V KO 46/14

Sąd Najwyższy2014-10-27
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawyzażalenieodmowa wszczęcia śledztwadobro wymiaru sprawiedliwościbezstronnośćsąd najwyższysąd rejonowyprokurator

Sąd Najwyższy przekazał sprawę rozpoznania zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i uniknięcie wątpliwości co do bezstronności.

Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez prezesa Sądu Okręgowego w P. Zaskarżający H.K. wniósł zażalenie, a Sąd Rejonowy w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi. Sąd Najwyższy uznał, że ze względu na relacje służbowe prezesa Sądu Okręgowego z sędziami Sądu Rejonowego w P., przekazanie sprawy jest uzasadnione dla uniknięcia wątpliwości co do bezstronności i dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Sprawa dotyczyła zażalenia H.K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w P. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez prezesa Sądu Okręgowego w P. oraz pomówienia H.K. Sąd Rejonowy w P., właściwy do rozpoznania zażalenia, wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, wskazał, że choć sytuacja nie musi podważać przekonania o bezstronności sędziów Sądu Rejonowego w P., to jednak w odbiorze zewnętrznym mogłaby prowadzić do wątpliwości co do istnienia więzi służbowych między sędziami a osobą, której dotyczyły zarzuty. Aby uniknąć takich skojarzeń i zapewnić właściwe przekonanie o bezstronności organów wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy uznał za uzasadnione skorzystanie z instytucji przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć obiektywnie sędziowie sądu właściwego mogą być bezstronni, to w odbiorze zewnętrznym relacje służbowe prezesa sądu z sędziami mogą rodzić wątpliwości co do bezstronności. Dla uniknięcia tych wątpliwości i ochrony wymiaru sprawiedliwości, sprawę należy przekazać innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
H. K.osoba_fizycznaskarżący
prokurator Prokuratury Rejonowej w P.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie
prezes Sądu Okręgowego w P.osoba_fizycznaosoba, której dotyczą zarzuty

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu rozpoznania zażalenia, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potrzeba uniknięcia wątpliwości co do bezstronności sędziów w odbiorze zewnętrznym. Ochrona dobra wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości w odbiorze zewnętrznym błędnych i szkodliwych dla wymiaru sprawiedliwości wątpliwości kształtowania właściwego przekonania o bezstronności organów wymiaru sprawiedliwości

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący

Przemysław Kalinowski

sprawozdawca

Andrzej Ryński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności, nawet jeśli nie są one obiektywnie uzasadnione."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzuty dotyczą prezesa sądu, a sprawa jest rozpoznawana w tym samym okręgu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest nie tylko faktyczna bezstronność, ale także jej pozory w oczach opinii publicznej, co jest istotne dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Czy prezes sądu może być sądzony przez swoich podwładnych? Sąd Najwyższy reaguje na wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 46/14
POSTANOWIENIE
Dnia 27 października 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący)
‎
SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca)
‎
SSN Andrzej Ryński
w sprawie z zażalenia
H. K.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w P.  z dnia 23 czerwca 2014 r. o odmowie wszczęcia śledztwa
po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego w P.
z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt III Kp (…),
w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania zażalenia innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił
przekazać niniejszą sprawę Sądowi Rejonowemu w K.  w celu rozpoznania zażalenia H.K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w P.  z dnia 23 czerwca 2014 r. o odmowie wszczęcia śledztwa.
UZASADNIENIE
Prokurator Prokuratury Rejonowej w P. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez prezesa Sądu Okręgowego w P.  w zakresie nadzoru nad postępowaniami toczącymi się w tym Sądzie oraz pomówienia H. K. o określone zachowanie. Postanowienie to zaskarżył H. K.. W toku postępowania odwoławczego Sąd Rejonowy w P.  wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie tej sprawy w celu rozpoznania zażalenia innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Autor zażalenia w tej sprawie dąży do wszczęcia postępowania karnego w związku z zawiadomieniem o przekroczeniu uprawnień i niedopełnieniu obowiązków przez prezesa Sądu Okręgowego w P.. Po odmowie wszczęcia postępowania karnego przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w P., przedmiotowa sprawa trafiła do Sądu Rejonowego w P. , który to sąd jest obecnie właściwy do rozpoznania   środka odwoławczego wniesionego przez H. K.. W tej sytuacji, jak wynika z treści nadesłanego wniosku, argumentem uzasadniającym postulowaną  zmianę właściwości miejscowej sądu jest fakt pełnienia funkcji prezesa Sądu Okręgowego w P.  przez sędziego, w stosunku do którego podnoszone są zarzuty będące przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jest oczywiste, że z racji swoich obowiązków  służbowych osoba, której dotyczą procesowe działania skarżącego kontestującego postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, pozostaje w relacjach służbowych i zawodowych z sędziami sądu właściwego do rozpoznania przedmiotowego zażalenia. Obiektywnie rzecz biorąc, sytuacja tego rodzaju wcale nie musi podważać przekonania o bezstronności sędziów Sądu Rejonowego w P.. Jednak w odbiorze zewnętrznym, rozpoznanie środka odwoławczego w tej sprawie w sądzie dotychczas właściwym,  mogłoby prowadzić do powstania błędnych i szkodliwych dla wymiaru sprawiedliwości wątpliwości na temat ewentualnego istnienia więzi i zależności służbowej między sędziami sądu właściwego, a osobą, której działań zawodowych przedmiotowe śledztwo miałoby dotyczyć. Dla uniknięcia takiego skojarzenia i kierując się  potrzebą kształtowania właściwego przekonania o bezstronności organów wymiaru sprawiedliwości uznano za uzasadnione skorzystanie z wyjątkowej instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. Dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadniało przekazanie innemu sądowi równorzędnemu (znajdującemu się poza okręgiem Sądu Okręgowego w P.) w/w sprawy w celu rozpoznania wniesionego zażalenia.
Mając to na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI