V KO 207/25

Sąd Najwyższy2025-12-17
SNKarnewznowienie postępowaniaWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaSąd NajwyższyKRSniezawiśli sędziowieprawomocny wyrokskład sąduart. 439 k.p.k.

Sąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania karnego z urzędu, uznając brak podstaw do stwierdzenia wadliwego składu orzekającego mimo udziału sędziów powołanych z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS.

Skazany A.O. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, wskazując na bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu wadliwie ukształtowanego składu sądów obu instancji, które miały orzekać w udziale sędziów powołanych z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę połączonych Izb, stwierdził, że nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy wadliwość powołania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. W tej sprawie skazany nie wykazał konkretnych okoliczności wskazujących na powiązania sędziów z władzą wykonawczą, a dotychczasowe testy sędziów nie wykazały podstaw do wznowienia postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego A.O. o wznowienie postępowania karnego z urzędu, który sygnalizował konieczność wznowienia z powodu wadliwie ukształtowanego składu sądów obu instancji. Skazany powołał się na bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując na udział sędziów powołanych w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa (KRS). Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., podkreślił, że nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy wadliwość procesu powoływania sędziów prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. W analizowanej sprawie autor sygnalizacji nie wykazał jednak żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na powiązania wskazanych sędziów z władzą wykonawczą, które mogłyby podważyć ich niezawisłość i bezstronność. Dotychczasowe postępowania testowe przed Sądem Najwyższym wobec wskazanych sędziów nie wykazały podstaw do wznowienia postępowania. W związku z brakiem wykazania przesłanki z art. 542 § 3 k.p.k., Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu, jeśli skazany nie wykazał konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sędziów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy wadliwość powołania sędziego prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. W analizowanej sprawie skazany nie wykazał takich konkretnych okoliczności, a dotychczasowe testy sędziów nie dały podstaw do wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

brak podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu

Strony

NazwaTypRola
A.O.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wznowienie postępowania z urzędu jest możliwe w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależytą obsadę sądu.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z 2017 r. dotycząca sposobu ukształtowania KRS, której wadliwość może wpływać na powołanie sędziów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sędziów mimo udziału w składzie sędziów powołanych z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skazanego o wadliwie ukształtowanym składzie sądu jako bezwzględnej podstawie wznowienia postępowania z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. [...] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego [...] na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. [...], jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii wznowienia postępowania z urzędu w sprawach dotyczących wadliwego powołania sędziów, podkreślające konieczność wykazania konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania z urzędu i konieczności wykazania konkretnych powiązań sędziów z władzą wykonawczą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezawisłości sędziowskiej, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.

Czy sędziowie powołani przez wadliwie ukształtowaną KRS mogą orzekać? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KO 207/25
ZARZĄDZENIE
Dnia 17 grudnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
po zapoznaniu się z pismem skazanego
A.O.
oznaczonym jako wniosek o wznowienie postępowania, sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 października 2024 r., sygn. akt II AKa 165/24, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 22 marca 2024 r., sygn. akt III K 78/23
stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.)
.
UZASADNIENIE
Skazany A.O., pismem z 12 listopada 2025 r. (data wpływu), oznaczonym jako wniosek o wznowienie postępowania, sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 października 2024 r., sygn. akt II AKa 165/24, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 22 marca 2024 r., sygn. akt III K 78/23, wskazał na wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. związanej z wadliwie ukształtowanym składem Sądów obu instancji, mającym polegać na udziale w składzie Sądu Okręgowego w Kaliszu – SSO X. Y. i SSO X.1 Y.1 oraz w składzie Sądu Apelacyjnego w Łodzi – SSA X.2 Y.2 i SSA X.3 Y.3, którzy swoje stanowiska sędziowskie uzyskali w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS.
Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam przesłanek. Z urzędu wznowienie takiego postępowania sądowego możliwe jest także w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 542 § 3 k.p.k.) i do jednej z nich właśnie odnosi się wniosek sygnalizacyjny.
Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania tej sprawy ma uchwała 3 połączonych Izb
Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020. Jak wskazano w niej: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Oznacza to konieczność wykazania istnienia „okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z organami władzy wykonawczej w okresie podejmowania przez te organy zamachu na dobro wymiaru sprawiedliwości, które w związku z faktem powołania na stanowisko sędziowskie z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS prowadzą do wniosku, że nie zapewnia on w ocenie bezstronnego obserwatora wymaganych standardów bezstronności i niezależności. W tej sprawie autor sygnalizacji wskazał na powołanie kilku sędziów z udziałem wadliwie funkcjonującej KRS,
jednak nie wykazał we wniosku żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na ich powiązania z władzą wykonawczą i nie są one znane również Sądowi Najwyższemu z urzędu. Żaden ze wskazanych sędziów nie był dotychczas negatywnie testowany w Sądzie Najwyższym, przy czym SSA X.3 Y.3 była testowana ze skutkiem pozytywnym (sygn. akt V KO 128/24, V KK 311/24), zaś wobec SSA X.2 Y.2 nie stwierdzono podstawy do zainicjowania postępowania testowego (sygn. akt V KK 54/25). Nie ma również żadnych uzasadnionych podstaw prowadzących do zakwestionowania gwarancji bezstronnego orzekania przez SSO X. Y. i SSO X.1 Y.1
W tych okolicznościach stwierdzić należało, że przedstawiona sygnalizacja nie wykazała podstaw do stwierdzenia by ujawniona została przesłanka wskazana w art. 542 § 3 k.p.k., a zatem wznowienie postępowania jest w tym trybie pozbawione podstaw.
Biorąc powyższe pod uwagę zarządzono, jak na wstępie.
[WB]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI