V KO 24/25

Sąd Najwyższy2025-03-12
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościobiektywizm sądukonflikt interesówsędzia pokrzywdzonysąd najwyższysąd rejonowy

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną z Elbląga do Sądu Rejonowego w Ostródzie ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu, gdy pokrzywdzoną jest sędzia tego sądu.

Sąd Rejonowy w Elblągu wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej oskarżonego T.J. innemu sądowi, ponieważ pokrzywdzona X.Y. jest sędzią tego sądu, z którą sędziowie utrzymują relacje pozazawodowe. Sąd Najwyższy uznał, że takie okoliczności mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ostródzie, kierując się dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Elblągu o przekazanie sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek uzasadniono tym, że oskarżony T.J. jest oskarżony o przestępstwo z art. 288 § 1 k.k. na szkodę X.Y., która jest sędzią orzekającym w Wydziale tego sądu. Sędziowie wnioskującego sądu utrzymują z pokrzywdzoną relacje pozazawodowe i koleżeńskie, co może budzić w odbiorze społecznym wątpliwości co do obiektywizmu sądu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k. i potrzebę zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości, uznał wniosek za zasadny. Podkreślono, że przekazanie sprawy jest możliwe, gdy istnieją realne okoliczności mogące stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W tej sytuacji, aby wykluczyć potencjalne spekulacje o wpływie pozamerytorycznych okoliczności na rozstrzygnięcie i zapewnić społeczne przekonanie o obiektywizmie sądów, sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ostródzie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że relacje pozazawodowe między sędziami a pokrzywdzoną sędzią mogą budzić w odbiorze społecznym wątpliwości co do obiektywizmu sądu. W celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości, kształtowania przekonania o obiektywizmie i bezstronności sądów oraz wykluczenia spekulacji o wpływie pozamerytorycznych okoliczności, sprawę należy przekazać innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
T.J.osoba_fizycznaoskarżony
X.Y.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu może nastąpić tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. W kategoriach dobra wymiaru sprawiedliwości mieści się również potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności.

Pomocnicze

k.k. art. 288 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Relacje pozazawodowe między sędziami a pokrzywdzoną sędzią mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu sądu. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie i bezstronności sądów. Konieczność wykluczenia spekulacji o wpływie pozamerytorycznych okoliczności na rozstrzygnięcie.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości w odbiorze społecznym budzić wątpliwości kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności wykluczenia potencjalnych spekulacji, że to pozamerytoryczne okoliczności mogłyby wywrzeć wpływ na treść rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzonym jest sędzia tego sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów i relacji pozazawodowych w ramach jednego sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja społeczna obiektywizmu sądów i jak sądy reagują na potencjalne konflikty interesów, nawet jeśli nie ma dowodów na stronniczość.

Czy sędzia może być stronniczy, gdy pokrzywdzony to kolega z pracy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KO 24/25
POSTANOWIENIE
Dnia 12 marca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie T.J.
wniosku Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 5 lutego 2025 r.,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
‎
w Ostródzie.
[WB]
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 5 lutego 2025 r., sygn. akt VIII K 730/24, Sąd
Rejonowy w Elblągu wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, że
przemawia za tym wzgląd na dobro
wymiaru sprawiedliwości. Wskazał Sąd, że w przedmiotowej sprawie
T.J. oskarżony jest o popełnienie przestępstwa z art. 288 § 1 k.k. na szkodę X.Y., która jest sędzią tego Sądu, orzekającym w Wydziale […]. Sędziowie wnioskującego Sądu utrzymują z pokrzywdzoną relacje pozazawodowe i koleżeńskie.
Powyższe okoliczności mogą w odbiorze społecznym budzić wątpliwości, czy właściwy miejscowo Sąd będzie obiektywnie rozpoznawał wniesione oskarżenie. W przekonaniu wnioskującego Sądu, dobro wymiaru sprawiedliwości i troska o to, aby rozstrzygnięciu sądowemu towarzyszyła społeczna świadomość, że są one niezależne od relacji istniejących między pracownikami organów wymiaru sprawiedliwości, uzasadnia wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w Elblągu zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie.
W zaistniałej sytuacji, rozpoznanie wniesionego aktu oskarżenia przez Sąd miejscowo właściwy, mogłoby nie tylko w odbiorze społecznym, ale także u strony postępowania, wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu tego organu. W kategoriach dobra wymiaru sprawiedliwości, jako warunku przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k., mieści się również potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy.
W realiach niniejszej sprawy niewątpliwie występują podstawy do zastosowania powyższej regulacji tak dla zapewnienia optymalnych warunków orzekania, jak i dla wykluczenia potencjalnych spekulacji, że to pozamerytoryczne okoliczności mogłyby wywrzeć wpływ na treść rozstrzygnięcia o zasadności bądź niezasadności oskarżenia. Rozpoznanie niniejszej sprawy w sytuacji, gdy sędzia tego Sądu uzyskała status pokrzywdzonego, może w opinii społecznej wzbudzić wprawdzie bez wątpienia mylne, ale ze wszech miar realne przekonanie, o jej rozpoznaniu w sposób nieobiektywny. Obliguje to do sięgnięcia po wyjątkową instytucję, o jakiej mowa w art. 37 k.p.k., skoro postępowanie powinno toczyć się w warunkach, w których prawidłowość orzekania nie będzie wzbudzała, także w społecznym odczuciu, wątpliwości i zastrzeżeń, co do bezstronności procedowania i rozstrzygania w danej sprawie
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 kwietnia 2010 r., IV KO 36/10, OSNwSK 2010, Nr 1, poz. 715; z dnia 7 października 2004 r., V KO 58/04, LEX nr 186473).
Implikacją tego stanowiska było przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi
Rejonowemu
Ostródzie.
[WB]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI