V KO 36/25

Sąd Najwyższy2025-04-01
SNKarnenękanieWysokanajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sądunękanieznieważenie funkcjonariuszaSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną dotyczącą nękania prokuratora i znieważenia funkcjonariusza publicznego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Rejonowy w Grudziądzu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej nękania i znieważenia prokuratora do innego sądu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniono to bliskimi kontaktami służbowymi i osobistymi sędziów i prokuratorów w Grudziądzu, a także faktem, że pokrzywdzony prokurator jest autorem aktu oskarżenia, a inni prokuratorzy są świadkami. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając potrzebę unikania sytuacji mogących budzić wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Grudziądzu o przekazanie sprawy karnej dotyczącej oskarżonego X.1 Y.1 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek dobrem wymiaru sprawiedliwości, wskazując na bliskie relacje służbowe i osobiste między sędziami Sądu Rejonowego w Grudziądzu a pokrzywdzonym prokuratorem Prokuratury Rejonowej w Grudziądzu oraz świadkami, którymi są inni prokuratorzy tej jednostki. Oskarżonemu zarzucono uporczywe nękanie prokuratora, groźby karalne oraz znieważenie funkcjonariusza publicznego. Sąd Najwyższy, powołując się na konieczność unikania sytuacji mogących podważać obiektywizm i bezstronność sądu, a także na potrzebę zachowania zewnętrznego wizerunku wymiaru sprawiedliwości, uznał wniosek za zasadny. Wskazano, że nawet uzasadnione podejrzenia co do obiektywnego rozpoznania sprawy w sądzie właściwym miejscowo uzasadniają przekazanie jej innemu sądowi. W związku z tym sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że bliskie kontakty służbowe i osobiste między sędziami, prokuratorami i świadkami w małej jednostce sądowej mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności rozpoznania sprawy, co narusza dobro wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
X.1 Y.1osoba_fizycznaoskarżony
X. Y.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokuratura Rejonowa w Grudziądzuorgan_państwowypokrzywdzony

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 190a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 226 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bliskie kontakty służbowe i osobiste sędziów z pokrzywdzonym prokuratorem i świadkami. Mała wielkość jednostek sądowych i prokuratorskich w Grudziądzu. Potrzeba unikania sytuacji mogących budzić wątpliwości co do bezstronności. Zapewnienie zewnętrznego wizerunku wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii uzasadnione podejrzenia, że postronny, ale i obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego mógłby powziąć wątpliwości co do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o przekazanie sprawy do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w małych miejscowościach, gdzie występują bliskie relacje między uczestnikami postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest funkcjonariusz publiczny, a świadkami inni funkcjonariusze tej samej jednostki, a także bliskie relacje między sędziami i prokuratorami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są relacje międzyludzkie i ich wpływ na postrzeganie bezstronności sądu, nawet w sprawach karnych. Podkreśla znaczenie transparentności i unikania pozorów konfliktu interesów.

Czy sędziowie i prokuratorzy mogą być przyjaciółmi? Sąd Najwyższy rozstrzyga, kiedy bliskie relacje zmuszają do zmiany sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KO 36/25
POSTANOWIENIE
Dnia 1 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
w sprawie
X.1 Y.1 (Y.1)
oskarżonego o przestępstwo z art. 190a § 1 k.k. i inne,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 1 kwietnia 2025 r.
wniosku Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 19 lutego 2025 r.
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Grudziądzu, postanowieniem z dnia 19 lutego 2025 r., II
K 887/24
, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie rozpoznania sprawy X.1 Y.1 (Y.1) sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Wniosek został uzasadniony tym, że we wniesionym do tego sądu akcie oskarżenia zarzucono mu, że
w okresie od 27 lutego 2023 roku do 27 czerwca 2024 roku ze skutkiem w G. i B., uporczywie nękał prokuratora Prokuratury Rejonowej w Grudziądzu X. Y. poprzez wielokrotne inicjowanie połączeń telefonicznych na numer abonencki prywatny oraz służbowy z szeregu numerów MSISDN, w których groził pokrzywdzonemu wskazując na wiedzę dotyczącą rodziny pokrzywdzonego, wskazując iż nad pokrzywdzonym „wygasła ochrona”, „jego dni są policzone”, czy też informując o przeprowadzeniu "czystki” związanej z jego osoba, ponadto informował pokrzywdzonego o zidentyfikowaniu adresu zamieszkania oraz podjeżdżał pod ustalony adres, zaś groźby te wzbudziły w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę, iż zostaną spełnione, czym wzbudził w pokrzywdzonym X. Y. uzasadnione poczucie zagrożenia, poniżenia i udręczenia, a także w sposób istotny naruszyło jego prywatność, a także wielokrotnie znieważył funkcjonariusza publicznego w związku z wykonywanymi przez niego czynnościami służbowymi poprzez to, iż zarzucał pokrzywdzonemu tuszowanie spraw, mataczenie, wykonywanie czynności służbowych pod wpływem alkoholu, tj. o przestępstwo z art. 190a § 1 k.k. w zb. z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Sąd dodał, że prokurator X. Y. nie tylko jest prokuratorem Prokuratury Rejonowej z terenu objętego właściwością Sądu Rejonowego w Grudziądzu, ale jest także autorem skargi publicznej przeciwko X.1 Y.1, w następstwie której przed tut. Sądem zawisła sprawa pod sygn. II K 227/24. W tej sprawie świadkami są prokuratorzy Prokuratury Rejonowej w Grudziądzu. Okolicznością wymagającą uwzględniania jest fakt, że Sąd Rejonowy w Grudziądzu, jak i Prokuratura Rejonowa w Grudziądzu, nie są dużymi jednostkami, a zatem kontakt służbowy między sędziami i prokuratorami tych jednostek ma charakter niemal codzienny. Do tej pory 7 sędziów Sądu Rejonowego w Grudziądzu wniosło o ich wyłączenie od rozpoznania przedmiotowej sprawy z uwagi na utrzymywanie nie tylko kontaktów służbowych, ale także osobistych, z pokrzywdzonym oraz świadkami.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek jest zasadny.
Zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2013 r., II KO 23/13; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2018 r., III KO 41/18). Toteż należy uwzględnić wniosek złożony w trybie art. 37 k.p.k., jeżeli zachodzą uzasadnione podejrzenia, że postronny, ale i obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego mógłby powziąć wątpliwości co do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny w sądzie właściwym miejscowo (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2021 r., IV KO 33/21). Taka sytuacja zachodzi w badanej sprawie. Jako pokrzywdzony występuje w niej bowiem prokurator Prokuratury Rejonowej w Grudziądzu, a świadkami są inni prokuratorzy tej jednostki.
Poza tym, z uwagi na wielkość Sądu Rejonowego w Grudziądzu oraz Prokuratury Rejonowej w Grudziądzu, sędziowie i prokuratorzy utrzymują niemal codzienne kontakty służbowe. Jak wynika ze złożonego wniosku, wielu z nich utrzymuje także kontakty osobiste, co rzutuje na ich bezstronność w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia.
[J.J.]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI