V KO 208/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego S.S. od rozpoznania sprawy o sygn. akt V KO 208/25, zainicjowany z urzędu przez sędziego sprawozdawcę W.W. Sędzia sprawozdawca wskazał na okoliczności budzące wątpliwości co do bezstronności sędziego S.S., w tym wadliwą procedurę jego powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego oraz sposób wyznaczania składu orzekającego w tej sprawie, który miał odbiegać od ogólnych reguł. Podniesiono również argumenty dotyczące naruszenia prawa do sądu w rozumieniu art. 6 EKPC i art. 45 Konstytucji RP. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.k. dotyczące wyłączenia sędziego, stwierdził, że inicjatywa sędziego sprawozdawcy może być potraktowana jedynie jako prośba o przeprowadzenie postępowania z urzędu. Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku, gdyż podniesione okoliczności nie odnoszą się do konkretnych faktów uzasadniających wątpliwość co do bezstronności sędziego. Wskazano, że wątpliwość taka musi wynikać z pewnych okoliczności faktycznych, a nie z regulacji prawnych dotyczących ustroju sądownictwa. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą trybu wyznaczania składu, wskazując na zgodność z ogólnymi regułami. W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił stwierdzić brak podstaw do wyłączenia sędziego S.S.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego, rozróżnienie między inicjatywą sędziego a wnioskiem strony, oraz wymóg istnienia konkretnych faktów budzących wątpliwość co do bezstronności.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z powoływaniem sędziów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okoliczności dotyczące wadliwej procedury powołania sędziego oraz sposobu wyznaczania składu orzekającego mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego z mocy prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wątpliwość co do bezstronności sędziego musi wynikać z konkretnych okoliczności faktycznych, a nie z regulacji prawnych konstytuujących ustrój sądownictwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wyłączenie sędziego wymaga istnienia konkretnych faktów budzących uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Ogólne kwestie dotyczące ustroju sądownictwa lub sposobu powoływania sędziów, bez powiązania z konkretnymi zachowaniami sędziego w danej sprawie, nie są wystarczające do jego wyłączenia.
Czy inicjatywa sędziego sprawozdawcy w przedmiocie wyłączenia innego sędziego może być traktowana jako wniosek strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, inicjatywa sędziego sprawozdawcy może być uznana jedynie jako inicjatywa zmierzająca do przeprowadzenia z urzędu postępowania w przedmiocie wyłączenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 42 § 1 k.p.k. oraz orzecznictwo, stwierdził, że wniosek o wyłączenie może być skutecznie zgłoszony jedynie przez stronę. Inicjatywa sędziego może jedynie uruchomić postępowanie z urzędu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.W. | osoba_fizyczna | skazany |
| S.S. | osoba_fizyczna | sędzia |
| W.W. | osoba_fizyczna | sędzia sprawozdawca |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wyłączenie sędziego następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony. Kontrola bezstronności sędziego prowadzona przez sąd z urzędu może zostać uruchomiona przez każdego sędziego zasiadającego w jego składzie.
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego.
Pomocnicze
u.SN art. 80 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Reguły tworzenia składu w planie sesji i posiedzeń.
Regulamin Sądu Najwyższego art. 80 § 7
Reguły tworzenia składu w planie sesji i posiedzeń.
k.p.k. art. 544 § 2
Kodeks postępowania karnego
Procedura wyznaczania składu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi wynikać z konkretnych okoliczności faktycznych, a nie z regulacji prawnych dotyczących ustroju sądownictwa. • Inicjatywa sędziego sprawozdawcy w przedmiocie wyłączenia innego sędziego może być traktowana jedynie jako prośba o przeprowadzenie postępowania z urzędu, a nie jako wniosek strony.
Odrzucone argumenty
Wadliwa procedura powołania sędziego S.S. uzasadnia jego wyłączenie. • Sposób wyznaczania składu orzekającego w tej sprawie (tzw. „ręczny” przydział spraw) narusza prawo do sądu. • Orzekanie w składzie z udziałem osoby powołanej w wadliwej procedurze pozbawia stronę prawa do sądu.
Godne uwagi sformułowania
inicjatywa zmierzająca do przeprowadzenia z urzędu postępowania w przedmiocie wyłączenia • nie odnoszą się one bowiem do żadnych faktów, które uzasadniałyby wyłączenie • wątpliwość musi wynikać z pewnych okoliczności faktycznych, np. zachowania sędziego wyrażającego swój stosunek do sprawy, a nie zaś z regulacji prawnych konstytuujących ustrój sądownictwa.
Skład orzekający
Marek Siwek
przewodniczący
S.S.
członek
W.W.
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego, rozróżnienie między inicjatywą sędziego a wnioskiem strony, oraz wymóg istnienia konkretnych faktów budzących wątpliwość co do bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z powoływaniem sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii związanych z prawem do sądu i bezstronnością sędziego, a także procedurą powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Czy wadliwa procedura powołania sędziego automatycznie dyskwalifikuje go z orzekania? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.