V KO 4/18

Sąd Najwyższy2018-03-06
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawybezstronnośćkonflikt interesówsędziapokrewieństwodobro wymiaru sprawiedliwościSąd NajwyższySąd Rejonowy

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną innemu sądowi rejonowemu ze względu na konflikt interesów wynikający z pokrewieństwa jednego z oskarżonych z sędzią orzekającym w pierwotnym sądzie.

Sąd Rejonowy w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko A.L. i A.T. innemu sądowi, ponieważ jeden z oskarżonych jest mężem sędzi orzekającej w tym sądzie. Sąd Najwyższy uznał, że taka sytuacja może budzić wątpliwości co do bezstronności rozpoznania sprawy, co uzasadnia przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu, wskazując Sąd Rejonowy w Ś. jako właściwy.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w P. o przekazanie sprawy karnej przeciwko oskarżonym A.L. i A.T. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku była okoliczność, że oskarżony A.L. jest mężem sędzi M.S.-L., orzekającej w Wydziale Karnym Sądu Rejonowego w P. Sąd Rejonowy uznał, że ta relacja może rodzić w odbiorze społecznym przekonanie o braku bezstronności, zwłaszcza w kontekście koleżeńskich relacji sędzi z innymi sędziami w tym sądzie. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k., przychylił się do wniosku, stwierdzając, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy, gdy istnieją faktyczne okoliczności mogące budzić wątpliwości co do bezstronności sądu. Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sędziowie mieliby rozpoznawać sprawę małżonka jednego z nich, może uzasadniać takie wątpliwości. Wskazano, że wystarczające będzie przekazanie sprawy poza miasto P., a konkretnie do Sądu Rejonowego w Ś., gdzie podobna sprawa przeciwko temu samemu oskarżonemu była już wcześniej prowadzona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, taka okoliczność może stanowić podstawę do przekazania sprawy, jeśli może budzić wątpliwości co do bezstronności sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sędziowie mieliby rozpoznawać sprawę małżonka jednego z nich, może uzasadniać w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu. Instytucja przekazania sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. ma na celu zapewnienie dobra wymiaru sprawiedliwości poprzez eliminowanie sytuacji mogących podważać zaufanie do sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
A.L.osoba_fizycznaoskarżony
A.T.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przekazanie sprawy może nastąpić, gdy występują faktyczne okoliczności mogące tworzyć przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie, dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczność, że oskarżony jest mężem sędziego orzekającego w sądzie, może budzić wątpliwości co do bezstronności. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy w sytuacji potencjalnego konfliktu interesów.

Godne uwagi sformułowania

Okoliczność ta w ocenie Sądu może powodować w odbiorze społecznym przekonanie, że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana obiektywny, postronny obserwator określonego procesu mógłby wyrażać wątpliwości i zastrzeżenia, co do bezstronności sądu i obiektywizmu orzekających w sprawie sędziów Już sam fakt pojawienia się zastrzeżeń i okoliczności stanowiących ich podstawę, musi zostać oceniony w kontekście przesłanki określonej w art. 37 k.p.k.

Skład orzekający

Andrzej Ryński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy ze względu na konflikt interesów wynikający z pokrewieństwa lub powinowactwa z sędzią orzekającym w danej sprawie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów w sądzie rejonowym, gdzie jeden z oskarżonych jest małżonkiem sędziego tego sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę bezstronności sędziowskiej i pokazuje, jak Sąd Najwyższy dba o zaufanie publiczne do wymiaru sprawiedliwości, nawet w sytuacjach, które mogą wydawać się rutynowe.

Czy mąż sędzi może być sądzony w tym samym sądzie? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 4/18
POSTANOWIENIE
Dnia 6 marca 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Ryński
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 6 marca 2018 r.,
w sprawie przeciwko
A.L. i A. T.
oskarżonym o czyn z art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości
wniosku Sądu Rejonowego   w P. z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. akt III K …/17
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił
przekazać sprawę do merytorycznego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy   w P. wnioskiem z dnia 28 grudnia 2017 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonych A. L. i A. T. innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wniosku Sąd Rejonowy wskazał, że jeden z oskarżonych – A. L. jest mężem SSR M. S. – L., która jest sędzią orzekającym w  Wydziale Karnym Sądu Rejonowego   w P. Okoliczność ta w ocenie Sądu może powodować w odbiorze społecznym przekonanie, że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana, zwłaszcza, że żona oskarżonego A. L. jest osobą znaną w środowisku sędziowskim i wielu czynnych sędziów utrzymuje z nią stosunki koleżeńskie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. może nastąpić, gdy występują faktyczne okoliczności mogące tworzyć przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości wskazane w tym przepisie, jako przesłanka odstępstwa od ustawowych zasad właściwości sądu, prowadzi do stwierdzenia, że uzasadnieniem dla przekazania sprawy na tej podstawie jest sytuacja, gdy obiektywny, postronny obserwator określonego procesu mógłby wyrażać wątpliwości i zastrzeżenia, co do bezstronności sądu i obiektywizmu orzekających w sprawie sędziów. Już sam fakt pojawienia się zastrzeżeń i okoliczności stanowiących ich podstawę, musi zostać oceniony w kontekście przesłanki określonej w art. 37 k.p.k. (por. postanowienie Sądu najwyższego z dnia 29 stycznia 2014 r., IV KO 108/13, LEX nr 1425020).
Nie ulega wątpliwości, że opisana sytuacja, w której sędziowie Sądu Rejonowego   w P. mieliby rozpoznawać sprawę, w której oskarżonym jest małżonek sędziego tego Sądu, mogłaby uzasadniać w opinii publicznej, a także u bezstronnego obserwatora takiego postępowania sądowego, powstanie wątpliwości co do tego, czy sędziowie tego sądu mogą bezstronnie i obiektywnie rozpoznać taką sprawę. Między innymi dla tego rodzaju sytuacji została przewidziana instytucja wskazana w art. 37 k.p.k.
W ocenie Sądu Najwyższego nie istnieją natomiast przesłanki do tego, aby sprawę niniejszą przekazywać poza obszar apelacji […]. Zdaniem Sądu Najwyższego wystarczającym będzie przekazanie sprawy poza obszar miasta P. Na marginesie należy zresztą zwrócić uwagę, że z urzędu znany jest Sądowi Najwyższemu fakt, iż jedna ze spraw przeciwko oskarżonemu A.L. została przekazana w tożsamym trybie Sądowi Rejonowemu w Ś. (zob. postanowienie SN z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt V KO 77/16 wydane do sprawy Sądu Rejonowego   w P. o sygn. akt III K …/16), co tym bardziej uzasadnia przekazanie niniejszej sprawy temu konkretnie Sądowi.
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI