V KO 52/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do innego sądu, uznając, że obawa o brak obiektywizmu z powodu orzekania o sędziach własnego sądu nie jest wystarczającą przesłanką do zmiany właściwości.
Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na umorzenie śledztwa innemu sądowi, argumentując, że orzekanie przez sędziów tego samego sądu mogłoby wzbudzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił tego wniosku, stwierdzając, że obawa o opinię publiczną i wątpliwości co do własnych kompetencji nie są wystarczającymi przesłankami do zmiany właściwości sądu, a sądy nie powinny ulegać presji opinii publicznej.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Sąd Rejonowy uzasadnił swój wniosek obawą, że orzekanie w sprawie dotyczącej prawidłowości postępowania sędziów tego samego sądu mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu. Sąd Najwyższy nie podzielił tego stanowiska. W uzasadnieniu wskazano, że odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy podkreślił, że sama okoliczność, iż sprawa dotyczy sędziów orzekających w danej jednostce, nie stanowi podstawy do zmiany właściwości, gdyż mogłoby to podważać zaufanie do niezależności sądów. Ponadto, sąd zaznaczył, że sądy nie powinny ulegać presji opinii publicznej ani wątpić we własne kompetencje do rzetelnego przeprowadzenia procesu. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sama obawa o wątpliwości co do obiektywizmu sądu, wynikająca z faktu orzekania w sprawie dotyczącej sędziów tego samego sądu, nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy innemu sądowi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, jako podstawa do zmiany właściwości sądu, wymaga zaistnienia okoliczności jednoznacznie świadczących o braku możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy. Obawa o opinię publiczną i wątpliwości co do własnych kompetencji nie są wystarczające, a sądy nie powinny ulegać presji zewnętrznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wniosek nie uwzględniono
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu (w kontekście utrzymania właściwości)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. L. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Prokuratura Okręgowa w Koszalinie | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie przygotowawcze |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest możliwa tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym mogą powstać wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny, co sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.
Pomocnicze
k.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sądy nie powinny ulegać presji opinii publicznej. Wątpliwości co do obiektywizmu sądu nie mogą być podstawą do zmiany właściwości, jeśli nie są uzasadnione obiektywnymi przesłankami. Utrzymanie właściwości sądu jest zasadą, od której odstępuje się tylko w wyjątkowych sytuacjach.
Odrzucone argumenty
Orzekanie przez sędziów tego samego sądu, który ma rozpoznać sprawę dotyczącą własnych sędziów, może wzbudzić wątpliwości co do obiektywizmu w opinii publicznej.
Godne uwagi sformułowania
orzekanie w sprawie przez sąd właściwy, z uwagi na fakt, iż sprawa dotyczy prawidłowości bądź nieprawidłowości postępowania Prezesa oraz przewodniczącego wydziału cywilnego Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości, co do obiektywizmu i bezstronności tego sądu. Odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. sądy nie ulegały presji opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu.
Skład orzekający
Józef Szewczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie decyzji o odmowie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na obawy o obiektywizm, gdy sprawa dotyczy sędziów tego samego sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia obiektywizmu sądu i jego relacji z opinią publiczną, co jest istotne dla prawników, ale może być mniej zrozumiałe dla szerokiej publiczności.
“Czy sędziowie mogą orzekać we własnej sprawie? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KO 52/15 POSTANOWIENIE Dnia 6 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk w sprawie zażalenia W. L. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Koszalinie z dnia 17 lipca 2015 r., sygn. akt V Ds. 134/14, o umorzeniu śledztwa o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i inne po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu z dnia 19 sierpnia 2015 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy rozpoznania zażalenia W. L. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Koszalinie z dnia 17 lipca 2015 r. o umorzeniu śledztwa o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i inne. Uzasadniając wystąpienie, Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu stwierdził, że orzekanie w sprawie przez sąd właściwy, z uwagi na fakt, iż sprawa dotyczy prawidłowości bądź nieprawidłowości postępowania Prezesa oraz przewodniczącego wydziału cywilnego Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości, co do obiektywizmu i bezstronności tego sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości nie zasługuje na uwzględnienie. Odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. W istocie więc skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym mogą powstać wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07, LEX nr 568451 ). Nie można, co do zasady uznać, że sytuacja taka powstaje tylko z tej przyczyny, że zaskarżone postanowienie o umorzeniu śledztwa, wydano w postępowaniu dotyczącym między innymi sędziów orzekających w danej jednostce organizacyjnej sądownictwa powszechnego. Stwierdzenie braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w tych okolicznościach mogłoby w konsekwencji prowadzić do podważania zaufania do niezależności sądów i niezawisłości sędziów (podobnie: postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 grudnia 2012 r., IV KO 88/12, LEX nr 1231606 oraz z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 79/12, LEX nr 1277829 ). Podobnie nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” stanowiącym, w rozumieniu art. 37 k.p.k., przesłankę do uwolnienia sądu właściwego miejscowo od obowiązku rozpoznania tej sprawy, p owzięta przez Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu obawa odnośnie pojawienia się w opinii publicznej wątpliwości w kwestii braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób obiektywny. Autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu (por. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 210-212; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2012 r., V KO 57/12, LEX nr 1228517) . W świetle powyższego, nieuzasadnione jest twierdzenie, że sędziowie Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu nie mogą bezstronnie rozpoznać wniesionego przez W. L. zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI