V KO 71/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy dotyczącej sędziego tego sądu innemu sądowi, uznając, że obawy o brak bezstronności są nieuzasadnione.
Sąd Rejonowy w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziemu tego sądu, argumentując, że rozpoznanie sprawy przez sąd lokalny mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności i wpływać negatywnie na odbiór społeczny. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że obawy o postrzeganie sprawy są zbyt abstrakcyjne i nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi.
Sąd Rejonowy w P. wystąpił z wnioskiem do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o sygn. akt III Kp [...] innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie poświadczenia nieprawdy, złożenia fałszywego zawiadomienia o przestępstwie oraz przekroczenia uprawnień przez sędziego tegoż sądu. Sąd Rejonowy obawiał się, że rozpoznanie sprawy przez sąd lokalny mogłoby prowadzić do powstania w odbiorze społecznym przekonania o braku bezstronności, zwłaszcza w kontekście medialnego charakteru spraw z udziałem sędziów. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, nie uwzględnił go. Podkreślono, że instytucja przekazania sprawy innemu sądowi (art. 37 k.p.k.) jest wyjątkiem od zasady właściwości miejscowej i powinna być stosowana tylko w szczególnych przypadkach. Sąd Najwyższy uznał, że obawy Sądu Rejonowego o postrzeganie sprawy jako obciążonej brakiem bezstronności są zbyt abstrakcyjne i nie uzasadniają przekazania sprawy. Przywołano wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym sam fakt formułowania zarzutów pod adresem sędziów lub prokuratorów nie powinien prowadzić do wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy stwierdził, że orzekanie przez sąd właściwy na zasadach ogólnych buduje autorytet wymiaru sprawiedliwości. Jako dodatkową gwarancję bezstronności wskazano instytucję wyłączenia sędziego (art. 41 § 1 k.p.k.).
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, obawy o postrzeganie braku bezstronności sądu, wynikające z faktu, że sprawa dotyczy sędziego tegoż sądu, nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeśli nie mają charakteru wyjątkowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i wymaga szczególnych okoliczności. Abstrakcyjne obawy o odbiór społeczny nie są wystarczające. Sam fakt formułowania zarzutów pod adresem sędziów nie powinien prowadzić do wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Orzekanie przez sąd właściwy na zasadach ogólnych buduje autorytet wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wniosku nie uwzględnić
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. G.-G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja przekazania sprawy stanowi wyjątek od zasady właściwości miejscowej i powinna być stosowana jedynie w szczególnych przypadkach. Okoliczności wskazane przez sąd występujący z wnioskiem muszą mieć charakter wyjątkowy, a nie sprowadzać się jedynie do wyrażenia abstrakcyjnej obawy o możliwość postrzegania braku bezstronności.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazano jako odpowiednią i wystarczającą instytucję gwarantującą bezstronne rozpoznanie sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i wymaga szczególnych okoliczności. Abstrakcyjne obawy o postrzeganie braku bezstronności nie są wystarczające. Sam fakt formułowania zarzutów pod adresem sędziów nie powinien prowadzić do wątpliwości co do bezstronności sądu. Orzekanie przez sąd właściwy na zasadach ogólnych buduje autorytet wymiaru sprawiedliwości.
Odrzucone argumenty
Rozpoznanie sprawy przez sąd lokalny mogłoby prowadzić do powstania w odbiorze społecznym przekonania o braku bezstronności sądu, godzące w dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza biorąc pod uwagę medialny charakter spraw, w których stroną jest sędzia.
Godne uwagi sformułowania
sytuacja, w której sąd orzekałby w sprawie dotyczącej sędziego tego sądu, mogłaby prowadzić do powstania w odbiorze społecznym przekonania o braku bezstronności sądu, godzące w dobro wymiaru sprawiedliwości okoliczności wskazane przez Sąd występujący z wnioskiem [...] muszą mieć charakter wyjątkowy, a nie sprowadzać się jedynie do wyrażenia abstrakcyjnej obawy o możliwość postrzegania w odbiorze społecznym postępowania przed Sądem orzekającym oraz samego rozstrzygnięcia sprawy jako obciążonego brakiem bezstronności sam fakt formułowania zarzutów pod adresem sędziów lub prokuratorów nie powinien być traktowany jako okoliczność uzasadniająca wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego do rozpoznania zażalenia na odmowę wszczęcia postępowania przygotowawczego To właśnie orzekanie i podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie przez sąd właściwy na zasadach ogólnych stanowi właściwą postawę, budującą autorytet wymiaru sprawiedliwości, pozytywnie kształtując jego wizerunek w odbiorze społecznym.
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności w kontekście obaw o bezstronność sądu rozpoznającego sprawę dotyczącą sędziego tego sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy w postępowaniu karnym, gdzie obawy dotyczą postrzegania bezstronności sądu lokalnego w sprawie sędziego tego sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z bezstronnością sądu i jego postrzeganiem w społeczeństwie, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem karnym i ustrojem sądów.
“Czy obawy o wizerunek sądu wystarczą do zmiany jego właściwości? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KO 71/18 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie z zażalenia S. G.-G. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 października 2018 r., wniosku Sądu Rejonowego w P. z dnia 5 września 2018 r. o przekazanie sprawy o sygn. akt III Kp […] , innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario postanowił: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z dnia 5 września 2018 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o sygn. akt III Kp […] innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że sprawa dotyczy zażalenia S. G.-G. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie poświadczenia nieprawdy, złożenia fałszywego zawiadomienia o przestępstwie oraz przekroczenia uprawnień przez sędziego Sądu Rejonowego w P. W przekonaniu Sądu Rejonowego sytuacja, w której sąd orzekałby w sprawie dotyczącej sędziego tego sądu, mogłaby prowadzić do powstania w odbiorze społecznym przekonania o braku bezstronności sądu, godzące w dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza biorąc pod uwagę medialny charakter spraw, w których stroną jest sędzia. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja określona art. 37 k.p.k. stanowi wyjątek od zasady właściwości miejscowej sądu i powinna mieć zastosowane jedynie w szczególnych przypadkach. Z tego względu również okoliczności wskazane przez Sąd występujący z wnioskiem, o którym mowa w wymienionym przepisie, muszą mieć charakter wyjątkowy, a nie sprowadzać się jedynie do wyrażenia abstrakcyjnej obawy o możliwość postrzegania w odbiorze społecznym postępowania przed Sądem orzekającym oraz samego rozstrzygnięcia sprawy jako obciążonego brakiem bezstronności. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazywano już wcześniej, że sam fakt formułowania zarzutów pod adresem sędziów lub prokuratorów nie powinien być traktowany jako okoliczność uzasadniająca wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego do rozpoznania zażalenia na odmowę wszczęcia postępowania przygotowawczego. W tego rodzaju sprawach sądy właściwe do ich rozpoznania na zasadach ogólnych nie powinny wyrażać wątpliwości co do możliwości zachowania standardów rzetelnego procesu ani obawiać się o postrzeganie sprawy w opinii publicznej, co z pewnością nie sprzyja budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości ( zob. postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2013 r., V Ko 78/12, LEX nr 1277828; por. postanowienie SN z dnia 22 listopada 2012 r., V Ko 65/12, LEX nr 1228521 ). Sąd Najwyższy podziela to stanowisko również na gruncie niniejszej sprawy. To właśnie orzekanie i podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie przez sąd właściwy na zasadach ogólnych stanowi właściwą postawę, budującą autorytet wymiaru sprawiedliwości, pozytywnie kształtując jego wizerunek w odbiorze społecznym. Na marginesie warto jedynie zaznaczyć, że odpowiednią i wystarczającą instytucją gwarantującą bezstronne rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest unormowanie zawarte w art. 41 § 1 k.p.k. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI