V KO 23/19

Sąd Najwyższy2019-07-16
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniakara łącznapoczytalnośćchoroba psychicznabiegli psychiatrzySąd Najwyższykodeks postępowania karnegoart. 540 k.p.k.

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania, uznając, że nowe dowody medyczne nie podważają poczytalności skazanego w czasie popełnienia przestępstw.

Obrońca skazanego P.D. złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na nowe diagnozy medyczne (choroba afektywna dwubiegunowa), które miałyby świadczyć o niepoczytalności skazanego w czasie popełnienia przestępstw. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, wskazując, że wcześniejsze opinie biegłych, w tym po obserwacji szpitalnej, jednoznacznie stwierdziły poczytalność skazanego w czasie popełnienia czynów, a nowe dokumenty medyczne nie zmieniają tej oceny.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego P.D. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego. Skazany został prawomocnie skazany za przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., art. 275 § 1 k.k. i art. 276 k.k. Obrońca argumentował, że nowe fakty i dowody w postaci dokumentacji medycznej wskazują na chorobę afektywną dwubiegunową, która mogła wpływać na poczytalność skazanego w czasie popełnienia przestępstw. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, stwierdzając, że ujawnione dowody nie spełniają przesłanek wznowienia postępowania. Sąd odwołał się do wcześniejszej opinii sądowo-psychiatrycznej z 2016 roku, która po obserwacji szpitalnej jednoznacznie stwierdziła, że skazany nie był upośledzony umysłowo, miał zachowaną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem tempore criminis, mimo rozpoznania zaburzeń osobowości i stanów depresyjnych. Sąd podkreślił, że późniejsze diagnozy choroby afektywnej dwubiegunowej nie wpływają na ocenę poczytalności w czasie popełnienia czynów, co potwierdza również późniejsza opinia z 2017 roku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli te dowody nie podważają jednoznacznej oceny poczytalności skazanego w czasie popełnienia przestępstw, dokonanej przez biegłych w poprzednim postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przedstawiona dokumentacja medyczna, w tym diagnoza choroby afektywnej dwubiegunowej, nie stanowi nowych faktów lub dowodów w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k., które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy. Wcześniejsze opinie biegłych, w tym po obserwacji szpitalnej, jednoznacznie stwierdziły poczytalność skazanego w czasie popełnienia czynów, a późniejsze diagnozy nie zmieniają tej oceny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić wniosek o wznowienie postępowania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie wniosku)

Strony

NazwaTypRola
P. D.osoba_fizycznaskazany
Skarb Państwaorgan_państwowystrona postępowania (w zakresie kosztów)

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 540 § 1 pkt 2a

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania, gdy ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na okoliczności wyłączające albo ograniczające winę lub inną okoliczność mającą wpływ na orzeczenie.

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący oszustwa, za które skazany został P.D.

k.k. art. 275 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący używania fałszywego dokumentu, za które skazany został P.D.

k.k. art. 276

Kodeks karny

Przepis dotyczący niszczenia, ukrywania, usuwania, obciążania lub pozbawia­nia tytułu wykonawczego, za które skazany został P.D.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący zbiegu przepisów, zastosowany w połączeniu z innymi przepisami.

k.k. art. 300 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący udaremniania lub utrudniania zaspokojenia wierzyciela, zastosowany w sprawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 546

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący rozpoznawania wniosku o wznowienie postępowania.

k.p.k. art. 97

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący dopuszczenia dowodu z opinii biegłych.

k.p.k. art. 202 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący badania stanu zdrowia psychicznego oskarżonego.

k.k. art. 31 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący poczytalności sprawcy.

k.k. art. 31 § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący ograniczonej poczytalności sprawcy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowe dowody medyczne nie podważają jednoznacznej oceny poczytalności skazanego tempore criminis. Wcześniejsze opinie biegłych, w tym po obserwacji szpitalnej, jednoznacznie stwierdziły poczytalność skazanego. Późniejsze diagnozy choroby afektywnej dwubiegunowej nie mają wpływu na ocenę poczytalności w czasie popełnienia czynów.

Odrzucone argumenty

Nowe diagnozy medyczne (choroba afektywna dwubiegunowa) wskazują na niepoczytalność skazanego w czasie popełnienia przestępstw. Wykryto nowe fakty i dowody, które nie były znane w poprzednim postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

obrońcy skazanego „umknęła” opinia sądowo psychiatryczno-psychologiczna tempore criminis miał w pełni zachowaną zdolność rozpoznania znaczenia czynu oraz pokierowania swoim postępowaniem choroba afektywna dwubiegunowa cechuje się okresowością zaburzeń nie ma to wpływu na ocenę poczytalności skazanego tempore criminis

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący, sprawozdawca

Eugeniusz Wildowicz

członek

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wznowienia postępowania w sprawach karnych, gdy nowe dowody medyczne nie podważają wcześniejszej oceny poczytalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nowe dowody medyczne nie zmieniają ustaleń biegłych z poprzedniego postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd Najwyższy ocenia nowe dowody medyczne w kontekście wznowienia postępowania karnego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Nowe diagnozy medyczne nie wystarczą do wznowienia wyroku. Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można kwestionować poczytalność skazanego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 23/19
POSTANOWIENIE
Dnia 16 lipca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz
‎
SSN Włodzimierz Wróbel
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 lipca 2019 r.
wniosku obrońcy skazanego
P. D.
o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 29 grudnia 2014 r., sygn. akt II AKa
[…]
,
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w P.
z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt III K
[…]
,
postanowił
1. wniosek oddalić,
2. zwolnić skazanego P. D. od obowiązku zwrotu na rzecz Skarbu Państwa poniesionych wydatków postępowania wznowieniowego.
UZASADNIENIE
W dniu 1 kwietnia 2019 r. wpłynął do Sądu Najwyższego wniosek obrońcy skazanego P.D. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnie wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 29 grudnia 2014 r. w sprawie II AKa
[…]
, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt III K
[…]
. Na mocy tych orzeczeń skazanemu wymierzono karę łączną 4 lat pozbawienia wolności oraz orzeczono obowiązek naprawienia szkody za ciąg przestępstw z art. 286 § 1 k.k. oraz za czyny z art. 275 § 1 k.k. i art. 276 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 300 § 1 k.k. Skarżący, powołując się na przepis art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k., argumentował, że w sprawie skazanego wykryto nowe fakty i dowody, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, a które nie były wcześniej znane, przez co w konsekwencji nie można było z nich skorzystać w postępowaniu zarówno przed Sądem pierwszej, jak i drugiej instancji. Uzasadniając wniosek obrońca powołał się na historię choroby, zaświadczenia i opinie lekarskie, wskazując, iż wobec skazanego P. D. stawiane były niejednoznaczne diagnozy lekarskie. Po kilkuletnim leczeniu zdiagnozowano u niego chorobę afektywną dwubiegunową, która zdaniem wnioskodawcy, obecnie nie pozwala na kategoryczne stwierdzenie, iż skazany był w czasie popełnienia przestępstw zdrowy psychicznie. W konkluzji obrońca sformułował wniosek o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
i utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Okręgowego w P. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Jednocześnie wnioskował o „przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych w treści niniejszego pisma.” Do wniosku dołączył kserokopię m.in. obszernej dokumentacji medycznej skazanego.
W pisemnym stanowisku prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o oddalenie wniosku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek obrońcy skazanego P. D. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
[…]
w sprawie II AKa
[…]
z dnia 29 grudnia 2014 r., jest niezasadny. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy w sprawie nie ujawniły się bowiem żadne nowe fakty i dowody, które spełniałyby przesłanki z art. 540 k.p.k.
Lektura nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o wznowienie postępowania, prowadzi do stwierdzenia, iż obrońcy skazanego „umknęła” opinia sądowo psychiatryczno-psychologiczna z dnia 19 lutego 2016 r. wydana przez zespół lekarzy z
[…]
Szpitala
[…]
w K. (k.939-954/ akt III K
[…]
).
Postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie V KO 14/15, Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek obrońcy o wznowienie postępowania, na podstawie art. 546 k.p.k. w zw. z art. 97 k.p.k. oraz art. 202 § 1 k.p.k. dopuścił dowód z opinii dwóch biegłych lekarzy psychiatrów celem zbadania stanu zdrowia psychicznego P. D. w czasie popełnienia przestępstw przypisanych mu prawomocnym wyrokiem w sprawie III K
[…]
. Z przedstawionej w dniu 10 lipca 2015 r. opinii wynikało, iż biegli psychiatrzy nie są w stanie wysunąć jednoznacznych wniosków, co do stanu poczytalności skazanego. Biegli stanęli na stanowisku, że w celu sformułowania pełnej diagnozy wymagane jest dokładniejsze zbadanie P. D., w związku z tym konieczne jest wykonanie poszerzonych badań psychicznych, psychologicznych i dodatkowych, stąd wnioskowali o poddanie go obserwacji w warunkach szpitalnych.
W dniu 30 lipca 2015 r. Sąd Najwyższy postanowił przeprowadzić badanie stanu zdrowia psychicznego skazanego przez poddanie go obserwacji w warunkach
[…]
Szpitala
[…]
w K. w okresie 4 tygodni, poczynając od daty rozpoczęcia obserwacji. Jak wynika z treści przywołanej powyżej opinii z dnia 19 lutego 2016 r., po przeprowadzeniu obserwacji w wymienionej jednostce w okresie od dnia 14 października 2015 r. do dnia 10 listopada 2015 r., biegli stwierdzili, że badany P. D. nie jest osobą upośledzoną umysłowo, rozpoznali u niego zaburzenia osobowości (cechy osobowości niedojrzałej), stany depresyjne o mieszanym charakterze oraz hazard patologiczny. Tempore criminis miał w pełni zachowaną zdolność rozpoznania znaczenia czynu oraz pokierowania swoim postępowaniem. Jednocześnie biegli podnieśli, na co wskazuje także prokurator w pisemnym stanowisku, iż „(…) choroba afektywna dwubiegunowa cechuje się okresowością zaburzeń, występują epizody manii, hipomanii bądź depresji, a z całości zebranego materiału wynika, że badany przez długie okresy czasu zachowywał się tak samo, działał konsekwentnie, przez cały czas kontynuował zachowania z motywacji, którą jasno sobie uświadomił.” Dodatkowo - „Stwierdzone u badanego zaburzenia osobowości, zaburzenia depresyjne o mieszanym charakterze oraz hazard patoligoczny nie wpływają u badanego na nierozumienie norm społeczno-prawnych, które zna i jeśli chce, to może je przestrzegać. (…) analizując zachowania badanego „tempore criminis” stwierdzamy, że był on całkowicie poczytalny” (k.954/akta sprawy III K
[…]
tom V).
Sąd Najwyższy, uznając powyższą opinię za miarodajną, postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r. oddalił wniosek obrońcy o wznowienie postępowania (k.978-982/akta sprawy III K
[…]
tom V).
Mając na uwadze treść omówionej opinii sądowo psychiatryczno - psychologicznej z dnia 19 lutego 2016 r., zgodzić należy się z prokuratorem, że zaprezentowana w aktualnie rozpoznawanym wniosku o wznowienie postępowania argumentacja nie daje podstaw do przyjęcia, że wobec skazanego P. D. istnieją wątpliwości co do jego poczytalności w rozumieniu art. 31 § 1 lub § 2 k.k., które uzasadniałyby konieczność dokonania kolejnej oceny jego poczytalności w chwili popełnienia przypisanych mu czynów.
Przypomnieć przy tym należy, że skierowanie skazanego P. D. na obserwację do Szpitala
[…]
w K. było skutkiem wniosku obrońcy skazanego, zdaniem którego przeprowadzenie obserwacji w tej placówce byłoby uzasadnione tym, iż skazany był w tam hospitalizowany, a także tam znajduje się cała dokumentacja z leczenia szpitalnego, z szeroko przeprowadzonej wówczas diagnostyki i to tam poddano skazanego terapii (k.75 akt V KO 14/15). Dołączone do wniosku o wznowienie postępowania dokumenty nie uzasadniają jego żądania. W świetle przywołanej opinii nie ma znaczenia, że po dacie jej sporządzenia diagnozowano u skazanego chorobę afektywną dwubiegunową i że okoliczność ta stanowiła uzasadnienie do wydawania orzeczeń o odroczeniu wykonania kary pozbawienia wolności, skoro nie ma to wpływu na ocenę poczytalności skazanego tempore criminis. Wskazuje na to zresztą wprost załączona do wniosku o wznowienie postępowania opinia sądowo - psychiatryczna z dnia 10 kwietnia 2017 r. wydana na polecenie Prokuratury Okręgowej Wydział III ds. przestępczości gospodarczej w P., z której wynika, że w zakresie czynów m.in. z art. 286 § 1 k.k. popełnionych od 1 września 2011 r. do dnia 14 września 2012 r. opiniowany P. D. „nie miał zniesionej ani ograniczonej zdolności do rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem”, chociaż rozpoznano u niego chorobę afektywną dwubiegunową – fazę depresyjną (k.105v/akt V KO 23/19).
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI