V KO 37/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na umorzenie śledztwa z Sądu Rejonowego w Kaliszu do Sądu Rejonowego w Koninie ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Rejonowy w Kaliszu zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na umorzenie śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Powodem były zarzuty wobec sędziów Sądu Rejonowego i Okręgowego w Kaliszu, a także fakt, że pokrzywdzony jest referendarzem w Sądzie Rejonowym w Kaliszu. Sąd Najwyższy uznał, że istnieją wątpliwości co do możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy w Kaliszu i przekazał ją do Sądu Rejonowego w Koninie.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Kaliszu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczyła zażalenia pokrzywdzonego M. K. na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziów Sądu Rejonowego w Kaliszu (w tym prezesa) oraz sędziów Sądu Okręgowego w Kaliszu. Sąd Rejonowy w Kaliszu uznał, że ze względu na zarzuty wobec sędziów tego sądu oraz fakt, że pokrzywdzony jest referendarzem w tymże sądzie, mogą istnieć wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wskazując, że sytuacje, w których zarzuty dotyczą sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, mogą prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania. Przekazano sprawę do Sądu Rejonowego w Koninie, jako sądu równorzędnego, położonego w innej apelacji, co ma zagwarantować obiektywizm i wzmocnić zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.
Uzasadnienie
Przekazanie sprawy jest uzasadnione, gdy rozpoznanie jej przez sąd właściwy miejscowo wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby prowadzić do przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania, zwłaszcza gdy zarzuty dotyczą sędziów tego sądu lub sądu nad nim przełożonego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Prokuratura Okręgowa w Łodzi | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Sąd Rejonowy w Kaliszu | instytucja | sąd wnioskujący |
| Sąd Okręgowy w Kaliszu | instytucja | sąd wyższej instancji |
| Sąd Rejonowy w Koninie | instytucja | sąd przekazany do rozpoznania |
Przepisy (1)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości, w tym unikanie sytuacji prowadzących do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty dotyczące sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Pokrzywdzony jest referendarzem w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy. Istnieją wątpliwości co do możliwości obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w Kaliszu. Potrzeba ochrony autorytetu wymiaru sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości ograniczenie swobody orzekania uzasadnione przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy w odbiorze społecznym przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznana sprawy
Skład orzekający
Paweł Kołodziejski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy zarzuty dotyczą sędziów sądu właściwego lub gdy pokrzywdzony jest pracownikiem tego sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach karnych, gdzie pojawiają się zarzuty wobec sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy dba o obiektywizm i zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, nawet w sytuacjach, gdy zarzuty dotyczą samych sędziów. Jest to ciekawy przykład mechanizmów kontrolnych w systemie prawnym.
“Czy sędziowie mogą być sędziami we własnej sprawie? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KO 37/25 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie z zażalenia M. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi z dnia 20 listopada 2024 r. o umorzeniu śledztwa o sygn. akt […] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 maja 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego w Kaliszu, zawartego w postanowieniu z dnia 28 lutego 2025 r., sygn. akt II Kp 120/25, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Kaliszu o sygn. akt II Kp 120/25 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Koninie. [J.J.] UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Kaliszu postanowieniem wydanym na posiedzeniu w dniu 28 lutego 2025 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego z inicjatywą rozważenia przekazania sprawy o sygn. akt II Kp 120/25 innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Motywując swoje wystąpienie wskazał, że przedmiotowa sprawa dotyczy rozpoznania zażalenia pokrzywdzonego M. K. na postanowienie o umorzeniu śledztwa, którego przedmiotem jest przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków m.in. przez sędziów Sądu Rejonowego w Kaliszu, w tym jego prezesa oraz sędziów Sądu Okręgowego w Kaliszu. Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący jest referendarzem Sądu Rejonowego w Kaliszu, w ocenie sądu wnioskującego zachodzą uzasadnione wątpliwości co do możliwości rozpoznania w tym sądzie sprawy w sposób w pełni obiektywny i bezstronny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd właściwy miejscowo wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob. postanowienie SN z dnia 27 marca 2023 r., IV KO 20/23). Sytuacja taka niewątpliwie powstaje wtedy, gdy stawiane zarzuty dotyczą sędziego sądu właściwego do rozpoznania sprawy lub sądu nad nim przełożonego ( vide postanowienie SN z dnia 1 kwietnia 2003 r., IV KO 10/03, ROSNKW 2003, poz. 680; postanowienie SN z dnia 18 czerwca 2009 r., IV KO 77/09; postanowienie SN z dnia 14 października 2009 r., V KO 81/09). Tego rodzaju okoliczności zaistniały w przedmiotowej sprawie. Sąd Rejonowy w Kaliszu rozpoznawałby bowiem zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie przestępstw, których zdaniem skarżącego mieli dopuścić się zarówno sędziowie tego sądu, w tym prezes, jak i sądu instancyjnie nadrzędnego, tj. Sądu Okręgowego w Kaliszu. Nie bez znaczenia jest również fakt, że pokrzywdzonym jest referendarz zatrudniony w sądzie właściwym do rozpoznania przedmiotowego zażalenia, który ponadto sam domaga się przekazania sprawy sądowi spoza apelacji łódzkiej m.in. z uwagi na fakt, iż w związku z niniejszym postępowaniem „w przeszłości podejmowane były już działania o charakterze odwetowym”. Niewątpliwie powyższe uwarunkowania mogą nie tylko mieć wpływ na swobodę orzekania sędziów Sądu Rejonowego w Kaliszu, lecz również powodować w odbiorze społecznym przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznana sprawy, co istotnie godzi w dobro wymiaru sprawiedliwości. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Koninie. Wskazany sąd ma siedzibę usytuowaną w odległości stosunkowo bliskiej od sądu właściwego, a jednocześnie położony jest w innej apelacji, co winno zagwarantować rozpoznanie sprawy w sposób obiektywny i wolny od jakichkolwiek nacisków, co tym samym wzmocni przekonanie o tym, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI