V KO 5/20

Sąd Najwyższy2020-02-05
SNKarneinneWysokanajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościsędziowieprokuratorzybezstronnośćobiektywizmart. 37 k.p.k.Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziom i prokuratorom innemu sądowi okręgowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Okręgowy w Z. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziom i prokuratorom innemu sądowi. Sąd Okręgowy argumentował, że sprawa dotyczy czynów sędziów i prokuratorów z jego okręgu, co może budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości i potrzebę wykluczenia potencjalnych wątpliwości co do bezstronności, uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Z. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia pokrzywdzonej U. C. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. o odmowie wszczęcia śledztwa. Śledztwo miało dotyczyć przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziów i prokuratorów okręgu z. poprzez wydawanie rozstrzygnięć niezgodnych z prawem i udział w zorganizowanej grupie przestępczej. Sąd Okręgowy w Z. uzasadnił swój wniosek tym, że sprawa dotyczy sędziów i prokuratorów z jego okręgu, co może rodzić w odbiorze społecznym wątpliwości co do obiektywizmu sądu. Sąd Najwyższy, odwołując się do utrwalonego orzecznictwa, podkreślił, że "dobro wymiaru sprawiedliwości" uzasadnia odstępstwo od zasad właściwości miejscowej, gdy istnieją okoliczności mogące wpływać na swobodę orzekania lub budzić przekonanie o niezdolności sądu do obiektywnego rozpoznania sprawy. Wskazano, że nawet potencjalne, nieuzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego osądzenia sprawy przemawia za przekazaniem jej innemu sądowi. W związku z tym Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L., aby zapewnić przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako potrzeba ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i bezstronności, uzasadnia przekazanie sprawy. W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania są czyny sędziów i prokuratorów z danego okręgu, mogą powstać wątpliwości co do obiektywizmu sądu miejscowo właściwego, co należy wykluczyć dla zapewnienia zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono wniosek i przekazano sprawę

Strony

NazwaTypRola
U. C.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja właściwości delegacyjnej, która pozwala na przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego.

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków.

k.k. art. 258 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo udziału w zorganizowanej grupie przestępczej.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Zasada kumulacji przepisów w zbiegu przestępstw.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Wymóg obiektywizmu w postępowaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy, aby wykluczyć potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu sądu miejscowo właściwego, gdy przedmiotem sprawy są czyny sędziów i prokuratorów z tego okręgu. Konieczność ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości swoboda orzekania sądu miejscowo właściwego przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznania sprawy obiektywnym działaniu sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy warunki pełnego obiektywizmu wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo

Skład orzekający

Paweł Wiliński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w sprawach dotyczących funkcjonariuszy wymiaru sprawiedliwości."

Ograniczenia: Stosowanie art. 37 k.p.k. wymaga restryktywnej wykładni i konkretnych okoliczności wskazujących na zagrożenie obiektywizmu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy potencjalnych nieprawidłowości w działaniu sędziów i prokuratorów, co budzi zainteresowanie społeczne i podkreśla znaczenie bezstronności wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości jest istotnym zagadnieniem procesowym.

Czy sędziowie i prokuratorzy mogą być sądzić siebie nawzajem? Sąd Najwyższy reaguje na wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KO 5/20
POSTANOWIENIE
Dnia 5 lutego 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
w sprawie
U. C.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 lutego 2020 r.,
wniosku Sądu Okręgowego w Z.
zawartego w postanowieniu z dnia 7 stycznia 2020 r., sygn. akt II Kp (...)
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Okręgowego w Z.  o sygn. akt II Kp (…) do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L..
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w Z.  zwrócił się, na podstawie art. 37 k.p.k., do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o sygn. akt II Kp […] do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
W uzasadnieniu wniosku Sąd Okręgowy wskazał, że w dniu 18 grudnia 2019 r. do Sądu Okręgowego w Z.  wpłynęło, przekazane przez Sąd Rejonowy w Z. , zażalenie pokrzywdzonej U. C.  na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W.  z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt  PR Ds.(…), o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie zaistniałego w okresie od września 2011 r. do listopada 2018 r. w Z.  i innych miastach woj. (…) przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziów i prokuratorów okręgu [...], poprzez wzięcie udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, mającej na celu popełnianie przestępstw polegających na wydawaniu rozstrzygnięć niezgodnych z prawem, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. i art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., wobec stwierdzenia w czynie braku znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.). Jednocześnie Sąd wskazał, że już raz wniosek tego Sądu, również dotyczący sprawy z zawiadomienia U. C. , został uwzględniony przez Sąd Najwyższy (postanowieniem z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt V KO 14/19) i sprawa pokrzywdzonej została przekazana do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - Sądowi Okręgowemu w W. .
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek
Sądu Okręgowego w Z.  zasługuje na uwzględnienie, albowiem przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie wskazuje się, że „dobro wymiaru sprawiedliwości" uzasadnia odstępstwo od zasad właściwości miejscowej sądu i pozwala stosownie do treści art. 37 k.p.k. przekazać sprawę do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi wówczas, kiedy w sprawie zaistnieją tego rodzaju okoliczności, które mogą wpływać na swobodę orzekania sądu miejscowo właściwego, lub tylko powodować w odbiorze społecznym - nawet mylne - przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznania sprawy (tak:
postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r.,
III KO 62/18). Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy musi być wykładany restryktywnie. Za „dobro wymiaru sprawiedliwości" w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć w szczególności potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2018 r., IV KO 27/18).
Na gruncie niniejszej sprawy zaistniały podstawy do zastosowania instytucji właściwości delegacyjnej z art. 37 k.p.k.
Przedmiotem sprawy zawisłej przed Sądem Okręgowym w Z. pod sygn. akt II Kp (…) jest zażalenie pokrzywdzonej U. C.  na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W.  z dnia 19 czerwca 2019 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie czynów z art. 231 § 1 k.k. i art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., których mieli dopuścić się sędziowie Sądu Okręgowego w Z.  i podległych mu sądów rejonowych oraz prokuratorzy Prokuratury Okręgowej w Z.  i prokuratur rejonowych jej podrzędnych. W odbiorze społecznym może zatem powstać, choćby nawet nieuzasadniona, wątpliwość co do tego, czy decyzje procesowe Sądu Okręgowego w Z.  rozpoznającego zażalenie są podejmowane w warunkach pełnego obiektywizmu, tak jak tego wymaga art. 4 k.p.k. Ten zatem jedynie wzgląd na konieczność wykluczenia potencjalnego, nawet zupełnie nieuzasadnionego przekonania o braku warunków do obiektywnego osądzenia sprawy, przesądził o uwzględnieniu wniosku.
Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga by sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd. Zapewni to możliwość przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo. Sprzyjać będzie niewątpliwie ugruntowaniu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (tak: postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., V KO 66/10).
Z powyżej wskazanych względów Sąd Najwyższy zastosował instytucję właściwości delegacyjnej określoną w art. 37 k.p.k. i zdecydował o przekazaniu sprawy innemu sądowi równorzędnemu - Sądowi Okręgowemu w L..

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI