V KO 25/22

Sąd Najwyższy2022-04-21
SNKarnepostępowanie przygotowawczeWysokanajwyższy
przekazanie sprawyniewłaściwość sądukonflikt interesówsędziapokrzywdzonypostępowanie karnedobro wymiaru sprawiedliwościart. 37 k.p.k.

Sąd Najwyższy przekazał sprawę o przesłuchanie pokrzywdzonej, która jest sędzią, innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny konflikt interesów.

Prokurator wystąpił o przesłuchanie pokrzywdzonej w sprawie o czyn z art. 197 § 1 k.k. w obecności psychologa. Sąd Rejonowy w T. stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w G. Sąd Rejonowy w G. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie innego sądu, ponieważ pokrzywdzona jest sędzią tego sądu, a osoba oskarżona jest jej mężem i adwokatem.

Sąd Najwyższy rozpoznał inicjatywę Sądu Rejonowego w G. dotyczącą przekazania sprawy o przesłuchanie pokrzywdzonej w charakterze świadka innemu sądowi równorzędnemu. Pokrzywdzona jest sędzią Sądu Rejonowego w G., a osoba, której zarzucono popełnienie przestępstwa, jest jej mężem i adwokatem. Sąd Najwyższy uznał, że występowanie sędziego w roli pokrzywdzonego może budzić obawy o obiektywizm rozpoznania sprawy. Powołując się na art. 37 k.p.k. oraz utrwaloną linię orzeczniczą, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K., podkreślając, że art. 37 k.p.k. obejmuje wszelkie czynności sądu w postępowaniu przygotowawczym, w tym dowodowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zwrot "rozpoznanie sprawy" w art. 37 k.p.k. ma szeroki zakres i obejmuje wszelkie czynności sądu w postępowaniu przygotowawczym, w tym czynności dowodowe.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 37 k.p.k. dotyczy wszystkich czynności sądu w postępowaniu przygotowawczym, w tym decyzyjnych, kontrolnych i dowodowych, a nie tylko jednostkowej czynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
Prokurator Prokuratury Rejonowej w T.organ_państwowywnioskodawca
pokrzywdzonaosoba_fizycznaświadka
osoba pomawianaosoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości obejmuje całość rozstrzygnięć sądowych podejmowanych w postępowaniu przygotowawczym.

Pomocnicze

k.p.k. art. 197 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 185c § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 199

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Występowanie sędziego w roli pokrzywdzonego może budzić obawy o obiektywizm. Art. 37 k.p.k. ma szerokie zastosowanie do czynności w postępowaniu przygotowawczym.

Godne uwagi sformułowania

dobro sprawiedliwości dobro wymiaru sprawiedliwości w odbiorze społecznym obawy rozpoznania sprawy w sposób nieobiektywny

Skład orzekający

Rafał Malarski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście czynności w postępowaniu przygotowawczym oraz sytuacje konfliktów interesów z udziałem sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów z udziałem sędziego i jego małżonka-adwokata.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów, gdzie pokrzywdzona jest sędzią, a oskarżony jej mężem-adwokatem, co rodzi pytania o obiektywizm.

Sędzia pokrzywdzoną, mąż adwokatem - Sąd Najwyższy przekazuje sprawę innemu sądowi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KO 25/22
POSTANOWIENIE
Dnia 21 kwietnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 21 kwietnia 2022 r.,
inicjatywy przekazania sprawy o przesłuchanie pokrzywdzonej o czyn z art. 197 § 1 k.k. innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w G.  z dnia 21 marca 2022 r., sygn. akt II Kp (…),
p o s t a n o w i ł:
na podstawie art. 37 k.p.k. przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.  jako upoważnionemu do dokonywania czynności w postępowaniu przygotowawczym.
UZASADNIENIE
Prokurator Prokuratury Rejonowej w T.  wystąpił do Sądu Rejonowego w T. o przesłuchanie, w trybie przewidzianym w art. 185c § 2 k.p.k., pokrzywdzonej w sprawie o czyn z art. 197 § 1 k.k. w charakterze świadka w obecności biegłego psychologa. Wskazany Sąd stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w G.  jako właściwemu, który – powołując się na dobro sprawiedliwości – zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie innego Sądu równorzędnego do rozpoznania prokuratorskiego wniosku, ponieważ pokrzywdzona zajmuje stanowisko
sędziego Sądu Rejonowego w G., a osoba pomawiana przez nią o dokonanie przestępstwa jest jej mężem i
adwokatem mającym siedzibę kancelarii w G.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Inicjatywa Sądu terytorialnie właściwego okazała się zasadna w stopniu oczywistym.
Użyty w art. 37 k.p.k. zwrot ,,rozpoznanie sprawy” ma szeroki zakres i obejmuje w istocie każdą sprawę, którą w danym stadium procesu sąd zobowiązany jest rozpoznać. Chodzi więc tu o wszelkie czynności sądu w postępowaniu przygotowawczym, w tym i czynności o charakterze dowodowym, do których zalicza się niewątpliwie przesłuchanie osoby pokrzywdzonej przestępstwami określonymi w art. 197 – 199 k.k. w roli świadka (art. 185c k.p.k.). Trzeba silnie podkreślić, że w odniesieniu do czynności sądowych w postępowaniu przygotowawczym (Rozdział 38 k.p.k.) przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości obejmuje swym zakresem całość rozstrzygnięć sądowych podejmowanych w tym postępowaniu, gdyż aktualizacja nakazu rozpoznania sprawy dotyczy kwestii dokonywania przez sąd wszystkich czynności postępowania przygotowawczego, to jest decyzyjnych, kontrolnych i dowodowych, a nie tylko jednostkowej czynności (zob. postanow. SN z 16 marca 2000 r., IV KO 11/00).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, warto zauważyć, że w judykaturze od bardzo dawna utrwalona jest linia orzecznicza, iż występowanie sędziego sądu właściwego w roli pokrzywdzonego stwarzać może w odbiorze społecznym obawy rozpoznania sprawy w sposób nieobiektywny. Takim sytuacjom należy zdecydowanie zapobiegać poprzez sięganie po rozwiązanie przewidziane w art. 37 k.p.k. i przenoszenie takich spraw do innych równorzędnych sądów.
Dlatego orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia, przekazując sprawę poza obszar właściwości Sądu Okręgowego w T., to jest do Sądu Rejonowego w K., który położony jest w pobliżu G., ale już na terenie właściwości Sądu Okręgowego w G.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI