V KO 45/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął spór o właściwość miejscową, wskazując Sąd Apelacyjny we Wrocławiu jako właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie o przedłużeniu tymczasowego aresztowania.
Sprawa dotyczyła sporu o właściwość miejscową między Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu a Sądem Apelacyjnym w Łodzi w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie o przedłużeniu tymczasowego aresztowania. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu początkowo stwierdził swoją niewłaściwość, przekazując sprawę do Łodzi, jednak Sąd Apelacyjny w Łodzi wszczął spór kompetencyjny, uznając, że właściwy powinien być Sąd Apelacyjny we Wrocławiu. Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór, wskazując Sąd Apelacyjny we Wrocławiu jako właściwy.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wystąpienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2023 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu o właściwość miejscową pomiędzy Sądem Apelacyjnym w Łodzi a Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu. Spór wyniknął z zażalenia obrońcy podejrzanego M. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze o przedłużeniu tymczasowego aresztowania. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu początkowo uznał się za niewłaściwy, przekazując sprawę do Sądu Apelacyjnego w Łodzi, powołując się na miejsce wszczęcia postępowania przygotowawczego. Następnie Sąd Apelacyjny w Łodzi wszczął spór kompetencyjny, wskazując Sąd Apelacyjny we Wrocławiu jako właściwy. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.k., w szczególności art. 31, stwierdził, że choć kryterium miejsca popełnienia przestępstwa i reguła wyprzedzania (art. 31 § 3 k.p.k.) mają zastosowanie do określenia właściwości sądu pierwszej instancji, to nie dotyczą one sposobu wyznaczania właściwości sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy przyznał rację Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi, że co do zasady właściwy jest sąd odwoławczy, na którego obszarze właściwości ma siedzibę sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił rozstrzygnąć spór o właściwość, wskazując Sąd Apelacyjny we Wrocławiu jako właściwy do rozpoznania sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową sądu odwoławczego w przedmiocie rozpoznania środka odwoławczego wyznacza siedziba sądu pierwszej instancji, który wydał zaskarżone orzeczenie, a nie miejsce popełnienia przestępstwa czy wszczęcia postępowania przygotowawczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy art. 31 k.p.k. dotyczące właściwości miejscowej sądu pierwszej instancji (w tym reguła wyprzedzania) nie mają zastosowania do określenia właściwości sądu odwoławczego. Właściwość sądu odwoławczego jest determinowana przez siedzibę sądu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
rozstrzygnięcie sporu o właściwość
Strona wygrywająca
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| obrońca podejrzanego | inne | wnioskodawca |
| Sąd Apelacyjny we Wrocławiu | inne | strona sporu |
| Sąd Apelacyjny w Łodzi | inne | strona sporu |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 38 § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 31 § 3
Kodeks postępowania karnego
Reguła wyprzedzania wynikająca z tego przepisu nie ma zastosowania do określenia właściwości sądu odwoławczego.
k.p.k. art. 31
Kodeks postępowania karnego
Przepis zawiera ogólne reguły właściwości miejscowej, które nie dotyczą sposobu wyznaczania właściwości sądu odwoławczego.
k.k. art. 6 § 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściwość sądu odwoławczego jest determinowana przez siedzibę sądu pierwszej instancji, a nie miejsce popełnienia przestępstwa czy wszczęcia postępowania przygotowawczego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja oparta na art. 31 § 3 k.p.k. dotycząca miejsca wszczęcia postępowania przygotowawczego jako kryterium właściwości sądu odwoławczego.
Godne uwagi sformułowania
kryteria określone w art. 31 k.p.k. nie mają zastosowania do określenia właściwości sądu odwoławczego właściwym jest ten sąd, w którego okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze co do zasady właściwy w takiej sprawie jest ten sąd odwoławczy, na którego obszarze właściwości ma siedzibę sąd, który orzekał w I instancji
Skład orzekający
Małgorzata Gierszon
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej sądu odwoławczego w sprawach karnych, w szczególności dotyczących środków zapobiegawczych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sporów o właściwość miejscową sądów apelacyjnych w sprawach karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest ustalenie właściwości sądu, co ma kluczowe znaczenie dla przebiegu postępowania karnego. Choć nie jest to sprawa o dużej wadze społecznej, jej rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy nadaje jej znaczenie praktyczne dla prawników.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o właściwość: gdzie powinno toczyć się postępowanie karne?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KO 45/23 POSTANOWIENIE Dnia 18 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 maja 2023 r. wystąpienia Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2023 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu o właściwość miejscową pomiędzy Sądem Apelacyjnym w Łodzi a Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu na postawie art. 38 § 1 k.p.k. postanowił: rozstrzygnąć spór o właściwość między Sądem Apelacyjnym w Łodzi a Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu w ten sposób, że wskazać Sąd Apelacyjny we Wrocławiu jako właściwy do rozpoznania sprawy. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 2 lutego 2023 roku, sygn. akt III Kp 35/23, Sąd Okręgowy w Jeleniej G ó rze przedłużył stosowanie wobec podejrzanego M. B. środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Na to postanowienie zażalenie wni ó sł obrońca podejrzanego. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, kt ó remu przedstawiono do rozpoznania wniesiony środek odwoławczy, postanowieniem z dnia 27 lutego 2023 roku stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania przedmiotowego zażalenia i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi, powołując się na okoliczność, że śledztwo w sprawie wszczęto w Łódzkim Wydziale Zamiejscowym Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Łodzi, co w świetle art. 31 § 3 k.p.k. miałaby determinować właściwość sądu odwoławczego. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2023 r., II AKz 182/23, Sąd Apelacyjny w Łodzi wszczął sp ó r kompetencyjny z Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu i wystąpił do S ądu Najwyższego o jego rozstrzygnięcie poprzez uznanie, że Sąd Apelacyjny we Wrocławiu jest właściwy do rozpoznania zażalenia obrońcy podejrzanego Michała Bieli na postanowienie Sądu Okręgowego w Jeleniej G ó rze z dnia 2 lutego 2023 r. o przedłużeniu tymczasowego aresztowania. Uzasadniając swoje wystąpienie Sąd wskazał, że kryteria określone w art. 31 k.p.k. nie mają zastosowania do określenia właściwoś ci s ądu odwoławczego, kt ó rą wyznacza miejsce wydania zaskarżonego orzeczenia, czyli siedziba sądu, kt ó ry orzekał w I instancji. Co do zasady właściwy w takiej sprawie jest ten sąd odwoławczy, na kt ó rego obszarze właściwości ma siedzibę sąd, kt ó ry wydał zaskarżone orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 31 k.p.k., p odstawowym kryterium określania właściwości miejscowej sądu jest miejsce popełnienia przestępstwa. Czyn jest popełniony w miejscu, w kt ó rym sprawca działał lub zaniechał działania, do kt ó rego był zobowiązany, albo gdzie skutek stanowiący znamię czynu nastąpił lub według zamiaru sprawcy miał nastąpić (art. 6 § 2 k.k.). Jeśli – tak jak w badanej sprawie – czyn został popełniony w kilku miejscach, kt ó re stanowią o właściwości miejscowej kilku r ó wnorzędnych rzeczowo sąd ó w, to stosowana jest tzw. reguła wyprzedzania wynikająca z 31 § 3 k.p.k. W ó wczas właściwy jest ten sąd, w kt ó rego okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze. W badanej sprawie postępowanie przygotowawcze zostało wszczęte przez Prokuraturę Krajową – Łódzki Wydział Zamiejscowy Departamentu ds. Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji w Łodzi. Przepis art. 31 k.p.k. zawiera jednak reguł y og ó lne, kt ó re nie dotyczą m.in. sposobu wyznaczania właściwości miejscowej sądu odwoławczego. Przyznać nale ży rację Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi, że co do zasady zatem właściwym miejscowo do rozpoznania środka odwoławczego jest ten sąd odwoławczy, na kt ó rego obszarze właściwości ma siedzibę sąd, kt ó ry wydał zaskarżone orzeczenie (zob.: postanowienie SA w Krakowie z 29.07.1999 r.. II AKz 332/99, KZS 1999, nr 8-9, poz. 58; D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, teza 10 komentarza do art. 31; S. Steinborn [w:] J. Grajewski, P. Rogoziń ski, S. Steinborn, Kodeks postępowania karnego. Komentarz do wybranych przepis ó w, LEX/el. 2016, teza 2 komentarza do art. 31). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI