V KO 30/19

Sąd Najwyższy2019-05-17
SNKarneoszustwoŚrednianajwyższy
bezstronnośćsędziaoszustwokpksąd najwyższyprzekazanie sprawywymiar sprawiedliwości

Sąd Najwyższy przekazał sprawę sędziego oskarżonego o oszustwo innemu sądowi rejonowemu ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności orzekania.

Sąd Rejonowy w S. (Wydział Zamiejscowy w P.) wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy sędziego W. B.-M., oskarżonej o oszustwo, innemu sądowi równorzędnemu. Argumentowano, że oskarżona jest sędzią sądu nadrzędnego, co może wpływać na bezstronność orzekania. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając realne zagrożenie dla wymiaru sprawiedliwości wynikające z sytuacji, gdy sąd podrzędny miałby orzekać w sprawie sędziego sądu nadrzędnego, odrzucając jednocześnie argument o „zabezpieczeniu zewnętrznych pozorów bezstronności”.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w S. (Wydział Zamiejscowy w P.) o przekazanie sprawy dotyczącej sędziego W. B.-M., oskarżonej o czyn z art. 286 § 1 k.k. (oszustwo), innemu sądowi równorzędnemu. Sąd wnioskujący wskazał, że oskarżona pełniła funkcję wizytatora w Sądzie Okręgowym w S., który jest sądem nadrzędnym wobec sądu rejonowego, co mogło wpłynąć na bezstronność orzekania, zarówno w aspekcie subiektywnym, jak i zewnętrznym. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, choć odrzucił argument o „zabezpieczeniu zewnętrznych pozorów bezstronności”, podkreślając, że sąd powinien kierować się rzeczywistą bezstronnością. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy przyznał, że układ osobowy sprawy, w szczególności fakt, że oskarżona jest sędzią sądu nadrzędnego, może rodzić spekulacje co do zachowania pełnej bezstronności i stanowi realne zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Z tych względów sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś., biorąc pod uwagę zasady ekonomiki procesowej i bliskość odległości od miejsca zamieszkania uczestników.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, taka sytuacja może rodzić realne zagrożenie dla wymiaru sprawiedliwości i uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że fakt, iż oskarżony jest sędzią sądu nadrzędnego, może prowadzić do spekulacji co do bezstronności orzekania, nawet jeśli sprawa zostanie rozpoznana rzetelnie. Istniejące zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne i uzasadnia przekazanie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
W. B.-M.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy przemawia za tym wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przepis określający czyn zabroniony, o który oskarżona jest W. B.-M.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oskarżona jest sędzią sądu nadrzędnego, co może wpływać na bezstronność orzekania. Istnieje realne zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości w sytuacji, gdy sąd podrzędny orzeka w sprawie sędziego sądu nadrzędnego.

Odrzucone argumenty

Argument o „zabezpieczeniu zewnętrznych pozorów bezstronności”.

Godne uwagi sformułowania

Sąd orzekający w danej sprawie nie może kierować się bowiem pozorami (podkreślenie SN) bezstronności, lecz rzeczywistą bezstronnością Tego rodzaju odbioru społecznego nie da się bowiem – nawet przy rzetelnym rozpoznaniu sprawy, do czego sąd występujący z inicjatywą jest bez wątpienia zdolny – uniknąć, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności karnej oskarżonej miałby wydać sąd podrzędny sądowi, w którym orzeka jako sędzia. Istniejące w takim układzie zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości nie ma charakteru hipotetycznego, lecz ze wszech miar realny.

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy ze względu na konflikt interesów lub wątpliwości co do bezstronności, szczególnie w kontekście sędziów orzekających we własnym środowisku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy oskarżony jest sędzią sądu nadrzędnego wobec sądu właściwego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów i wątpliwości co do bezstronności w kontekście orzekania przez sąd w sprawie sędziego, co jest interesujące z punktu widzenia funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Sędzia przed sądem: czy bezstronność jest zagrożona, gdy sąd orzeka w sprawie własnego przełożonego?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 30/19
POSTANOWIENIE
Dnia 17 maja 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie
W. B.-M.
oskarżonej z art. 286 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 17 maja 2019 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w S. Wydział Zamiejscowy z siedzibą w P.
z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII K […],
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę W. B.-M. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII K
[…]
, Sąd Rejonowy
w S. Wydział Zamiejscowy z siedzibą w P.
w oparciu o przepis art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy W. B.-M. oskarżonej o czyn z art. 286 § 1 k.k. W uzasadnieniu postanowienia sąd wnioskujący wskazał, że oskarżona jest sędzią Sądu Okręgowego w S., a więc sądu nadrzędnego, pełniącą do dnia 25 czerwca 2017 r. funkcję wizytatora. Powyższe, w ocenie tego Sądu nie może nie pozostać bez wpływu na bezstronność orzekania w tego rodzaju sprawie zarówno w aspekcie subiektywnym orzekającego sądu, jak i w aspekcie zewnętrznym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Wniosek o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w oparciu o regulację przewidzianą w art. 37 k.p.k. jest zasadny, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w nim twierdzenia zasługują na podzielenie.
Dla Sądu Najwyższego zupełnie niezrozumiały jest argument o „zabezpieczeniu zewnętrznych pozorów bezstronności”. Sąd orzekający w danej sprawie nie może kierować się bowiem
pozorami
(podkreślenie SN) bezstronności, lecz rzeczywistą bezstronnością, która w odbiorze zewnętrznym nie będzie dawała jakichkolwiek podstaw do wysuwania podejrzeń, że dana sprawa nie została rozpoznana w sposób obiektywny, a o jej wyniku zadecydowały jakieś inne pozamerytoryczne względy.
Natomiast uwzględniając układ osobowy jaki wystąpił w niniejszej sprawie, w szczególności zaś osobę oskarżoną i pełnioną przez nią funkcję, nie ulega wątpliwości, że pozostawienie tej sprawy w kognicji sądu właściwego może, niezależnie od sposobu ostatecznego jej rozstrzygnięcia, rodzić spekulacje odnośnie zachowania pełnej bezstronności sądu przy orzekaniu w przedmiocie procesu. Tego rodzaju odbioru społecznego nie da się bowiem – nawet przy rzetelnym rozpoznaniu sprawy, do czego sąd występujący z inicjatywą jest bez wątpienia zdolny – uniknąć, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności karnej oskarżonej miałby wydać sąd podrzędny sądowi, w którym orzeka jako sędzia. Istniejące w takim układzie zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości nie ma charakteru hipotetycznego, lecz ze wszech miar realny.
Kierując się wskazanymi względami sprawę należało przekazać poza obszar właściwości sądów
[…]
, a jednocześnie – z uwagi na zasady ekonomiki – do sądu położonego w relatywnie bliskiej odległości od miejsca zamieszkania uczestników postępowania.
Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w części dyspozytywnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI