V KO 5/15

Sąd Najwyższy2015-02-17
SNKarneinneWysokanajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sądusędzia pokrzywdzonysąd najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną do rozpoznania innemu sądowi, ponieważ pokrzywdzoną była sędzia orzekająca w tym samym sądzie, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Rejonowy w P. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko K. S. innemu sądowi, argumentując, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga tego ze względu na fakt, iż pokrzywdzoną jest sędzia tegoż sądu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że sytuacja ta może budzić w odbiorze społecznym wątpliwości co do bezstronności sądu i negatywnie wpływać na autorytet wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w P. o przekazanie sprawy karnej przeciwko K. S. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Wniosek uzasadniono dobrem wymiaru sprawiedliwości, wskazując, że pokrzywdzoną w sprawie jest sędzia K. Ś., orzekająca w Wydziale VIII Karnym Sądu Rejonowego w P. Sąd Rejonowy uznał, że obecność sędziego jako pokrzywdzonego w tej samej jednostce sądowej może prowadzić do wątpliwości co do bezstronności sądu i podważać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, stwierdzając, że okoliczności te wystarczająco uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi, aby uniknąć potencjalnych zarzutów o brak obiektywizmu i zapewnić poszanowanie autorytetu sądownictwa. Z uwagi na specyfikę sprawy, zdecydowano o przekazaniu jej poza właściwość miejscową sądów podległych Sądowi Okręgowemu w P.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi, gdy pokrzywdzoną jest sędzia orzekający w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, aby uniknąć wątpliwości co do bezstronności i utrzymać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której pokrzywdzony jest sędzią sądu właściwego do rozpoznania sprawy, może w odbiorze społecznym prowadzić do usprawiedliwionych przekonań o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, co negatywnie wpływa na autorytet wymiaru sprawiedliwości. Dlatego przekazanie sprawy innemu sądowi jest uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznaoskarżony
K. Ś.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten umożliwia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości w wyjątkowych sytuacjach.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany jako zasada konstytucyjna rozpoznania sprawy przez właściwy sąd, od której odstępstwo w trybie art. 37 k.p.k. jest wyjątkiem.

k.k. art. 226 § 1

Kodeks karny

Przepis określający czyn, za który oskarżony był sądzony (naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego lub osoby do pomocy mu przybranej).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pokrzywdzona jest sędzią sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu. Potrzeba uniknięcia zarzutów o braku zaufania do sądu. Utrzymanie autorytetu wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do jej obiektywnego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w P. nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący

Jerzy Grubba

członek

Andrzej Ryński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzoną jest sędzia tego sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów lub pozorów bezstronności w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest nie tylko faktyczna bezstronność, ale także jej pozory w oczach społeczeństwa, szczególnie gdy w grę wchodzi wymiar sprawiedliwości.

Sędzia pokrzywdzoną w sprawie karnej – czy sąd może być bezstronny?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 5/15
POSTANOWIENIE
Dnia 17 lutego 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca)
na posiedzeniu w dniu w 17 lutego 2015 r.
w sprawie
K. S.
‎
oskarżonego o przestępstwo
z art. 226 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego w P. zamieszczonego w postanowieniu z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt
III K […],
w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy
w P., wskazanym postanowieniem, na podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy K.S. do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu podkreślił, że pokrzywdzoną w tej sprawie a równocześnie osobą, która zainicjowała postępowanie karne przeciwko oskarżonemu jest sędzia Sądu Rejonowego w P. K. Ś., która aktualnie orzeka w Wydziale VIII Karnym tegoż Sądu.
W konsekwencji wnioskujący Sąd przyjął, że z tego powodu dobro wymiaru sprawiedliwości warunkowane potrzebą uniknięcia ewentualnych zarzutów, braku zaufania co do bezstronności Sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy,
mogących się pojawić w odbiorze zewnętrznym, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w P. zasługuje na uwzględnienie.
Korzystanie z właściwości delegacyjnej w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w sytuacji, gdy zostanie wykazanie przez sąd inicjujący to postępowanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2012 r., III KO 102/12, LEX nr 1231575). Sąd Rejonowy w sposób wystarczający wykazał istnienie okoliczności, mieszczących się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” użytym w dyspozycji art. 37 k.p.k., które w tym konkretnym przypadku stanowi okoliczność, iż pokrzywdzona przestępstwem jest sędzią sądu właściwego do merytorycznego rozpoznania sprawy oskarżonego K. S., co w tym układzie personalnym powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do jej obiektywnego rozpoznania przez Sąd Rejonowy
w P., co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości (zob. też postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 października 2008 r., IV KO 116/08,
OSNwSK 2008/1/2077, z dnia 13 listopada 2008 r.,
IV KO 130/08,
OSNwSK 2008/1/2280 i z dnia 19 kwietnia 2012 r.,
III KO 9/12,
LEX nr 1163207).
Niewątpliwie jest to wyjątkowa sytuacja  przemawiająca za uwzględnieniem wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, przy czym z uwagi na uwarunkowania tej sprawy  zasadnym będzie przekazanie tej sprawy poza właściwość miejscową Sądów Rejonowych podległych Sądowi Okręgowemu w P..

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI