V KO 51/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania kasacyjnego, które zakończyło się postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2024 r. o oddaleniu kasacji obrońcy skazanego P. H. jako oczywiście bezzasadnej. Podstawą wniosku o wznowienie była nienależyta obsada sądu, wynikająca z faktu, że w składzie orzekającym zasiadała sędzia SN Anna Dziergawka, powołana na stanowisko w oparciu o uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko judykatury, że dopuszczalne jest wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji, również z urzędu. Stwierdzono, że wadliwość powołania sędzi stanowi uchybienie rangi bezwzględnej podstawy odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.). Podkreślono, że sędzia ta nie uzyskała statusu sędziego Sądu Najwyższego w rozumieniu Konstytucji RP, ponieważ nie została powołana na wniosek konstytucyjnego organu. Wskazano również na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczące wadliwości procedury nominacyjnej sędziów w Polsce. W konsekwencji Sąd Najwyższy wznowił postępowanie, uchylił swoje wcześniejsze postanowienie i przekazał kasację do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej wadliwości obsady Sądu Najwyższego w kontekście zmian w procedurze nominacyjnej sędziów oraz dopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziego SN na podstawie przepisów z 2017 r. i może być stosowane do podobnych przypadków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji, zarówno na wniosek strony, jak i z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił najnowsze orzecznictwo, zgodnie z którym procedura wznowieniowa może być stosowana do postępowań po uprawomocnieniu się orzeczenia, w tym do postępowań kasacyjnych zakończonych oddaleniem kasacji.
Czy nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nienależyta obsada sądu zachodzi w takiej sytuacji, ponieważ osoba taka nie uzyskała statusu sędziego Sądu Najwyższego w rozumieniu Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały trzech połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. oraz do własnego orzecznictwa, zgodnie z którym Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana ustawą z 2017 r. nie ma charakteru organu konstytucyjnego, a sędziowie powołani na jej wniosek nie spełniają wymogów konstytucyjnych do sprawowania wymiaru sprawiedliwości.
Czy orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczące wadliwości procedury nominacyjnej sędziów SN wpływają na dopuszczalność wznowienia postępowania kasacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenia ETPC wskazujące na naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC z uwagi na wadliwość procedury nominacyjnej sędziów SN stanowią podstawę do wznowienia postępowania, nawet jeśli nie dotyczyły bezpośrednio sędziów Izby Karnej.
Uzasadnienie
Wadliwość powołania sędziego SN jest taka sama jak w sprawach rozpatrywanych przez ETPC, a potrzeba zapewnienia standardu prawa do sądu gwarantowanego przez art. 6 ust. 1 EKPC obejmuje także postępowania po uprawomocnieniu się orzeczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. H. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna podstawa uchylenia orzeczenia (nienależyta obsada sądu).
Pomocnicze
k.p.k. art. 540 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wznowienia postępowania na wniosek strony (choć wniosek został potraktowany jako sygnalizacja podstaw do wznowienia z urzędu).
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), która ukształtowała skład KRS w sposób uznany za niezgodny z Konstytucją.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Warunki powołania sędziego Sądu Najwyższego.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyta obsada Sądu Najwyższego z uwagi na wadliwe powołanie sędziego SN. • Wadliwość procedury nominacyjnej sędziego SN, która narusza Konstytucję RP i standardy międzynarodowe (EKPC).
Godne uwagi sformułowania
uchylił postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt V KK 91/24, o oddaleniu jako oczywiście bezzasadnej kasacji • nienależyta obsada sądu z uwagi na fakt, że w składzie jednoosobowym rozpoznającym kasację zasiadała sędzia SN Anna Dziergawka, która została powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Karnej w oparciu o uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa (dalej: KRS), której kształt został określony ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. • nie został spełniony drugi warunek wskazany w art. 179 Konstytucji RP, co oznacza, że wspomniana sędzia nie uzyskała statusu sędziego Sądu Najwyższego w rozumieniu Konstytucji RP • wydanie przez Sąd Najwyższy postanowienia o oddaleniu kasacji w składzie, w którym zasiadała SSN Anna Dziergawka, powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego wadliwie – z rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa w składzie określonym ustawą z 2017 r. – dotknięte jest uchybieniem rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Skład orzekający
Piotr Mirek
przewodniczący
Tomasz Artymiuk
członek
Kazimierz Klugiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej wadliwości obsady Sądu Najwyższego w kontekście zmian w procedurze nominacyjnej sędziów oraz dopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziego SN na podstawie przepisów z 2017 r. i może być stosowane do podobnych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa, w tym wadliwości obsady Sądu Najwyższego i wpływu zmian legislacyjnych na proces nominacji sędziowskich, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Sąd Najwyższy przyznaje: wadliwa obsada sądu uchyla własne orzeczenie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.