V KO 21/16

Sąd Najwyższy2016-04-21
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd rejonowyobiektywizmbezstronnośćfunkcjonariusze publicznisędziowieprokuratorzażalenieodmowa wszczęcia śledztwa

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi, uznając, że obawa o brak obiektywizmu sędziów miejscowych jest nieuzasadniona.

Sąd Rejonowy w O. wnioskował o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko funkcjonariuszom publicznym, w tym sędziom, innemu sądowi, obawiając się wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że taka obawa nie stanowi podstawy do przekazania sprawy i mogłaby podważać zaufanie do sądów.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadniał wniosek obawą, że orzekanie przez sąd właściwy, w sytuacji gdy sprawa dotyczy licznych funkcjonariuszy publicznych, w tym sędziów i prezesów sądów z O., mogłoby wzbudzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu w odbiorze skarżącego i opinii publicznej. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując, że instytucja przekazania sprawy jest możliwa tylko w razie zaistnienia okoliczności dających podstawę do racjonalnego twierdzenia o braku obiektywizmu. Sąd Najwyższy podkreślił, że akceptacja takiego poglądu mogłaby sugerować, iż pozostali sędziowie nie są w stanie obiektywnie rozpoznać sprawy, co podważałoby zaufanie do niezależności sądów. Sąd Najwyższy zaznaczył, że rzeczą sądu jest orzekanie w sposób wolny od wszelkich pozaprocesowych wpływów, a obawa o opinię publiczną nie jest wystarczającą podstawą do przekazania sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, taka obawa sama w sobie nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że możliwość wystąpienia wątpliwości co do obiektywizmu sądu właściwego musi być oparta na racjonalnych przesłankach, a nie tylko na potencjalnej ocenie skarżącego lub opinii publicznej. Akceptacja takiej obawy mogłaby prowadzić do podważania zaufania do niezależności sądów i niezawisłości sędziów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wniosek nie uwzględniony

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w O. (wniosek oddalony)

Strony

NazwaTypRola
S. G.osoba_fizycznaskarżący
prokurator Prokuratury Rejonowej w O.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie przygotowawcze

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest możliwa tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Najwyższy nie może aprobować poglądu o konieczności zastosowania instytucji przekazania sprawy, gdy obawa o brak obiektywizmu opiera się na potencjalnej ocenie skarżącego i opinii publicznej. Podważanie zaufania do niezależności sądów i niezawisłości sędziów nie mieści się w pojęciu 'dobro wymiaru sprawiedliwości'.

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy w O. argumentował, że orzekanie przez sąd właściwy mogłoby wzbudzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności z uwagi na krąg osób objętych postępowaniem.

Godne uwagi sformułowania

mogłoby wzbudzić w ocenie skarżącego i w opinii publicznej wątpliwości, co do obiektywizmu i bezstronności tego sądu powstają wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny podważania zaufania do niezależności sądów i niezawisłości sędziów Nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości”

Skład orzekający

Józef Szewczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 37 k.p.k. i kryteria oceny obiektywizmu sądu w kontekście potencjalnych wątpliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy w postępowaniu karnym, gdzie krąg osób objętych postępowaniem budzi obawy o bezstronność.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia obiektywizmu sądownictwa i zaufania publicznego, szczególnie w kontekście spraw dotyczących samych sędziów i prokuratorów.

Czy sędziowie mogą być sędziami we własnej sprawie? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice obiektywizmu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 21/16
POSTANOWIENIE
Dnia 21 kwietnia 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Szewczyk
w sprawie z zażalenia
S. G.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w O.  z dnia 29 grudnia 2015 r. o odmowie wszczęcia śledztwa o czyny z art. 231 § 1 k.k. i inne, w sprawie 4 Ds. […],
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 21 kwietnia 2016 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w O.
z dnia 25 lutego 2016 r.
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 25 lutego 2016 r. Sąd Rejonowy w O.  wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy z zażalenia S. G.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w O.  z dnia 29 grudnia 2015 r. o odmowie wszczęcia śledztwa o czyny z art. 231 § 1 k.k. i inne.
Uzasadniając wystąpienie, Sąd Rejonowy w O.  stwierdził, że orzekanie przez sąd właściwy, z uwagi na fakt, iż sprawa dotyczy postępowania licznych, imiennie wskazanych, funkcjonariuszy publicznych, w tym sędziów Sądu Rejonowego i Okręgowego w O.  oraz prezesów tych sądów, mogłoby wzbudzić w ocenie skarżącego i w opinii publicznej wątpliwości, co do obiektywizmu i bezstronności tego sądu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
S
korzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68;
postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07,
LEX nr 568451
).
Sąd Najwyższy nie może w świetle przedstawionej wyżej wykładni zaaprobować poglądu o konieczności zastosowania tej instytucji w niniejszej sprawie. Stwierdzenie braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w
sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia
śledztwa,
wydano w postępowaniu dotyczącym między innymi prokuratora i
sędziów orzekających w sądzie miejscowo właściwym, mogłoby bowiem sugerować, że w każdym takim wypadku, pozostali sędziowie pracujący w tej jednostce organizacyjnej sądownictwa, nie są w stanie w sposób obiektywny i bezstronny rozpoznać sprawy. W konsekwencji prowadziłoby to do podważania zaufania do niezależności sądów i niezawisłości sędziów (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 grudnia 2012 r., IV KO 88/12,
LEX nr 1231606
oraz z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 79/12,
LEX nr 1277829
).
Nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu art. 37 k.p.k.
również p
owzięta przez Sąd Rejonowy
w O.
obawa odnośnie pojawienia się w ocenie skarżącego, ale również opinii publicznej, wątpliwości w kwestii braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób swobodny i obiektywny. Rzeczą sądu jest bowiem takie orzekanie, aby nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów
(por. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 210-212; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2012 r., V KO 57/12, LEX nr 1228517)
.
Mając powyższe na uwadze, nieuprawnione jest twierdzenie, że sędziowie Sądu Rejonowego w O.  nie mogą bezstronnie rozpoznać wniesionego przez S. G.  zażalenia.
W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI