V KO 39/25

Sąd Najwyższy2025-04-30
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sądusędziazażalenieumorzenie śledztwaSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na umorzenie śledztwa przeciwko sędzi do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, aby zapewnić dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Rejonowy w Inowrocławiu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na umorzenie śledztwa przeciwko sędziemu tego sądu do innego sądu równorzędnego. Sąd Rejonowy uzasadnił to obawą o dobro wymiaru sprawiedliwości ze względu na pozycję i relacje sędzi w lokalnym środowisku prawniczym. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, uznając, że rozpoznanie sprawy przez sąd, w którym orzeka sędzia będąca przedmiotem postępowania, może budzić wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Inowrocławiu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia wniesionego przez W. S. na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie dotyczącej sędzi Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, która wcześniej pełniła funkcje kierownicze w Sądzie Rejonowym w Inowrocławiu i Sądzie Okręgowym w Bydgoszczy. Sąd Rejonowy w Inowrocławiu uzasadnił wniosek obawą, że orzekanie w tej sprawie przez sąd miejscowo właściwy mogłoby godzić w dobro wymiaru sprawiedliwości, ze względu na charakter sprawy oraz relacje sędzi z innymi sędziami w tym sądzie i w okręgu apelacji gdańskiej. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 § 1 k.p.k., uznał, że sytuacja ta uzasadnia przekazanie sprawy. Podkreślono, że rozpoznanie zażalenia przez sąd, w którym orzeka sędzia będąca przedmiotem postępowania, może rodzić wątpliwości co do gwarancji prawidłowego procedowania, co podważałoby oczekiwanie bezstronności postępowania odwoławczego. W związku z tym Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Słupcy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rozpoznanie sprawy przez sąd, w którym orzeka sędzia będąca przedmiotem postępowania, może rodzić wątpliwości co do gwarancji prawidłowego procedowania i godzić w dobro wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sędzia orzekający w sądzie jest jednocześnie przedmiotem postępowania (zażalenie na umorzenie śledztwa), może budzić wątpliwości co do bezstronności i wpływać negatywnie na postrzeganie wymiaru sprawiedliwości. Dlatego konieczne jest przekazanie sprawy innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
W. S.osoba_fizycznaskarżący
Sąd Rejonowy w Inowrocławiuinstytucjawnioskodawca
X. Y.osoba_fizycznasędzia (przedmiot postępowania)

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu lub na wniosek prokuratora przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Nie podlega interpretacji rozszerzającej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w Inowrocławiu mogłoby godzić w dobro wymiaru sprawiedliwości ze względu na charakter sprawy oraz relacje sędziego X. Y. z innymi sędziami. Potencjalne wątpliwości co do gwarancji prawidłowego procedowania i bezstronności postępowania odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości postronny i niezainteresowany sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwator procesu, może powziąć podejrzenia co do braku bezstronności sądu właściwego Nie każda zatem okoliczność może skutkować ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Skład orzekający

Marek Motuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i potencjalne wątpliwości co do bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sędzia sądu jest przedmiotem postępowania w tym samym sądzie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów i wątpliwości co do bezstronności w postępowaniu karnym, co jest zawsze interesujące z punktu widzenia praworządności.

Czy sędzia może być sądzony we własnym sądzie? Sąd Najwyższy reaguje na wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KO 39/25
POSTANOWIENIE
Dnia 30 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Motuk
w sprawie z zażalenia
W. S.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 30 kwietnia 2025 r.
wniosku Sądu Rejonowego w Inowrocławiu
zawartego w postanowieniu z dnia 4 marca 2025 r., sygn. akt II Kp 88/25
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę o sygn. akt II Kp 88/25 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w Słupcy.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 4 marca 2025 r.
Sąd Rejonowy w Inowrocławiu w sprawie o sygn. akt
II Kp 88/25, wystąpił w trybie art. 37 § 1 k.p.k. do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Motywując to wystąpienie wnioskodawca wskazał, że do przedmiotu rozpoznania niniejszej sprawy należy zażalenie wniesione przez W. S. na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie dotyczącej wieloletniego sędziego Sądu Rejonowego w Inowrocławiu – X. Y., która pełniła funkcję prezesa Sądu Rejonowego w Inowrocławiu, a także wiceprezesa Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, natomiast aktualnie jest sędzią Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, delegowaną do orzekania w Sądzie Rejonowym w Inowrocławiu.
W tej sytuacji – w ocenie wnioskodawcy – orzekanie w przedmiocie rzeczonego zażalenia przez Sąd Rejonowy w Inowrocławiu mogłoby godzić w dobro wymiaru sprawiedliwości, ze względu na charakter sprawy oraz relacje sędziego X. Y. z innymi sędziami orzekającymi w tym sądzie i na obszarze właściwości Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, a nawet całej apelacji gdańskiej, z uwagi na pełnione przez ww. sędziego funkcje.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu lub na wniosek prokuratora przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Przepis ten, statuując wyjątek od reguły rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, nie podlega interpretacji rozszerzającej. Nie każda zatem okoliczność może skutkować ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Za taką uznać należy sytuację, w której postronny i niezainteresowany sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwator procesu, może powziąć podejrzenia co do braku bezstronności sądu właściwego w rozpoznaniu tej sprawy. Ocenę wystąpienia przesłanki z art. 37 § 1 k.p.k. powinny jednak determinować realia konkretnego przypadku.
Zdaniem Sądu Najwyższego, opisana wyżej sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Uznać należy, że rozpoznanie zażalenia przez Sąd Rejonowy w Inowrocławiu – w którym orzeka sędzia (pełniąca też uprzednio funkcje kierownicze
w wymiarze sprawiedliwości
na obszarze właściwości Sądu Okręgowego w Bydgoszczy), której żalący przypisuje popełnienie przestępstwa – może rodzić tak po stronie skarżącego, jak też innych obserwatorów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, określone wątpliwości co do gwarancji prawidłowego procedowania. Zaaprobowanie tej sytuacji godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, bowiem podawałoby w wątpliwość naturalne i normatywnie uzasadnione oczekiwanie, że postępowanie odwoławcze zostanie prowadzone bezstronnie, wnikliwie i sprawnie.
Powyższe implikowało rozstrzygnięcie uwzględniające przedstawiony wniosek, dlatego Sąd Najwyższy przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Słupcy, pozostającemu w obszarze właściwości Sądu Okręgowego w Koninie (apelacja poznańska).
Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu.
[J.J.]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI