V KO 42/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkazany M.R. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Płocku. Jako podstawy wznowienia wskazał błędne przypisanie mu działania w warunkach art. 64 § 2 k.k. oraz zarzut nienależytej obsady sądu II instancji, argumentując, że w składzie orzekającym brał udział sędzia powołany przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Wniósł również o wstrzymanie wykonania kary. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności. Sąd podkreślił, że postępowanie wznowieniowe nie jest kolejną instancją odwoławczą i nie służy ponownej ocenie dowodów czy ustaleń faktycznych. Wskazał, że podniesione przez skazanego argumenty dotyczące zastosowania art. 64 § 2 k.k. nie stanowią ustawowych przesłanek wznowienia. Odnosząc się do zarzutu nienależytej obsady sądu, Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Wyjaśnił, że kwestie związane z niezawisłością i bezstronnością sędziego, w tym sposób jego powołania, podlegają weryfikacji w odrębnej procedurze przewidzianej w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych i nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia w trybie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd powołał się na utrwalony pogląd doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym sposób powołania sędziów na podstawie przepisów wprowadzonych ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. jest zgodny z Konstytucją. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania i stwierdził brak podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia stało się bezprzedmiotowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących nienależytej obsady sądu i sposobu powołania sędziego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego i zarzutów związanych z nowymi przepisami dotyczącymi KRS i powoływania sędziów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzut nienależytej obsady sądu, wynikający z sposobu powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i może być podstawą do wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut nienależytej obsady sądu wynikający z sposobu powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i nie może być podstawą do wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że uchybienia wymienione w art. 439 § 1 k.p.k. muszą być interpretowane ściśle i nie mogą być rozszerzane. Nienależyta obsada sądu tradycyjnie wiązana jest ze składem odbiegającym liczbowo lub strukturalnie od przewidzianego, a nie z naruszeniami organizacyjno-porządkowymi czy kwestiami powołania sędziego. Wskazano, że przepisy dotyczące niezawisłości i bezstronności sędziego, w tym sposób jego powołania, podlegają weryfikacji w odrębnej procedurze przewidzianej w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych, a okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia. Podkreślono zgodność sposobu powołania sędziów na podstawie przepisów wprowadzonych ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. z Konstytucją.
Czy podniesione przez skazanego argumenty dotyczące błędnego zastosowania art. 64 § 2 k.k. mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podniesione argumenty dotyczące błędnego zastosowania art. 64 § 2 k.k. nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania, gdyż postępowanie wznowieniowe nie jest kolejną instancją odwoławczą służącą ponownej ocenie poprawności orzeczeń.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie wznowieniowe jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego podstawy są ustawowo skatalogowane (art. 540-540b k.p.k.) i sprowadzają się wyłącznie do ich badania. Nie dokonuje się w nim ponownej oceny dowodów ani ustaleń faktycznych, a jedynie bada, czy zaszły przesłanki wskazane w ustawie. Argumentacja skazanego nie mieściła się w katalogu tych przesłanek.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.R. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (18)
Główne
k.p.k. art. 545 § 3
Kodeks postępowania karnego
Sąd orzekający jednoosobowo odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od profesjonalnego pełnomocnika, bez wzywania do usunięcia braków formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność.
Pomocnicze
k.p.k. art. 542 § 1 i 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 64 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 18 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 540-540b
Kodeks postępowania karnego
Ustawowe przesłanki wznowienia postępowania.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu.
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 40
Kodeks postępowania karnego
p.u.s.p. art. 42a § § 3 - § 14
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Procedura badania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności.
uSN art. 29
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Prawo do rzetelnego procesu sądowego.
EKPC art. 13
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Prawo do skutecznego środka odwoławczego.
ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r.
Ustawa o zmianie ustawy o KRS oraz niektórych innych ustaw
Dotyczy sposobu powołania sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny, gdyż nie wskazuje ustawowych przesłanek wznowienia. • Postępowanie wznowieniowe nie jest kolejną instancją odwoławczą. • Zarzut nienależytej obsady sądu wynikający z sposobu powołania sędziego nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Sposób powołania sędziów na podstawie przepisów wprowadzonych ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. jest zgodny z Konstytucją.
Odrzucone argumenty
Błędne przypisanie działania w warunkach art. 64 § 2 k.k. • Nienależyta obsada sądu II instancji z uwagi na sposób powołania sędziego.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie wznowieniowe nie stanowi powtórzenia postępowania apelacyjnego i nie jest swego rodzaju „trzecią instancją" • wniosek o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego podstawy zostały ustawowo skatalogowane • uchybień wymienione w art. 439 § 1 k.p.k. zachodzą tylko wtedy, gdy zaistniały w rzeczywistości, a nie pozornie, zaś przepisy regulujące bezwzględne przyczyny odwoławcze muszą być interpretowane ściśle • okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności • sposób powołania sędziów na podstawie art. 9a ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., czyli przez Sejm, jest zgodny z Konstytucją
Skład orzekający
Anna Dziergawka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących nienależytej obsady sądu i sposobu powołania sędziego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego i zarzutów związanych z nowymi przepisami dotyczącymi KRS i powoływania sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii praworządności i sposobu powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Sąd Najwyższy: Sposób powołania sędziego nie jest podstawą do wznowienia postępowania karnego”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.