V KO 34/13

Sąd Najwyższy2013-05-08
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sąduart. 37 k.p.k.Sąd Najwyższydobro wymiaru sprawiedliwościorganizacja sądownictwaareszt śledczy

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy do innego sądu, uznając, że trudności organizacyjne związane z osadzeniem oskarżonych nie uzasadniają odstępstwa od reguł właściwości miejscowej.

Sąd Rejonowy w N. wystąpił o przekazanie sprawy do innego sądu, argumentując, że niemożliwe jest jej rozpoznanie z powodu osadzenia obu oskarżonych w aresztach śledczych w W. i braku zgody sądów na ich transport. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, podkreślając wyjątkowy charakter art. 37 k.p.k. i wskazując, że przeszkody natury organizacyjnej lub technicznej nie stanowią wystarczającej podstawy do zmiany właściwości sądu.

Sąd Rejonowy w N. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej R. T. i M. K. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na art. 37 k.p.k. i dobro wymiaru sprawiedliwości. Jako przyczynę wskazał niemożność prowadzenia postępowania w sądzie właściwym ze względu na osadzenie obu oskarżonych w aresztach śledczych w W. do dyspozycji sądów tamtejszych, które nie wyrażały zgody na ich przetransportowanie do N. Sąd Rejonowy uznał, że taka sytuacja jest sprzeczna z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, przypomniał, że art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i może być stosowany tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy jednoznacznie świadczą o tym, że pozostawienie jej sądowi właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Takimi okolicznościami mogą być sytuacje wpływające na swobodę orzekania lub stwarzające pozory braku obiektywizmu. Sąd Najwyższy zaznaczył, że przepis ten nie powinien być stosowany w przypadku przeszkód natury organizacyjnej lub technicznej, ani gdy liczba spraw z udziałem tych samych oskarżonych powoduje konieczność wielokrotnego rozpoznawania tych samych kwestii. W ocenie Sądu Najwyższego, mimo że przeszkody napotkane przez Sąd Rejonowy w N. miały charakter długotrwały, nie były one trwałe, a przekazanie sprawy do sądu w W. niekoniecznie przyspieszyłoby postępowanie. Z tych względów, stosując zakaz rozszerzającej wykładni przepisu o charakterze wyjątkowym, Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie trudności nie uzasadniają przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie powinien być stosowany w przypadku przeszkód natury organizacyjnej lub technicznej, które nie mają charakteru trwałego. Przekazanie sprawy nie gwarantuje przyspieszenia postępowania, a rozszerzająca wykładnia przepisu jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strony

NazwaTypRola
R. T.osoba_fizycznaoskarżony
M. K.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ma charakter wyjątkowy i może być stosowany tylko w sytuacjach, gdy pozostawienie sprawy sądowi właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Nie obejmuje przeszkód natury organizacyjnej lub technicznej, które nie są trwałe.

Pomocnicze

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 278 § 5

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie podlega rozszerzającej wykładni. Przeszkody natury organizacyjnej lub technicznej nie uzasadniają przekazania sprawy. Trudności związane z osadzeniem oskarżonych nie są przeszkodami trwałymi. Przekazanie sprawy niekoniecznie przyspieszy postępowanie.

Odrzucone argumenty

Niemożność rozpoznania sprawy w sądzie właściwym ze względu na osadzenie oskarżonych w aresztach śledczych w innej miejscowości i brak zgody sądów na ich transport jest sprzeczna z dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy jego zastosowanie może nastąpić tylko wtedy, gdy zaistniałe w sprawie okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że jej pozostawienie do rozpoznania sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości nie powinien jednak stanowić podstawy odstąpienia od reguł właściwości wówczas, gdy przeszkodę w rozpoznaniu sprawy stanowią względy natury organizacyjnej lub technicznej

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący

Kazimierz Klugiewicz

członek

Michał Laskowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację art. 37 k.p.k. w kontekście przeszkód organizacyjnych i technicznych w prowadzeniu postępowania karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z osadzeniem oskarżonych i brakiem możliwości ich transportu, a także ogólnej oceny przeszkód jako nieuzasadniających zmiany właściwości sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z organizacją wymiaru sprawiedliwości i stosowaniem przepisów o właściwości sądu, co jest interesujące dla prawników procesowych.

Trudności z transportem więźniów nie usprawiedliwiają zmiany sądu. SN wyjaśnia granice art. 37 k.p.k.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 34/13
POSTANOWIENIE
Dnia 8 maja 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras (przewodniczący)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
‎
SSN Michał Laskowski (sprawozdawca)
w sprawie
R. T. i M. K.
oskarżonych z art. 278 § 1 i 5 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 maja 2013 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w N. z dnia 11 lutego 2013 r., o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 11 lutego 2013 r. Sąd Rejonowy w N. wystąpił o przekazanie przedmiotowej sprawy w trybie art. 37 k.p.k. innemu równorzędnemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu postanowienia sądu występującego o przekazanie sprawy podkreślono, że sprawa nie może się toczyć w sądzie właściwym ze względu na osadzenie obu oskarżonych w aresztach śledczych w W. do dyspozycji sądów w./…/, w których toczą się inne postępowania przeciwko oskarżonym. Sądy, do których dyspozycji pozostają oskarżeni nie wyrażają zgody na ich przetransportowanie do N. Zdaniem sądu występującego o przekazanie sprawy niemożność rozpoznania sprawy w sądzie właściwym jest sprzeczna z dobrem wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Bezsporne jest, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Przewiduje bowiem odstępstwo od ustawowych reguł określenia właściwości miejscowej sądu. Stąd też jego zastosowanie może nastąpić tylko wtedy, gdy zaistniałe w sprawie okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że jej pozostawienie do rozpoznania sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Takimi okolicznościami mogą zaś być tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (nawet w istocie mylne, jakkolwiek powzięte w oparciu o racjonalne przesłanki) o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, nr 9-10, poz. 68;  z dnia 10 grudnia 1999 r., III KO 98/99, Prok. i Pr. 2000, z. 3 poz. 7; z dnia 21 października 2008 r., IV KO 116/08, R-OSNKW 2008, poz. 2072; z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, R-OSNKW 2008, poz. 2280).
Przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. może nastąpić także wtedy, gdy z obiektywnych powodów, najczęściej związanych ze stanem zdrowia oskarżonego, jego udział w rozprawie przed sądem miejscowo właściwym jest trwale wykluczony, zaś możliwy w sądzie, który położony jest w pobliżu jego miejsca zamieszkania. Przepis, na który powołał się sąd w swoim wniosku, nie powinien jednak stanowić podstawy odstąpienia od reguł właściwości wówczas, gdy przeszkodę w rozpoznaniu sprawy stanowią względy natury organizacyjnej lub technicznej albo, tak jak w przedmiotowej sprawie, gdy liczba spraw z udziałem tych samych oskarżonych powoduje konieczność kolejnego rozpoznawania tych spraw. Z informacji zawartych w aktach wynika, że sprawy obu oskarżonych wyznaczone są w sądach w. do czerwca 2013 r. Możliwe, że sądy te wyznaczą kolejne terminy rozpraw, nie można jednak równocześnie stwierdzić, że przekazanie sprawy R. T. i M. K. do sądu w W. przyspieszy bieg przedmiotowego postępowania. Ponadto, przeszkody z jakimi spotyka się Sąd Rejonowy w N. mają wprawdzie charakter długotrwały, nie są jednak przeszkodami o charakterze trwałym.
Z powyższych względów, kierując się także zakazem rozszerzającej wykładni przepisu o charakterze wyjątkowym, jakim jest art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI