II KO 92/21

Sąd Najwyższy2021-11-09
SNKarnepostępowanie wykonawczeŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniakara pozbawienia wolnościprzerwa w karzepostępowanie wykonawczeSąd Najwyższyniedopuszczalność wnioskuorzeczenie kończące postępowanie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniami Sądu Apelacyjnego w przedmiocie odmowy udzielenia przerwy w karze pozbawienia wolności, uznając go za niedopuszczalny z mocy ustawy.

A. L. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniami Sądu Apelacyjnego, które utrzymały w mocy postanowienia Sądu Okręgowego o odmowie udzielenia przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku, uznając go za niedopuszczalny z mocy ustawy. Uzasadniono, że postanowienia w przedmiocie przerwy w karze nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., a zatem nie mogą być przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek A. L. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniami Sądu Apelacyjnego z dnia 26 sierpnia 2020 r. (sygn. akt II AKzw […]) i z dnia 10 sierpnia 2021 r. (sygn. akt II AKzw [X.]). Oba te orzeczenia utrzymywały w mocy postanowienia Sądu Okręgowego w P. odmawiające skazanemu przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności. Wniosek o wznowienie opierał się m.in. na zarzutach nierzetelności opinii biegłych. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku, uznając go za niedopuszczalny z mocy ustawy. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o wznowienie postępowania służy od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowe. Choć dopuszczalne jest wznowienie postanowień wydawanych w postępowaniu wykonawczym, ogranicza się ono do tych, które definitywnie zamykają daną kwestię i mają cechę trwałości. Postanowienia w przedmiocie przerwy w karze pozbawienia wolności nie spełniają tego kryterium, gdyż jedynie modyfikują ciągłość odbywania kary i mogą zostać odwołane. W związku z tym, postanowienia utrzymujące w mocy odmowę udzielenia przerwy w karze nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. i nie mogą być przedmiotem wniosku o wznowienie. Z uwagi na niedopuszczalność wniosku z mocy ustawy, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych było zbędne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienia o odmowie udzielenia przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. i nie mogą być przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

Postanowienia w przedmiocie przerwy w karze nie kończą postępowania wykonawczego w sposób trwały, a jedynie modyfikują ciągłość odbywania kary. Nie posiadają cechy trwałości, która jest warunkiem dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania od orzeczeń kończących postępowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. L.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Prezes sądu, przewodniczący wydziału lub upoważniony sędzia odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 120 § 2 lub w art. 429 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Stosowany odpowiednio do wniosku o wznowienie postępowania, stanowi, że odmawia się przyjęcia wniosku m.in. wówczas, gdy jest on niedopuszczalny z mocy ustawy.

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Stanowi, że odmawia się przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, jeżeli jest on niedopuszczalny z mocy ustawy.

k.p.k. art. 540 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa, że wniosek o wznowienie postępowania służy od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowe. W orzecznictwie przyjmuje się, że dotyczy to orzeczeń, które kończą postępowanie i definitywnie zamykają załatwienie danej kwestii, mając cechę trwałości.

Pomocnicze

k.k.w. art. 156

Kodeks karny wykonawczy

Przepisy dotyczące odwołania przerwy w karze, potwierdzające brak cechy trwałości orzeczeń w tym przedmiocie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienia o odmowie udzielenia przerwy w karze nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. z uwagi na brak cechy trwałości.

Godne uwagi sformułowania

wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny z mocy ustawy postanowienia w przedmiocie przerwy w karze pozbawienia wolności nie powodują trwałego przekształcenia sposobu i trybu wykonywania kary przerwa w karze może zostać odwołana w sytuacjach przewidzianych w przepisach art. 156 k.k.w., co potwierdza brak cechy trwałości orzeczeń w tym przedmiocie

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania w sprawach dotyczących przerwy w karze pozbawienia wolności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedopuszczalności wniosku z mocy ustawy, a nie merytorycznego rozpatrywania zarzutów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy wniosek o wznowienie postępowania jest skazany na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KO 92/21
ZARZĄDZENIE
Dnia 9 listopada 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
po rozważeniu na posiedzeniu w dniu 9 listopada 2021 r.
w Izbie Karnej Sądu Najwyższego
z urzędu kwestii dopuszczalności wniosku o wznowienie
postępowania zakończonego postanowieniami Sądu Apelacyjnego w […]
z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II AKzw […]
i z dnia 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt II AKzw [X.],
na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k. oraz w zw. z art. 540 § 1 k.p.k.
odmawiam przyjęcia wniosku A. L. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniami Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II AKzw […] i z dnia 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt II AKzw [X.] z uwagi na jego niedopuszczalność z mocy ustawy.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 26 sierpnia 2021 r., które wpłynęło do Sądu Najwyższego w dniu 12 października 2021 r., A. L. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniami Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt II AKzw
[…]
i z dnia 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt II AKzw [X,]. W obu tych orzeczeniach Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy odpowiednio postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt III Kow
[…]
i z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III Kow [Y.] o odmowie udzielenia skazanemu przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności. Wniosek został oparty m.in. na twierdzeniu, że opinie biegłych lekarzy były nierzetelne, a nawet były konsekwencją popełnionego przestępstwa (ich treść była następstwem „fałszerstwa i kłamstwa”).
Zgodnie z art. 545 § 1 w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. prezes sądu, przewodniczący wydziału, bądź upoważniony sędzia odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 120 § 2 lub w art. 429 § 1 k.p.k. Ostatni z wymieniony przepisów, stosowany odpowiednio, stanowi, że odmawia się przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania m.in. wówczas, gdy jest on niedopuszczalny z mocy ustawy.
Wniosek o wznowienie postępowania służy od prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowe. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że wznowienie postępowania jest możliwe także w odniesieniu do postanowień wydawanych w postępowaniu wykonawczym. Jednakże przyjmuje się także, że zastosowanie nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o wznowienie postępowania, ogranicza się do tych postanowień, które kończą to postępowanie i definitywnie zamykają załatwienie danej kwestii, mając przez to cechę trwałości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2015 r., V KO 43/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 3, a także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2016 r., II KO 7/16, OSNKW 2016, z. 7, poz. 46  i podana tam literatura). Inaczej mówiąc, za orzeczenia kończące postępowanie sądowe w fazie wykonawczej uznać można tylko takie postanowienia, które powodują trwałe przekształcenie sposobu lub trybu wykonywania kary lub innego środka. Jak słusznie zauważono w sprawie V KO 43/15: „Kluczowy jest tu zatem element trwałości, którego są pozbawione te postanowienia wydawane w postępowaniu wykonawczym, następstwem których jest tylko pewne >>przesunięcie w czasie<< wykonywania kary, czy innych środków”. Do takich postanowień nie należą z pewnością orzeczenia w przedmiocie przerwy w karze czy odroczenia wykonania kary. W szczególności zaskarżone wnioskiem o wznowienie postępowania postanowienia w sprawie przerwy w karze pozbawienia wolności nie powodują trwałego przekształcenia sposobu i trybu wykonywania kary, bowiem przy zarządzeniu przerwy modyfikują jedynie ciągłość jej odbywania. Warto przy tym zauważyć, że przerwa w karze może został odwołana w sytuacjach przewidzianych w przepisach art. 156 k.k.w., co potwierdza brak cechy trwałości orzeczeń w tym przedmiocie.
Powyższe uwagi prowadzą do konkluzji, że postanowienia o utrzymaniu w mocy orzeczeń odmawiających udzielenia przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności nie należą do orzeczeń kończących postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., nie mogą więc być przedmiotem zaskarżenia wnioskiem o wznowienie postępowania [zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 października 1996 r., IV KKN 274/96, OSNKW 1997, z. 1 – 2, poz. 16; D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Tom II, Warszawa 2017, 629; J. Matras (w:) Kodeks postępowania Karnego. Komentarz (red.) K. Dudka, Warszawa, 2018, s. 1258; K. Postulski, Glosa do postanowienia SN z dnia 3 września 2015 r., V KO 43/15, LEX/el. 2015].
Przy przedstawionym rozumieniu prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowe, do którego odwołuje się przepis art. 540 § 1 k.p.k., wniesienie wniosku o wznowienie postepowania z odwołaniem się do orzeczeń Sądu Apelacyjnego w
[…]
opisanych na wstępie, ocenić należy jako niedopuszczalne z mocy ustawy. Skoro złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o utrzymaniu w mocy orzeczenia odmawiającego udzielenia przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności jest niedopuszczalne z mocy ustawy, zgodnie z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. należało odmówić przyjęcia nadzwyczajnego środka zaskarżenia wniesionego przez skazanego.
Na koniec trzeba zauważyć, że choć wniosek o wznowienie postępowania powinien zostać sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego, a nadto opłacony, w świetle niedopuszczalności wniosku o wznowienie z mocy ustawy wzywanie skazanego o uzupełnienie braków formalnych było zbędne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI