Orzeczenie · 2025-03-18

V KO 27/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-03-18
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wznowienie postępowanianienależyta obsada sąduKrajowa Rada SądownictwasędziowieSąd Najwyższyart. 439 k.p.k.art. 542 k.p.k.kontrowersje prawne

Sąd Najwyższy postanowił wznowić z urzędu postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem z dnia 23 lutego 2023 r. (sygn. akt V KO 90/22), które pozostawiło wniosek obrońcy podejrzanego P. Ś. o wznowienie postępowania bez rozpoznania. Wznowienie nastąpiło na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi na stwierdzenie nienależytej obsady Sądu Najwyższego w poprzednim postępowaniu. Sąd uznał, że sędziowie orzekający w sprawie V KO 90/22 (Małgorzata Bednarek, Adam Roch, Ryszard Witkowski) zostali powołani do pełnienia urzędu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., co skutkowało zaistnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił swoje postanowienie z dnia 23 lutego 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, jednocześnie obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania wznowieniowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej nienależytej obsady Sądu Najwyższego w kontekście zmian w KRS i sposobu powoływania sędziów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów SN na podstawie przepisów z 2017 r.

Zagadnienia prawne (3)

Czy nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nienależyta obsada sądu zachodzi w takim przypadku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na uchwałę połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) oraz szereg późniejszych orzeczeń, stwierdził, że orzekanie przez sędziów powołanych na wniosek KRS ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r. skutkuje zaistnieniem uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Czy możliwe jest wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem w przedmiocie dopuszczalności środka odwoławczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jest to możliwe.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przyjął, że możliwe jest wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem w przedmiocie dopuszczalności środka odwoławczego, co było przedmiotem poprzedniego postanowienia w tej sprawie.

W jakim trybie powinno nastąpić wznowienie postępowania z powodu ujawnienia się jednej z przyczyn z art. 439 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wznowienie postępowania z powodu ujawnienia się jednej z przyczyn z art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zinterpretował pismo obrońcy jako wniosek o wznowienie postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k., wskazując, że wznowienie z powodu uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wznowienie postępowania i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
P. Ś.osoba_fizycznapodejrzany
J. K.osoba_fizycznapodejrzany
W. M.osoba_fizycznapodejrzany
K. Ś.osoba_fizycznapodejrzany

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 2 - nienależyta obsada sądu

Pomocnicze

k.p.k. art. 85 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 85 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 85 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 545 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 430 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 9 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 118 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nienależyta obsada Sądu Najwyższego w sprawie V KO 90/22 z uwagi na sposób powołania sędziów na wniosek KRS ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. • wznowienie postępowania z powodu ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony

Skład orzekający

Piotr Mirek

przewodniczący

Jarosław Matras

członek

Zbigniew Puszkarski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej nienależytej obsady Sądu Najwyższego w kontekście zmian w KRS i sposobu powoływania sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów SN na podstawie przepisów z 2017 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z praworządnością i niezależnością sądownictwa, a konkretnie nienależytej obsady Sądu Najwyższego, co ma szerokie implikacje.

Sąd Najwyższy przyznaje: wadliwie powołani sędziowie orzekali w kluczowej sprawie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst