V KO 3/14

Sąd Najwyższy2014-02-12
SNinnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniadelegowanie sędziegoSąd Najwyższyuchwała SNprawidłowość obsadzenia sąduk.p.c.k.p.k.

Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, uznając, że delegowanie sędziego przez podsekretarza stanu było zgodne z prawem.

Skazany P. K. wniósł o wznowienie postępowania, argumentując, że sędziowie orzekający w jego sprawie byli delegowani przez podsekretarza stanu, co miało być niezgodne z prawem. Sąd Najwyższy, powołując się na wcześniejsze uchwały i orzecznictwo, stwierdził, że delegowanie sędziego przez podsekretarza stanu było zgodne z prawem, a sytuacja ta nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania z urzędu. Sąd odrzucił wniosek, wskazując na brak formalnych wymogów i merytorycznych podstaw.

Wniosek o wznowienie postępowania złożył skazany P. K., podnosząc zarzut, że sędziowie orzekający w jego sprawie byli delegowani do pełnienia obowiązków w innym sądzie przez podsekretarza stanu, a nie Ministra Sprawiedliwości. Skazany powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2013 r. (sygn. akt III CZP 46/13) i art. 379 pkt 4 k.p.c., domagając się uchylenia wyroków sądów niższych instancji. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych ani merytorycznych do wznowienia postępowania na żądanie strony. Jednakże, potraktował pismo jako sygnalizację uchybienia stanowiącego podstawę wznowienia z urzędu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.). Sąd rozważył kwestię delegowania sędziego. Stwierdził, że sędzia Sądu Okręgowego został delegowany przez podsekretarza stanu na podstawie art. 77 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, co było zgodne z uchwałą pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2007 r. (BSA I-4110-5/07), dopuszczającą zastępstwo Ministra Sprawiedliwości przez sekretarza lub podsekretarza stanu. Sędzia Sądu Apelacyjnego został delegowany decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego na podstawie art. 77 § 8 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Sąd podkreślił, że uchwała z 2007 r. wiąże wszystkie składy SN i została zaaprobowana przez Trybunał Konstytucyjny. Odnosząc się do uchwały z 2013 r. przywołanej przez skazanego, Sąd wskazał, że została ona uaktualniona uchwałą z dnia 28 stycznia 2014 r. (BSA I-4110-4-4/13), która dotyczy przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe na stałe, a nie czasowego delegowania. W związku z tym, Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, uznając, że sąd nie był nienależycie obsadzony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, delegowanie sędziego przez podsekretarza stanu było zgodne z prawem, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 2007 r. i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę pełnego składu SN z 2007 r., która dopuszczała zastępstwo Ministra Sprawiedliwości przez podsekretarza stanu przy delegowaniu sędziów. Podkreślono, że uchwała ta wiąże SN i została zaaprobowana przez TK. Odstąpiono od zastosowania uchwały z 2013 r., wskazując, że nowsza uchwała z 2014 r. dotyczy innej sytuacji prawnej (przeniesienia na stałe).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu

Strony

NazwaTypRola
P. K.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (14)

Główne

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wznowienia postępowania z urzędu.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt. 2

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna podstawa uchylenia orzeczenia, stanowiąca podstawę wznowienia postępowania z urzędu (nienależyta obsada sądu).

k.p.k. art. 9 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wznowienie postępowania z urzędu.

Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 77 § § 1

Delegowanie sędziego do pełnienia obowiązków w innym sądzie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt. 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania na żądanie strony.

k.p.k. art. 540

Kodeks postępowania karnego

Podstawy wznowienia postępowania na żądanie strony.

k.p.k. art. 540 a

Kodeks postępowania karnego

Podstawy wznowienia postępowania na żądanie strony.

k.p.k. art. 540 b

Kodeks postępowania karnego

Podstawy wznowienia postępowania na żądanie strony.

k.p.k. art. 542 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wznowienie postępowania na żądanie strony.

Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 77 § § 8

Delegowanie sędziego do pełnienia obowiązków w innym sądzie.

Ustawa o Radzie Ministrów art. 37 § ust. 5

Możliwość zastępstwa Ministra Sprawiedliwości.

Ustawa o Radzie Ministrów art. 37 § ust. 1

Możliwość zastępstwa Ministra Sprawiedliwości.

Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 75 § § 3

Przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe.

Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 75 § § 2 pkt. 1

Przeniesienie sędziego na inne miejsce służbowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Delegowanie sędziego przez podsekretarza stanu było zgodne z prawem na podstawie uchwały SN z 2007 r. Uchwała SN z 2013 r. nie ma zastosowania w tej sprawie, ponieważ dotyczy innej sytuacji prawnej niż czasowe delegowanie.

Odrzucone argumenty

Delegowanie sędziego przez podsekretarza stanu było niezgodne z prawem i stanowiło podstawę do wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

ustawowe uprawnienie Ministra Sprawiedliwości do delegowania sędziego [...] może być w jego zastępstwie [...] albo z jego upoważnienia wykonywane przez sekretarza stanu lub podsekretarza stanu uchwała ta, stanowiąca zasadę prawną, wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego uchwała ta [...] dotyczy przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe – na stałe, bez jego zgody – [...] a więc odnosi się do innej sytuacji, niż wskazana w sprawie niniejszej.

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący

Dorota Rysińska

sprawozdawca

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących delegowania sędziów oraz podstaw wznowienia postępowania karnego z urzędu w kontekście prawidłowości obsadzenia sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z delegowaniem sędziów w okresie poprzedzającym pewne zmiany legislacyjne i orzecznicze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawidłowością obsadzenia sądu, co ma znaczenie dla pewności prawa. Interpretacja przepisów dotyczących delegowania sędziów jest istotna dla praktyków.

Czy delegowanie sędziego przez podsekretarza stanu było legalne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 3/14
POSTANOWIENIE
Dnia 12 lutego 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)
‎
SSN Dorota Rysińska (sprawozdawca)
‎
SSN Andrzej Stępka
na posiedzeniu w dniu 12 lutego 2014 r.
w sprawie z wniosku
P. K.
o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 18 listopada 2010 r.,
p o s t a n a w i a:
stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
UZASADNIENIE
W osobistym wniosku o wznowienie postępowania skazany P. K. wskazał, że w składach Sądów I i II instancji rozstrzygających jego sprawę, zasiadali sędziowie delegowani, co do których zgodę na delegowanie podpisał podsekretarz stanu a nie Minister Sprawiedliwości. Powołując się na treść uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt III CZP 46/13, skazany podniósł, że powyższe jest niezgodne z obowiązującym prawem i wskazując na przepis art. 379 pkt. 4 k.p.c. wniósł o uchylenie wyroków Sądu Apelacyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt … 206/10 oraz Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt … 388/09 i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek o wznowienie postępowania, z którym wystąpił skazany ani nie spełnia wymogu formalnego określonego w art. 545 § 2 k.p.k., ani też nie powołuje się na żadną z katalogu podstaw (art. 540, art. 540 a i b k.p.k.) uzasadniających wznowienie postępowania na żądanie strony (art. 542 § 1 k.p.k.). Jako taki, wniosek skazanego nie podlega więc rozpoznaniu. Treść tego wniosku uzasadnia natomiast potraktowanie jej jako sygnalizacji o zaistnieniu uchybienia wymienionego w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k., które stanowi podstawę wznowienia  prawomocnie zakończonego postępowania z urzędu (art. 9 § 2 k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że podnoszona w piśmie P. K. okoliczność złożenia podpisu przez podsekretarza stanu na akcie delegowania sędziego, na podstawie art. 77 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, do orzekania w innym sądzie, dotyczy w niniejszej sprawie tylko członka składu Sądu Okręgowego orzekającego w pierwszej instancji (k. 2806-2809); sędzia, który zasiadał w składzie Sądu odwoławczego, został bowiem delegowany do pełnienia obowiązków w tym Sądzie decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., podjętą na podstawie art. 77 § 8 Prawa o ustroju sądów powszechnych (k. 2618).
Rozważenie podnoszonej okoliczności we wskazanym zakresie prowadzi do wniosku o zgodności z prawem opisanego aktu delegowania sędziego, za jego zgodą, do orzekania w innym sądzie. Przesądza o tym w sposób jednoznaczny treść uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2007 r., BSA I-4110-5/07 (OSNKW 2008, z. 3, poz. 23; OSNC 2008 z. 4, poz. 42), w której stwierdzono, że „
ustawowe uprawnienie Ministra Sprawiedliwości do delegowania sędziego do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie (art. 77 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) może być w jego zastępstwie (art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów, Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199 ze zm., obecnie Dz. U. z 2012 r., poz. 392 ze zm.) albo z jego upoważnienia (art. 37 ust. 1 tej ustawy) wykonywane przez sekretarza stanu lub podsekretarza stanu”
. Należy podkreślić, że uchwała ta, stanowiąca zasadę prawną, wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego. Dodatkowo wypada zaś zauważyć, iż prezentowana w uchwale wykładnia, w myśl której instytucja delegowania sędziego za jego zgodą do czasowego wykonywania obowiązków sędziego w innym sądzie, niż ten, który został wskazany w akcie powołania, nie nasuwa zastrzeżeń z punktu widzenia konstytucyjnego prawa do sądu – została zaaprobowana przez Trybunał Konstytucyjny m.in. w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 stycznia 2009 r., K 45/07 (OTK-A 2009 z. 1, poz. 3).
Wskazać trzeba jednocześnie, że przywołana w piśmie skazanego uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca  2013 r. w sprawie III CZP 46/13, została uaktualniona treścią – wiążącej od chwili jej podjęcia – uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r., BSA I-4110-4-4/13 (dotąd niepubl.). Stwierdzono w niej, że „
w wydaniu decyzji o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe na podstawie art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 2 pkt. 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych Minister Sprawiedliwości nie może być zastąpiony przez sekretarza lub podsekretarza stanu
. Jak z powyższego wynika, uchwała ta (podobnie jak poprzedzające ją orzeczenie z dnia 17 lipca 2013 r.) dotyczy przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe – na stałe, bez jego zgody – w razie zniesienia stanowiska wywołanego zmianą w organizacji sądownictwa lub zniesienia danego sądu lub wydziału zamiejscowego albo przeniesienia siedziby sądu, a więc odnosi się do innej sytuacji, niż wskazana w sprawie niniejszej.
Stwierdzając zatem, że rozważane okoliczności w najmniejszym stopniu nie uzasadniają stwierdzenia, że sąd był w sprawie nienależycie obsadzony, co oznaczałoby powstanie tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej, przemawiającej za koniecznością wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI