V KO 48/17

Sąd Najwyższy2017-07-25
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawySąd NajwyższySąd Rejonowykomornikbezstronnośćdobro wymiaru sprawiedliwościkpkzażalenie

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy innego sądu, uznając brak realnych podstaw do wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego.

Sąd Rejonowy w G. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko komornikowi innemu sądowi, wskazując na bliskie relacje zawodowe między komornikiem a sędziami tego sądu. Sąd Najwyższy uznał, że wskazane okoliczności nie podważają możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, a jedynie zawodowe powiązania nie stanowią wystarczającej podstawy do skorzystania z nadzwyczajnej instytucji przekazania sprawy.

Sąd Rejonowy w G. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy, w której rozpoznawane jest zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa przeciwko komornikowi sądowemu, innemu sądowi równorzędnemu. Jako podstawę wniosku wskazano art. 37 k.p.k. i uzasadniono go bliskimi relacjami zawodowymi i kontaktami wykraczającymi poza stosunki służbowe, łączącymi komornika z sędziami sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Sąd Rejonowy argumentował, że przekazanie sprawy jest konieczne dla wyeliminowania wszelkich zastrzeżeń co do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy nie uwzględnił tego wniosku. W uzasadnieniu wskazano, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter nadzwyczajny i wymaga wykazania realnych zagrożeń dla rzetelności procesu lub uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sądu, które mogłyby pojawić się u obiektywnego obserwatora. Sąd Najwyższy uznał, że same zawodowe powiązania komornika z sędziami, nawet jeśli wykraczają poza standardowe relacje służbowe, nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy, zwłaszcza gdy nie ma dowodów na utratę przez sąd zdolności do obiektywnego orzekania. Konfiguracja osobowa postępowania nie oznacza automatycznie utraty tej zdolności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, same zawodowe powiązania nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy, jeśli nie ma realnych zagrożeń dla rzetelności procesu lub uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 37 k.p.k. wymaga wykazania realnych zagrożeń dla rzetelności procesu lub wątpliwości co do bezstronności sądu, które mogłyby pojawić się u obiektywnego obserwatora. Wskazywane przez Sąd Rejonowy zawodowe powiązania komornika z sędziami nie spełniają tego kryterium, ponieważ nie podważają one automatycznie zdolności sądu do obiektywnego orzekania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wniosku nie uwzględnić

Strony

NazwaTypRola
L.O.innewnioskodawca zażalenia
prokurator Prokuratury Rejonowej w G.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie przygotowawcze
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w G.innepodmiot postępowania
Sąd Rejonowy w G.instytucjawnioskodawca o przekazanie sprawy

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten zakłada nadzwyczajność przypadku warunkującego odstępstwo od zasady rozpoznania sprawy przez miejscowo właściwy sąd, nakazując przy tym upatrywanie podstaw takiego rozstrzygnięcia w klauzuli „dobra wymiaru sprawiedliwości”. Klauzula ta sprowadza się do sytuacji niosących za sobą realne zagrożenie dla rzetelności procesu lub mogących stwarzać u postronnego obserwatora uzasadnione wątpliwości co do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak realnych podstaw do wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego. Zawodowe powiązania nie podważają automatycznie zdolności sądu do obiektywnego orzekania. Art. 37 k.p.k. wymaga wykazania realnych zagrożeń dla rzetelności procesu.

Odrzucone argumenty

Bliskie relacje zawodowe między komornikiem a sędziami sądu właściwego. Konieczność wyeliminowania wszelkich zastrzeżeń co do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

dobra wymiaru sprawiedliwości realne zagrożenie dla rzetelności procesu uzasadnione wątpliwości, co bezstronnego i obiektywnego rozpoznania konkretnej sprawy konfiguracja osobowa tego postępowania sprawy, nie oznacza automatycznie utraty przez ten sąd zdolności do obiektywnego i bezstronnego orzekania kontakt ten nie wykracza poza płaszczyznę zawodową

Skład orzekający

Jarosław Matras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. w kontekście relacji zawodowych między uczestnikami postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy w postępowaniu karnym, gdzie kluczowe są realne zagrożenia dla bezstronności, a nie tylko potencjalne wątpliwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jakie kryteria musi spełnić wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.

Kiedy sąd musi ustąpić miejsca? Sąd Najwyższy o przekazywaniu spraw.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 48/17
POSTANOWIENIE
Dnia 25 lipca 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie zażalenia
L.O.
‎
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w G.
z dnia 15 maja 2017 r., sygn. akt Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 25 lipca 2017 r.
‎
wniosku Sądu Rejonowego w G.
‎
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
a contrario
postanowił:
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 10 lipca 2017 r. Sąd Rejonowy w G. wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania innemu sądowi równorzędnemu, w trybie art. 37 k.p.k., sprawy toczącej się na skutek zażalenia złożonego przez L.O.  na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w G.  z dnia 15 maja 2017 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. (Ds. (…))
.
W uzasadnieniu postanowienia sąd ten wskazał, że czynności w niniejszej sprawie zostały podjęte na skutek zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G.. Sąd wskazał na fakt ścisłej współpracy oraz kontakty wykraczające poza stosunki służbowe łączące wykonującego funkcje komornika oraz sędziów orzekających w sądzie właściwym do rozpoznania tej sprawy. Okolicznością warunkującą charakter ścisłej współpracy zawodowej ww. podmiotów oraz ich bliskie relacje służbowe jest nieduża obsada osobowa w małej jednostce, jaką jest Sąd Rejonowy w G..
Nadto w postanowieniu wskazano, że przedmiotem kontroli sądowej mają być obecnie czynności zamykające drogę do wydania końcowego orzeczenia.  Zdaniem sądu właściwego, powyższe przemawia za koniecznością przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu celem wyeliminowania jakichkolwiek zastrzeżeń, co do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Okoliczności zawarte w uzasadnieniu postanowienia, nie wskazują na istnienie w tej sprawie realnych warunków, które podważałyby możliwość bezstronnego rozpoznania sprawy w tym sądzie. Stanowiący podstawę wystąpienia przepis art. 37 k.p.k. zakłada w swej istocie nadzwyczajność przypadku warunkującego odstępstwo od zasady rozpoznania sprawy przez miejscowo właściwy sąd, nakazując przy tym upatrywanie podstaw takiego rozstrzygnięcia w klauzuli „dobra wymiaru sprawiedliwości”. Niedookreśloność wskazanej w ustawie klauzuli w orzecznictwie Sądu Najwyższego sprowadza się do sytuacji niosących za sobą realne zagrożenie dla rzetelności procesu. Najczęściej podstawą do przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k. jest wykazanie w oparciu o konkretne okoliczności sprawy, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo mogłoby stwarzać po stronie opinii publicznej uzasadnione wątpliwości, co bezstronnego i obiektywnego rozpoznania konkretnej sprawy. Nie chodzi zatem o jakiekolwiek wątpliwości, ale takie wątpliwości, które mogą się pojawić u postronnego, obiektywnego, obserwatora takiego procesu. Trudno tego rodzaju wątpliwości doszukiwać się w realiach tej sprawy. Konfiguracja osobowa tego postępowania sprawy, nie oznacza automatycznie utraty przez ten sąd zdolności do obiektywnego i bezstronnego orzekania. Należy przede wszystkim podnieść, że postępowanie w tej sprawie dotyczyć ma komornika sądowego wykonującego czynności urzędowe na terenie właściwości sądu występującego z wnioskiem, a zatem osoby, która z racji wykonywanego zawodu lub posiadanych umiejętności i kwalifikacji ma kontakt z sędziami orzekającymi w tym sądzie. Rzecz w tym, że kontakt ten nie wykracza poza płaszczyznę zawodową, o czym jest także mowa we wniosku. Wskazywany zatem we wniosku związek podmiotowy, którego kryterium są jedynie zawodowe powiązania łączące podmiot wskazany w zawiadomieniu o przestępstwie z sądem właściwym, ma charakter na tyle odległy, że nie może stać się powodem sięgnięcia po tę wyjątkową instytucję. Reasumując, wskazane okoliczności nie dają najmniejszych podstaw do uznania, że dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do innego, równorzędnego sądu.
Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI