V KO 40/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji, mimo zarzutów dotyczących wadliwej obsady sądu.
Sąd Najwyższy rozpatrzył sygnalizację obrońcy skazanego dotyczącą bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady sądu w postępowaniu kasacyjnym. Powołując się na utrwalone orzecznictwo, w tym uchwałę składu siedmiu sędziów (I KZP 17/22) oraz liczne zarządzenia, Sąd Najwyższy uznał, że nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji jako oczywiście bezzasadnej, nawet w przypadku ujawnienia się uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Podkreślono również instrumentalny charakter sygnalizacji, wskazując na brak wniosków o wyłączenie sędziego ze strony skazanego i jego obrońców.
Sąd Najwyższy w składzie sędziego Piotra Mirka wydał zarządzenie, w którym nie stwierdził podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem z dnia 12 października 2023 r. (sygn. akt V KK 244/23), które oddaliło kasację jako oczywiście bezzasadną. Podstawą do rozważań była sygnalizacja złożona w trybie art. 9 § 2 k.p.k. przez obrońcę skazanego A.Z., wskazująca na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady Sądu Najwyższego, wynikającej z wadliwego powołania sędziego. Sąd Najwyższy odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, w tym postanowienia składu siedmiu sędziów z dnia 23 marca 2023 r. (I KZP 17/22), zgodnie z którym nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej, nawet w przypadku ujawnienia się uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Pogląd ten został potwierdzony w licznych późniejszych zarządzeniach Sądu Najwyższego. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na instrumentalny charakter sygnalizacji, wskazując, że skazany i jego obrońcy zostali poinformowani o składzie sądu wyznaczonym do rozpoznania sprawy i nie składali wniosków o wyłączenie sędziego, co jest dopuszczalne w świetle art. 41 § 1 k.p.k.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej, nawet w przypadku ujawnienia się uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na utrwalonym orzecznictwie, w tym uchwale składu siedmiu sędziów (I KZP 17/22) oraz licznych zarządzeniach, które jednoznacznie wykluczają możliwość wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego w opisanej sytuacji. Podkreślono również, że sygnalizacja miała charakter instrumentalny, a strona miała możliwość zgłoszenia wniosków o wyłączenie sędziego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie stwierdzono podstaw do wznowienia postępowania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.Z. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego | inne | reprezentant strony |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, których wystąpienie powoduje uchylenie orzeczenia niezależnie od innych okoliczności. W tej sprawie wskazano na pkt 2 - nienależną obsadę sądu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 9 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do złożenia sygnalizacji o możliwości wznowienia postępowania.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Uchylenie orzeczenia z powodu ujawnienia się jednej z uchybień wymienionych w tym przepisie.
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący wznowienia postępowania, który został zinterpretowany jako niedopuszczający wznowienia z urzędu w postępowaniu kasacyjnym w okolicznościach sprawy.
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący wniosku o wyłączenie sędziego, wskazujący na możliwość jego złożenia przez strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji jako oczywiście bezzasadnej, nawet w przypadku ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Argumentacja obrońcy skazanego o istnieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu) jako podstawy do wznowienia postępowania kasacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
nie stwierdzić podstaw do wznowienia z urzędu postępowania bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi na nienależytą obsadę tego Sądu nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k. wobec ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. postępowania kasacyjnego zakończonego wydaniem postanowienia o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej instrumentalny charakter sygnalizacji podstaw wznowienia z urzędu
Skład orzekający
Piotr Mirek
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej niedopuszczalności wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego w przypadku wadliwej obsady sądu, gdy kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Nie dotyczy sytuacji, gdy kasacja została uwzględniona lub gdy wznowienie dotyczy innego rodzaju postępowań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu karnym, jakim jest możliwość wznowienia postępowania kasacyjnego z powodu wadliwej obsady sądu. Choć wynik jest zgodny z utrwalonym orzecznictwem, sama kwestia budzi wątpliwości i jest istotna dla praktyków prawa karnego.
“Czy wadliwa obsada Sądu Najwyższego zawsze pozwala na wznowienie postępowania kasacyjnego?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KO 40/24 ZARZĄDZENIE Dnia 26 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek zarządził: nie stwierdzić podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2023 r., sygn. akt V KK 244/23 o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej. UZASADNIENIE W sygnalizacji złożonej w trybie art. 9 § 2 k.p.k. przez obrońcę skazanego A.Z. wskazano na wystąpienie w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2023 r., V KK 244/23, o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej, bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi na nienależytą obsadę tego Sądu wynikającą z wadliwego powołania sędziego biorącego udział w wydaniu orzeczenia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego kwestia dopuszczalności wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego nie jest rozstrzygana jednolicie. Zaznaczyć jednak trzeba, że w postanowieniu składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22, przyjęto, że nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k. wobec ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. postępowania kasacyjnego zakończonego wydaniem postanowienia o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Pogląd ten, podzielony przez Sąd Najwyższy w wielu innych spraw (zob. np. zarządzenia: z dnia 31 stycznia 2025 r., V KO 136/24; z dnia 30 stycznia 2025 r., III KO 117/24; z dnia 24 stycznia 2025 r., III KO 106/24; z dnia 19 listopada 2024 r., I KO 108/24; z dnia 19 września 2024 r., II KO 73/24; z dnia 26 czerwca 2025 r., II KO 125/25; z dnia 16 lipca 2025 r., V KO 11/25) znalazł również zastosowanie w sprawie skazanego. Zwrócić przy tym trzeba uwagę na instrumentalny charakter sygnalizacji podstaw wznowienia z urzędu. Z akt sprawy kasacyjnej o sygn. V KK 244/23 wynika, że zarówno skazany, jak i jego obrońcy, zostali poinformowani o składzie Sądu Najwyższego wyznaczonego do rozpoznania sprawy i nie składali wniosków o wyłączenie sędziego, co jest dopuszczalne w świetle utrwalonego orzecznictwa w trybie art. 41 § 1 k.p.k. [WB] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI