V KO 41/14

Sąd Najwyższy2014-10-27
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniapowaga rzeczy osądzonejpodwójne karanieoszustwopoświadczanie nieprawdyprzestępstwo skarboweSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania karnego wobec P.K., uznając, że nie zachodzi podstawa powagi rzeczy osądzonej w stosunku do wcześniejszego wyroku za oszustwo kartą płatniczą.

Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek skazanego P.K. o wznowienie postępowania karnego, który twierdził, że został dwukrotnie skazany za to samo przestępstwo (art. 286 k.k.). Skazany powołał się na wcześniejszy wyrok Sądu Rejonowego w O. z 2000 r. Sąd Najwyższy po analizie akt obu spraw stwierdził, że czyny przypisane skazanemu w prawomocnym wyroku Sądu Apelacyjnego z 2010 r. (dotyczące poświadczania nieprawdy na fakturach i pomocy w zbyciu towarów z przemytu) nie stanowią elementów czynu osądzonego wcześniej przez Sąd Rejonowy (oszustwo kartą płatniczą).

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z wniosku skazanego P.K. o wznowienie postępowania karnego, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 31 maja 2010 r. Skazany argumentował, że istnieje bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci powagi rzeczy osądzonej, ponieważ został dwukrotnie skazany za te same czyny popełnione w tym samym czasie (art. 12 k.k.), powołując się na wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 24 lutego 2000 r. Sąd Najwyższy, działając z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k., zbadał tę kwestię. Po analizie akt obu postępowań, Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że nie zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. (powaga rzeczy osądzonej). Sąd Rejonowy skazał P.K. za wyłudzenie mienia przy użyciu karty płatniczej na szkodę banku, kwalifikując czyn jako wypadek mniejszej wagi z art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Natomiast wyrok Sądu Okręgowego, zmieniony przez Sąd Apelacyjny, dotyczył poświadczania nieprawdy na fakturach oraz pomocy w zbyciu towarów z przemytu, kwalifikowanych z innych przepisów k.k. i k.k.s. Sąd Najwyższy podkreślił, że czyny przypisane w późniejszym wyroku nie stanowiły elementów czynu osądzonego wcześniej. Dodatkowo zauważono, że Sąd Apelacyjny wyeliminował z kwalifikacji prawnej przepis art. 286 k.k., który był podstawą argumentacji skazanego. Wobec braku podstaw do wznowienia postępowania, Sąd Najwyższy postanowił obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania w kwestii wznowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci powagi rzeczy osądzonej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że czyny przypisane skazanemu w prawomocnym wyroku Sądu Apelacyjnego (poświadczanie nieprawdy na fakturach, pomoc w zbyciu towarów z przemytu) nie stanowią elementów czynu, który był przedmiotem wcześniejszego osądzenia przez Sąd Rejonowy (oszustwo kartą płatniczą). Ponadto, Sąd Apelacyjny wyeliminował z kwalifikacji prawnej przepis art. 286 k.k., który był podstawą argumentacji skazanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa wznowienia postępowania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
P. K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

W przypadku wystąpienia uchybienia wymienionego w art. 439 § 1 k.p.k., wznowienie postępowania karnego może nastąpić tylko z urzędu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Katalog bezwzględnych przyczyn odwoławczych, w tym powaga rzeczy osądzonej (pkt 8).

k.k. art. 271 § § 1 i 3

Kodeks karny

Dotyczy poświadczenia nieprawdy.

k.k. art. 18 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy pomocnictwa.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy zbiegu przepisów.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Dotyczy popełnienia czynu w krótkich odstępach czasu.

k.k. art. 65

Kodeks karny

Dotyczy popełnienia przestępstw w sposób stały.

k.k.s. art. 91 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy pomocnictwa w zbyciu towarów pochodzących z przemytu.

k.k.s. art. 6 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy przestępstwa skarbowego.

k.k.s. art. 8 § § 2 i 3

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy wykonania kary grzywny.

k.k. art. 286 § § 3

Kodeks karny

Dotyczy oszustwa jako wypadku mniejszej wagi.

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czyn przypisany w wyroku Sądu Apelacyjnego nie stanowił elementów czynu osądzonego wcześniej przez Sąd Rejonowy. Sąd Apelacyjny wyeliminował z kwalifikacji prawnej przepis art. 286 k.k.

Odrzucone argumenty

Skazany twierdził, że został dwukrotnie skazany za te same czyny (powaga rzeczy osądzonej).

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do wznowienia z urzędu postępowania karnego nie występuje bezwzględna przyczyna odwoławcza, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. zachowania, za które został skazany P. K. wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 marca 2009 r. nie stanowiły elementów czynu, który był przedmiotem wcześniejszego osądzenia przez Sąd Rejonowy

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący, sprawozdawca

Przemysław Kalinowski

członek

Andrzej Ryński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego z urzędu, w szczególności w kontekście zarzutu powagi rzeczy osądzonej i odmiennej kwalifikacji prawnej czynów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z zarzutem podwójnego karania za ten sam czyn.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność oceny powagi rzeczy osądzonej, zwłaszcza gdy czyny są podobne, ale kwalifikacja prawna i opis czynu różnią się między postępowaniami.

Czy można być skazanym dwa razy za to samo? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice powagi rzeczy osądzonej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 41/14
POSTANOWIENIE
Dnia 27 października 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Przemysław Kalinowski
‎
SSN Andrzej Ryński
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 27 października 2014 r.,
sprawy
P. K.
, skazanego za przestępstwa z art. 271 § 1 i 3 k.k. i innych,
w kwestii wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt II AKa
[…]
,
na podstawie art. art. 542 § 3 k.p.k.
postanawia:
1. stwierdzić, że brak jest podstaw do wznowienia z urzędu postępowania karnego prawomocnie zakończonego wobec P. K. wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt II AKa […];
2. obciążyć Skarb Państwa wydatkami postępowania w kwestii wznowienia.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 marca 2009 r., sygn. III K
[…]
, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 31 maja 2010 r., sygn. II AKa
[…]
, P. K. został skazany za popełnienie 2 przestępstw polegających m. in. na tym że:
1.
w okresie od 6 stycznia 1995 r. do 5 lipca 1999 r. w O., działając ze z góry powziętym zamiarem oraz czyniąc sobie z popełnienia przestępstw stałe źródło dochodu, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, jako właściciel przedsiębiorstwa A.
[…]
z O. poświadczył nieprawdę wystawiając łącznie 2 520 faktur, na rzecz różnych przedsiębiorstw, na łączną wartość towaru 40 281 839 zł, za co otrzymywał określone wynagrodzenie w zależności od wartości towaru wymienionego na tych fakturach, gdzie łączna wartość korzyści majątkowej była nie mniejsza niż 4 952 306 zł i za ten czyn kwalifikowany z art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 i 3 k.k., z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 k.k., została mu wymierzona kara roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zostało zawieszone na okres 5 lat oraz grzywny w kwocie 280 stawek dziennych po 500 zł;
2.
w okresie od 6 stycznia 1995 r. do 5 lipca 1999 r. w O., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa skarbowego stałe źródło dochodu, jako właściciel przedsiębiorstwa A.
[…]
z O. poprzez wystawianie faktur oraz podżeganie do wystawiania faktur pomógł w zbyciu towarów faktycznie  pochodzących z przemytu na łączną kwotę 40 281 839 zł i za ten czyn kwalifikowany jako przestępstwo skarbowe z art. 91 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. została mu wymierzona kara grzywny w wysokości 280 stawek dziennych po 500 zł, z tym, że na podstawie art. 8 § 2 i 3 k.k.s. wykonaniu podlegała jedynie kara grzywny orzeczona za czyn pierwszy.
Skazany P. K. pismem kierowanym do Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2014 r., wystąpił z wnioskiem o zbadanie możliwości wznowienia postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w O., sygn. III K
[…]
, albowiem jego zdaniem istnieje bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci powagi rzeczy osądzonej wobec wydanego wcześniej przez Sąd Rejonowy w O. wyroku w dniu 24 lutego 2000r., sygn. II K
[…]
.  W uzasadnieniu skazany podniósł, że w obu sprawach został skazany za popełnienie przestępstw z art. 286 k.k., których dokonał w tym samym czasie w warunkach art. 12 k.k., a więc jego zdaniem został skazany dwukrotnie za to samo zachowanie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Pismo skazanego P. K. zostało potraktowane jako zasygnalizowanie Sądowi Najwyższemu wystąpienia w jego sprawie uchybienia należącego do katalogu bezwzględnych przyczyn odwoławczych i uruchomiło przeprowadzanie czynności z urzędu.  W przypadku potwierdzenia istnienia tego rodzaju uchybienia, doszłoby bowiem do wznowienia postępowania z urzędu, gdyż wznowienie postępowania karnego na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. z powodu wystąpienia jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 6, poz. 48).
Analiza akt sprawy Sądu Okręgowego w O. o sygn. III K
[…]
(obecnie III K
[X.]
) oraz wyroku Sądu Rejonowego w O. o sygn. II K
[…]
pozwala stwierdzić, że w sprawie nie występuje bezwzględna przyczyna odwoławcza, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.  Wyrokiem z dnia 24 lutego 2000 r. Sąd Rejonowy w O. skazał bowiem P. K. za to, że w okresie od października 1997 r. do listopada 1997 r. w O. będąc posiadaczem rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego, działając w warunkach czynu ciągłego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, realizując płatności przy użyciu karty VISA wyłudził mienie w kwocie 10 236 zł działając na szkodę Banku
[…]
, z tym że Sąd uznał, że czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi i kwalifikując go z art. 286 § 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. wymierzył karę grzywny.
Porównanie opisu czynów przypisanych skazanemu oraz kwalifikacji prawnej tych przestępstw wskazuje jednoznacznie, że zachowania, za które został skazany P. K. wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 marca 2009 r. nie stanowiły elementów czynu, który był przedmiotem wcześniejszego osądzenia przez Sąd Rejonowy, który wydał wyrok 24 lutego 2000 r.
Na marginesie należy wskazać skazanemu, iż nie zauważył on, iż Sąd Apelacyjny w
[…]
zmienił nie tylko opis czynów jemu przypisanych, ale również z kwalifikacji prawnej wyeliminował art. 286 § 1 i 3 k.k., który to przepis, jak wynika z pisma skazanego, był głównym powodem wyciągania wniosku co do zaistnienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci powagi rzeczy osądzonej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw określonych w art. 542 § 3 k.p.k. do wznowienia postępowania z urzędu, orzekając o kosztach na podstawie art. 638 k.p.k.
[aw]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI