V KO 42/15

Sygn. akt V KO 42/15
POSTANOWIENIE
Dnia 3 września 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Sobczak
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 3 września 2015 r.,
sprawy
M. K., E. T., P. S.
oskarżonych o czyn z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 272 k.k. w zb. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i inne
wniosku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt III K 134/15
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
wniosku nie uwzględnić
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Szczecinie wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy o sygn. akt III K 134/15 dotyczącej M. K. i innych, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, innemu równorzędnemu sądowi. W treści wniosku wskazano, że przedmiotowa sprawa dotyczy adwokata zrzeszonego w Okręgowej Radzie Adwokackiej w S. z długoletnim stażem pracy na terenie właściwości Sądu Okręgowego, zaś byłe żony oskarżonego wykonują nadal zawód adwokata na terenie właściwości Sądu Okręgowego w Szczecinie. Zażyłości służbowe i towarzyskie z Sędziami tego Sądu rodzić mogą w odbiorze społecznym - a sprawa ma charakter medialny - obawy co do obiektywizmu każdego wyznaczonego do rozpoznania tej sprawy sędziego referenta.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek Sądu Okręgowego w Szczecinie
nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podnieść należy, iż
przepis art. 37 k.p.k.
, na który powołano się we wniosku, ma charakter wyjątku od zasady, że sprawę rozpoznaje właściwy miejscowo sąd. Oznacza to, że odstępstwo od tej reguły może nastąpić wyjątkowo i tylko warunkowo, gdy ziszczą się nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości.
W orzecznictwie co do zasady jednolicie przyjmuje się, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu mogą uzasadniać powody związane z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub które mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny
(zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 17 maja 2001 r., sygn. IV KO 21/01, OSNKW 2001, z. 7-8, poz. 58; z dnia 13 lipca 1995 r., sygn. III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68)
.
Dobro wymiaru sprawiedliwości może także uzasadniać uruchomienie trybu określonego w art. 37 k.p.k. wtedy, gdy „w następstwie konkretnych okoliczności może powstać w społecznym odbiorze przekonanie (nawet błędne), że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana”
(zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07, z dnia 19 grudnia 2007 r., IV KO 116/07, z dnia 10 listopada 2010 r., IV KO 118/10)
.
Tymczasem analiza zawartych we wniosku powodów nie przekonuje, aby w przedmiotowej sprawie ziściły się warunki nakazujące skorzystanie z instytucji art. 37 k.p.k. Sam fakt, iż przedmiotowe postępowanie jest skierowane przeciwko adwokatowi zrzeszonemu w Okręgowej Radzie Adwokackiej z długoletnim stażem pracy na terenie właściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Szczecinie, nie stanowi wystarczającej przesłanki przekazania sprawy, m. in. dotyczącej osoby tego adwokata, innemu równorzędnemu sądowi. W tym kontekście, nie przekonuje także argument, że byłe żony M. K. wykonują nadal zawód adwokata na terenie właściwości Sądu Okręgowego w Szczecinie.
Podnoszenie, że w ramach wykonywanych czynności zawodowych niejednokrotnie dochodzi do kontaktów służbowych, zawodowych pomiędzy Sędziami Sądu Okręgowego nie oznacza, iż można w sposób uzasadniony twierdzić, że mogą istnieć podejrzenia, szczególnie w opinii społecznej, co do nieobiektywnego rozpoznania sprawy. W sytuacji zacieśnienia kontaktów służbowych i wytworzenia relacji, które przekroczyły te ramy i stały się kontaktami innego rodzaju (np. przyjaźni, koleżeństwa), istnieją stosowne regulacje procesowe mogące usunąć wątpliwości co do bezstronnego rozpoznania sprawy, których z całą pewnością nie zastosowano w przedmiotowej sprawie. Zupełnie niezrozumiałym jest z jakich powodów, w tego typu sprawach i okolicznościach nie korzysta się w pierwszej kolejności z instytucji wyłączenia określonej w art. 40 – 42 k.p.k. i sięga od razu po rozwiązanie będące wyjątkowym ale i w istocie ostatecznym.
W takiej sytuacji, należy oczekiwać, że wniosek złożony w trybie art. 37 k.p.k., zostanie potraktowany jako przedwczesny, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie.
Nadto godzi się zauważyć, że
powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji stron procesowych i opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego postępowania. Racjonalna nieustępliwość w tym względzie sprzyja kształtowaniu się pozytywnego wizerunku organów trzeciej władzy, minimalizując tym samym wątpliwości co do obiektywizmu i niezawisłości w rozpoznawaniu przyszłych spraw, ograniczając tendencję do nadużywania stosowania właściwości delegacyjnej w związku z inicjatywami sądów na tle wątpliwości co do respektowania gwarancji sprawiedliwego procesu (zob.
postanowienie SN z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, Lex nr 1044040
).
W tym stanie rzeczy zupełnie pozbawiona podstaw, o których mowa w art. 37 k.p.k., jest inicjatywa wyrażona przez Sąd Rejonowy w postanowieniu z dnia 8 lipca 2015 r.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
l.n