznania wniosek w części dotyczącej utrzymania 
w mocy przez Sąd Apelacyjny postanowienia Sądu Okręgowego z 
dnia 16 marca 2009 r., o uznaniu za nieważne orzeczenia Kolegium 
do Spraw Wykroczeń przy Wojewodzie W. z dnia 25 października 
1982 r., 
2) stwierdzić swą niewłaściwość do rozpoznania wniosku w części 
dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Sądu 
Okręgowego z dnia 7 października 2009 r. i przekazać wniosek w tym 
zakresie do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, 

 
2
3) oddalić wniosek w pozostałej części, 
4) obciążyć 
wnioskodawcę 
Henryka 
N. 
kosztami 
sądowymi 
postępowania wznowieniowego. 
 
 
U Z A S A D N I E N I E 
Pełnomocnik 
Henryka 
N. 
wniósł 
o 
wznowienie 
postępowania 
zakończonego prawomocnymi orzeczeniami: 
I. postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 18 czerwca 2009 r. utrzymującym 
w mocy postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 16 marca 2009 r., którym 
Sąd ten: 
1) na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za 
nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za 
działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, 
poz. 149 ze zm. – dalej ustawa „lutowa”) uznał za nieważne orzeczenie 
Kolegium do Spraw Wykroczeń przy Wojewodzie W. z dnia 25 
października 1982 r., nr rej.[...], skazujące H. N. za wykroczenie z art. 138 
k.w. na karę 3500 zł grzywny, 
2) oddalił wiosek o unieważnienie orzeczenia Kolegium do Spraw 
Wykroczeń przy Prezydencie Miasta Ś. z dnia 29 października 1982 r., nr 
rej.[...], skazujące H. N. za wykroczenie z art. 138 k.w. na karę 5000 zł 
grzywny, 
3) oddalił wniosek o unieważnienie decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia 12 
listopada 1982 r., nr [...] o cofnięciu H. N. z dniem 12 maja 1983 r. na 
stałe zezwolenia na prowadzenie publicznego transportu drogowego – 
zarobkowego przewozu osób, która to decyzja została utrzymana w mocy 
decyzją Wojewody W. z dnia 15 lipca 1983 r., nr [...], zaś skargę od tej 
decyzji Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 4 
października 1983 r., 

 
3
II. wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 7 października 2009 r., sygn. Akt [...], 
zasądzającym na podstawie art. 8 ust. 1 i 1a ustawy „lutowej” od Skarbu 
Państwa na rzecz Henryka N. kwotę 2006,71 zł tytułem odszkodowania i 
zadośćuczynienia za skazanie orzeczeniem Kolegium wymienionym w pkt I 
ppkt 1. 
Wnioskodawca jako podstawy wznowienia postępowania wskazał 
kolejno: ustawę z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy „lutowej” (Dz. U. 
Nr 191, poz. 1372), art. 540 k.p.k. bez sprecyzowania, o który przepis tej 
jednostki redakcyjnej chodzi, wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 1 
marca 2011 r., P 21/09, stwierdzający niezgodność art. 8 ust. 1a i art. 8 ust. 1d 
ustawy „lutowej” z Konstytucją RP oraz z dnia 16 marca 2011 r., K 35/08, 
stwierdzający niezgodność dekretu z dnia 12 grudnia 1981 o stanie wojennym 
(Dz. U. Nr 29, poz. 154) i dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach 
szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie 
obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. Nr 29, poz. 156) m.in. z Konstytucją 
RP, oraz dowody ujawnione po wydaniu powyższych orzeczeń Sądów. 
Pełnomocnik H. N. wniósł o „uchylenie wydanych orzeczeń i ponowne 
rozpatrzenie sprawy”. 
Prokurator Prokuratury Generalnej w pisemnej odpowiedzi na wniosek 
postulował jego oddalenie. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
1. 
Niedopuszczalne było wystąpienie z wnioskiem o wznowienie 
postępowania w tej części, w której uznano za nieważne orzeczenie Kolegium 
do Spraw Wykroczeń przy Wojewódzkie W. z dnia 25 października 1982 r. W 
myśl art. 545 § 1 k.p.k., w postępowaniu wznowieniowym stosuje się 
odpowiednio m.in. art. 425 § 3 k.p.k. Z przepisu stosowanego w ten sposób 
wynika, że uprawniony, z wyjątkiem oskarżyciela publicznego, może domagać 
się wznowienia tylko tego postępowania, które zakończyło się prawomocnym 
orzeczeniem naruszającym jego prawa lub szkodzącym jego interesom. Brak 

 
4
gravamen postanowienia unieważniającego jest więc tu oczywisty. Dlatego na 
podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 430 § 1 k.p.k. pozostawiono wniosek w 
tej części bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy. 
2. 
Okoliczności potwierdzające sprawstwo i winę Henryka N. co do  
czynu  z art. 138 k.w. popełnionego dnia 28 października 1982 r., zostały 
przyznane przez niego nie tylko w postępowaniu przed Kolegium do spraw 
Wykroczeń przy Prezydencie Miasta Ś., ale również w postępowaniu, którego 
dotyczy wniosek o wznowienie. Wykazały to jasno oba Sądy: Okręgowy i 
Apelacyjny jak i to, że ukaranie H. N. za to wykroczenie nie miało żadnego 
związku z jego działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego ani 
nie nastąpiło powodu takiej działalności. Nie zostały zaprezentowane nowe 
dowody nieznane przedtem sądowi, które wskazywałyby na tezę przeciwną, tak 
jak tego wymaga art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. (bo zapewne o ten przepis chodziło 
autorowi wniosku). 
Żaden z przepisów, które Trybunał Konstytucyjny wyrokami z dnia 1 
marca 2011 r. i 16 marca 2011 r. uznał za niezgodne z Konstytucją RP, nie były 
podstawą wydania w tej części orzeczenia. Nie wystąpiła zatem również 
normatywna podstawa do wznowienia postępowania określona w art. 540 § 2 
k.p.k. co do odmowy uznania za nieważne ukarania za wykroczenie popełnione 
w dniu 28 października 1982 r. Dlatego wniosek w tym zakresie został 
oddalony. 
3. Uzasadnienie wniosku o wznowienie postępowania w części 
odmawiającej uznania za nieważne decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia 12 
listopada 1982 r. ogranicza się tylko do polemiki ze stanowiskiem Sądów, że 
decyzja ta nie stanowiła represji w rozumieniu ustawy „lutowej”, to znaczy 
represji prawnokarnej. Również część wstępna wniosku nie naprowadza na 
jakąkolwiek podstawę prawną, wymaganą dla wznowienia postępowania 
sądowego. W końcowej części motywów wniosku jest natomiast wzmianka o 
toczącym się postępowaniu administracyjnosądowym w przedmiocie uchylenia 

 
5
wskazanej decyzji administracyjnej. Dlatego wniosek w tym zakresie należało 
oddalić jako chybiony i skierowany do niewłaściwego organu. 
4. 
Żądanie 
wznowienia 
przez 
Sąd 
Najwyższy 
postępowania 
zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 7 
października 2009 r., które uprawomocniło się w pierwszej instancji, pomija 
treść art. 544 § 2 k.p.k. Przepis ten jasno przecież stanowi, że Sąd Najwyższy 
orzeka w kwestii wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem sądu 
apelacyjnego (lub Sądu Najwyższego). Sąd Najwyższy nie jest zatem właściwy 
funkcjonalnie do rozpoznania wniosku w tej części. Dlatego na podstawie art. 
35 § 1 k.p.k. orzeczono jak w pkt 2 postanowienia, sygnalizując, że podlega on 
odrębnej opłacie. 
O kosztach postępowania wznowieniowego rozstrzygnięto na podstawie 
art. 639 zd. drugie k.p.k.