V KO 47/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania karnego z urzędu, uznając brak podstaw mimo zarzutów obrońcy dotyczących wadliwego losowania składu orzekającego.
Obrońca skazanego P. J. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na bezwzględną przyczynę odwoławczą w postaci wadliwego losowania składu orzekającego. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek jako sygnalizację do wszczęcia postępowania z urzędu, stwierdził brak podstaw do wznowienia. Sąd uzasadnił, że ewentualne uchybienia w procedurze losowania nie stanowią bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a skład orzekający był prawidłowy.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego P. J. o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu. Obrońca argumentował, że w sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza, a mianowicie nieprawidłowe losowanie składu orzekającego według SLPS. Sąd Najwyższy potraktował wniosek jako sygnalizację do podjęcia czynności z urzędu. Analizując sprawę, Sąd Najwyższy podkreślił, że wznowienie postępowania z urzędu może nastąpić wyłącznie z powodu uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Sąd wyjaśnił, że sposób przydzielania spraw sędziom regulują przepisy k.p.k. i rozporządzenia wykonawczego. Stwierdził, że ewentualne pominięcie zasad losowania, o ile może stanowić względną przyczynę odwoławczą, nie jest bezwzględną przyczyną odwoławczą w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Ponadto, Sąd wskazał, że nawet przy naruszeniu zasad losowania, skład orzekający był prawidłowy i składał się z uprawnionych sędziów. W aktach sprawy odnaleziono dowody na prawidłowe skierowanie sprawy do losowania i wyznaczenie składu orzekającego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu i obciążył koszty postępowania Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwe losowanie składu orzekającego, o ile może stanowić względną przyczynę odwoławczą, nie jest bezwzględną przyczyną odwoławczą w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., która uzasadniałaby wznowienie postępowania z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy k.p.k. i rozporządzenia wykonawczego regulują sposób przydzielania spraw sędziom. Stwierdził, że ewentualne naruszenie zasad losowania nie skutkuje nienależytą obsadą sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podkreślono, że nawet przy uchybieniach, skład orzekający był prawidłowy i składał się z uprawnionych sędziów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzić brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. J. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 542 § 3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazano, że uchybienia wymienione w tym przepisie mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania z urzędu, z zastrzeżeniem art. 542 § 3 k.p.k.
k.p.k. art. 351
Kodeks postępowania karnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad wyznaczania i losowania składu orzekającego
k.p.k. art. 438 § 2
Kodeks postępowania karnego
Wskazano, że naruszenie zasad losowania może stanowić względną przyczynę odwoławczą.
k.p.k. art. 540
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 540a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 540b
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 542 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 542 § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci wadliwego losowania składu orzekającego. Skład orzekający był prawidłowy i składał się z uprawnionych sędziów.
Odrzucone argumenty
W sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza (art. 439 § 1 k.p.k.) z powodu wadliwego losowania składu orzekającego.
Godne uwagi sformułowania
Wniosek ten, z uwagi na wskazywaną bezwzględną przyczynę odwoławczą, został potraktowany jako sygnalizacja, podjęcia czynności z urzędu. Nie jest on jednak wiążący dla sądu i nie inicjuje postępowania o wznowienie. Ustawodawca nie przewidział uprawnienia strony do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, z powołaniem się na bezwzględne przyczyny odwoławcze. Ewentualne pominięcie powyższych reguł przy wyznaczaniu sędziów powołanych do orzekania w sprawie, o ile może stanowić względną przyczynę odwoławczą określoną w art. 438 pkt 2 k.p.k., o tyle nie skutkuje nienależytą obsadą sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Skład orzekający
Zbigniew Kapiński
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Bednarek
członek
Paweł Kołodziejski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w kontekście wadliwego losowania składu orzekającego w postępowaniu karnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania karnego z urzędu na podstawie art. 439 § 1 k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjną analizę przesłanek wznowienia postępowania karnego i rozróżnienie między względnymi a bezwzględnymi przyczynami odwoławczymi.
“Kiedy wadliwe losowanie sędziów nie wystarczy do wznowienia sprawy karnej? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KO 47/23 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Bednarek SSN Paweł Kołodziejski po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 26 lipca 2023 r. w sprawie P. J. wniosku obrońcy skazanego o wznowienie z urzędu postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt II AKa 144/21, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt II K 34/20, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł 1. stwierdzić brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania, 2. kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE W dniu 25 marca 2023 roku obrońca skazanego P. J. wystąpił do Sądu Najwyższego o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt II AKa 144/21, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt II K 34/20. W uzasadnieniu tego wniosku obrońca powołał się na treść art. 439 § 1 k.p.k., wskazując, że w sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza, bowiem nie zostało dokonane losowanie według SLPS . Wniosek ten, z uwagi na wskazywaną bezwzględną przyczynę odwoławczą, został potraktowany jako sygnalizacja, podjęcia czynności z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem może nastąpić wyłącznie na podstawie ściśle określonych przesłanek, zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k. oraz 542 § 3 k.p.k. Zgodnie z art. 542 § 1 k.p.k. wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek lub z urzędu, przy czym postępowanie wznawia się z urzędu jedynie w sytuacji zaistnienia jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. (z ograniczeniem co do kierunku wznowienia wynikającym z przepisu art. 542 § 3 k.p.k.). Należy wyraźnie podkreślić, że ustawodawca nie przewidział uprawnienia strony do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, z powołaniem się na bezwzględne przyczyny odwoławcze, a wniosek złożony w tym trybie powinno się traktować jako sygnalizację potrzeby rozważenia przez sąd możliwości wznowienia postępowania z urzędu. Nie jest on jednak wiążący dla sądu i nie inicjuje postępowania o wznowienie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2021 roku, sygn. II DO 8/21). Zgodnie z art. 542§2 k.p.k. postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1, przy czym wznowienie postępowania jedynie z powodów określonych w pkt 9-11 może nastąpić tylko na korzyść oskarżonego. Pr zechodząc do zasygnalizowanej przez obrońcę skazanego P.J. potrzeby wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania z uwagi na zaistniałą bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Sposób przydzielania sędziom spraw wpływających do wydziałów karnych sądów pierwszej instancji i sądów odwoławczych określają przepisy art. 351 k.p.k. oraz wydane na jego podstawie Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad wyznaczania i losowania składu orzekającego (Dz. U. Nr 107, poz. 1007). Zaznaczyć także należy, że ewentualne pominięcie powyższych reguł przy wyznaczaniu sędziów powołanych do orzekania w sprawie, o ile może stanowić względną przyczynę odwoławczą określoną w art. 438 pkt 2 k.p.k., o tyle nie skutkuje nienależytą obsadą sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Ponadto wskazać należy, że nawet przy przyjęciu naruszenia zasad losowania składu orzekającego, nie może budzić wątpliwości to, że finalnie w składzie trzyosobowym rozpoznającym przedmiotową sprawą byli sędziowie uprawnieni i zdolni do orzekania w danym sądzie, w danej sprawie. Jednocześnie zauważyć należy, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, że zarządzeniem z dnia 24 maja 2021 roku, przedmiotowa sprawa w postępowaniu odwoławczym została skierowana do losowania, w drodze którego został wyznaczony sędzia referent, a nadto z uwagi na brak stałego trzyosobowego składu zawierającego referenta do składu sądu Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Łodzi wyznaczył dwóch sędziów. Nie sposób zatem podzielić stanowiska obrońcy skazanego, iż w sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza, skutkująca koniecznością wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie. [PGW] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI