IV KO 114/11

Sąd Najwyższy2012-04-03
SAOSinneodpowiedzialność odszkodowawczaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniazadośćuczynienieinternowanieTrybunał KonstytucyjnySąd Najwyższyprawo karne wykonawczerepresjestan wojenny

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania w sprawie o zadośćuczynienie za internowanie, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie miał zastosowania w tym przypadku ze względu na wysokość zasądzonej kwoty.

Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej zadośćuczynienia za internowanie. Wnioskodawca powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis ograniczający wysokość zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, argumentując, że wyrok TK dotyczy sytuacji, w których żądania i poniesiona szkoda przekraczały 25 000 zł, a w tej sprawie zasądzono jedynie 3 000 zł.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 3 kwietnia 2012 r. oddalił wniosek o wznowienie postępowania w sprawie M. G. dotyczącej zadośćuczynienia za utratę zdrowia w czasie internowania. Wnioskodawca domagał się wznowienia postępowania, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2011 r. (sygn. akt P 21/09), który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisu ograniczającego wysokość zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy uznał jednak wniosek za bezzasadny. Kluczowym argumentem było to, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowił podstawę do wznowienia postępowania tylko w tych sprawach, w których żądania i poniesiona szkoda przekraczały 25 000 zł. W niniejszej sprawie sądy niższych instancji zasądziły jedynie 3 000 zł zadośćuczynienia, co nie spełniało tego kryterium. Ponadto, Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie, którego konstytucyjność nie była kwestionowana, a Sąd Apelacyjny wydał wyrok już po ogłoszeniu orzeczenia TK, nie podwyższając zasądzonej kwoty. W związku z tym Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok TK stanowi podstawę do wznowienia postępowania tylko w tych sprawach, w których żądania i poniesiona szkoda przekraczały 25 000 zł, a w tej sprawie zasądzono jedynie 3 000 zł.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, mimo stwierdzenia niezgodności z Konstytucją przepisu ograniczającego wysokość zadośćuczynienia, zawierał warunek dotyczący wysokości żądań i poniesionej szkody (przekraczającej 25 000 zł), który nie został spełniony w rozpatrywanej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić wniosek

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny za wypłatę zadośćuczynienia
adw. R. Z. Kancelaria Adwokacka w W.innepełnomocnik z urzędu

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 540 § §2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia przez TK niezgodności z Konstytucją przepisu, który był podstawą orzeczenia.

Dz. U. Nr. 34, poz. 149 ze zm. art. 8 § ust. 1 a

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Przepis zakwestionowany przez TK, ograniczający wysokość zadośćuczynienia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 544 § §2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 544 § 3

Kodeks postępowania karnego

Dz. U. Nr. 34, poz. 149 ze zm. art. 8 § ust. 1

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Przepis, na który oparł się Sąd Okręgowy, a którego konstytucyjność nie była kwestionowana.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez wnioskodawcę kryterium kwotowego (poniesiona szkoda i krzywda nie przekroczyły 25 000 zł) wskazanego w wyroku Trybunału Konstytucyjnego jako warunek wznowienia postępowania. Sąd Okręgowy oparł rozstrzygnięcie na przepisie, którego konstytucyjność nie była kwestionowana.

Odrzucone argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania w każdej sprawie, w której zastosowano zakwestionowany przepis, niezależnie od wysokości zasądzonego zadośćuczynienia.

Godne uwagi sformułowania

„w których żądania wniosku i poniesiona szkoda i krzywda przekraczały przewidziane w ustawie 25 000 zł.” „nie wykorzystały zatem nawet możliwości przewidzianych w przepisie, który zakwestionowany został w wyroku Trybunału Konstytucyjnego (a przecież zakwestionowano go właśnie ze względu na ograniczenie wynikające z określenia maksymalnej kwoty zasądzenia)”

Skład orzekający

Krzysztof Cesarz

przewodniczący

Jerzy Grubba

sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków wznowienia postępowania na podstawie wyroków Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście ograniczeń kwotowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o represjonowanych i konkretnym wyrokiem TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne analizowanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego i ich zakresu zastosowania, a także jak precyzyjne sformułowania mogą decydować o wyniku postępowania.

Wyrok TK to nie zawsze klucz do wznowienia sprawy – Sąd Najwyższy wyjaśnia dlaczego.

Dane finansowe

WPS: 3000 PLN

zadośćuczynienie: 3000 PLN

wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu: 442,8 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 114/11 P O S T A N O W I E N I E Dnia 3 kwietnia 2012r. Sąd Najwyższy w składzie: Przewodniczący : SSN Krzysztof Cesarz Sędziowie: SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie M. G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 17 marca 2011r. w sprawie II AKa …/11 utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 grudnia 2010r. w sprawie III Ko …/10 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 kwietnia 2012r. na podstawie art. 544§2 i 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1. oddalić wniosek, 2. zasądzić od Skarbu Państwa ma rzecz adw. R. Z. Kancelaria Adwokacka w W. kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23% podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za wykonanie z urzędu czynności w sprawie o wznowienie postępowania, 3. zwolnić wnioskodawcę od ponoszenia kosztów sądowych postępowania wznowieniowego. U Z A S A D N I E N I E Wniosek o wznowienie postępowania sporządzony przez pełnomocnika M. G. uznać należy jako bezzasadny. Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2008r. w sprawie III K …/08 Sąd Okręgowy w K. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwotę 3.000 zł tytułem zadośćuczynienia za utratę zdrowia w czasie internowania trwającego od 13 do 30 grudnia 1981r. Wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 grudnia 2010r. w sprawie III Ko …/10 oddalono wniosek w części w jakiej M. G. domagał się podwyższenia zasądzonego zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 17 marca 2011r. w sprawie II AKa …/11 utrzymał w mocy powyższe orzeczenie. Wnioskodawca oparł swój wniosek o wznowienie postępowania w sprawie na przesłance z art. 540§2 k.p.k., a więc na wskazaniu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2011r. (sygn. akt P 21/09), którym stwierdzono, że „art. 8 ust. 1 a ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr. 34, poz. 149 ze zm.) dodany ustawą z dnia 19 września 2007r. o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 191, poz. 1372) jest niezgodny z art. 64 ust.2 w zw. z art. 32 ust.1 i art. 2 oraz art. 2 oraz art. 41 ust.5 w zw. z art. 77 ust.1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej”. Wnioskodawca nie zwrócił jednak już uwagi na to, że określając skutki jakie spowoduje omawiany wyrok, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że będzie on stanowił podstawę do wznowienia postępowania w tych sprawach, w których uprzednio zastosowano art. 8 ust.1 a, ale jednocześnie dotyczy to wyłącznie tych sytuacji, „w których żądania wniosku i poniesiona szkoda i krzywda przekraczały przewidziane w ustawie 25 000 zł.”. W niniejszej zaś sprawie, co prawda żądanie wniosku spełniało wskazany wymóg, ale nie było już tak w odniesieniu do „poniesionej szkody i krzywdy”. Sądy obu instancji ustaliły bowiem zadośćuczynienie za doznane przez wnioskodawcę krzywdy na kwotę 3.000zł. Nie wykorzystały zatem nawet możliwości przewidzianych w przepisie, który zakwestionowany został w wyroku Trybunału Konstytucyjnego (a przecież zakwestionowano go właśnie ze względu na ograniczenie wynikające z określenia maksymalnej kwoty zasądzenia). Co więcej, zauważyć należy, że Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 8 ust.1 przywoływanej ustawy, nie zaś 1a – którego konstytucyjność była kwestionowana, zaś wyrok Sądu Apelacyjnego wydany został już po ukazaniu się omawianego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a więc, gdy mógł on już uznać, że należne wnioskodawcy zadośćuczynienie powinno być wyższe niż 25 000zł., nie skorzystał jednak z takiej możliwości. Nie ma zatem żadnych powodów ku temu, aby wznawiać postępowanie na wskazanej przez wnioskodawcę podstawie. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI