V KO 207/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania karnego z urzędu, uznając brak podstaw do stwierdzenia wadliwego składu orzekającego mimo udziału sędziów powołanych z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS.
Skazany A.O. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, wskazując na bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu wadliwie ukształtowanego składu sądów obu instancji, które miały orzekać w udziale sędziów powołanych z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę połączonych Izb, stwierdził, że nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy wadliwość powołania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. W tej sprawie skazany nie wykazał konkretnych okoliczności wskazujących na powiązania sędziów z władzą wykonawczą, a dotychczasowe testy sędziów nie wykazały podstaw do wznowienia postępowania.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego A.O. o wznowienie postępowania karnego z urzędu, który sygnalizował konieczność wznowienia z powodu wadliwie ukształtowanego składu sądów obu instancji. Skazany powołał się na bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując na udział sędziów powołanych w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa (KRS). Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., podkreślił, że nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy wadliwość procesu powoływania sędziów prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. W analizowanej sprawie autor sygnalizacji nie wykazał jednak żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na powiązania wskazanych sędziów z władzą wykonawczą, które mogłyby podważyć ich niezawisłość i bezstronność. Dotychczasowe postępowania testowe przed Sądem Najwyższym wobec wskazanych sędziów nie wykazały podstaw do wznowienia postępowania. W związku z brakiem wykazania przesłanki z art. 542 § 3 k.p.k., Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu, jeśli skazany nie wykazał konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sędziów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy wadliwość powołania sędziego prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. W analizowanej sprawie skazany nie wykazał takich konkretnych okoliczności, a dotychczasowe testy sędziów nie dały podstaw do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
brak podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.O. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Wznowienie postępowania z urzędu jest możliwe w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależytą obsadę sądu.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z 2017 r. dotycząca sposobu ukształtowania KRS, której wadliwość może wpływać na powołanie sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sędziów mimo udziału w składzie sędziów powołanych z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skazanego o wadliwie ukształtowanym składzie sądu jako bezwzględnej podstawie wznowienia postępowania z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. [...] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego [...] na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. [...], jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności
Skład orzekający
Paweł Wiliński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii wznowienia postępowania z urzędu w sprawach dotyczących wadliwego powołania sędziów, podkreślające konieczność wykazania konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania z urzędu i konieczności wykazania konkretnych powiązań sędziów z władzą wykonawczą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezawisłości sędziowskiej, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Czy sędziowie powołani przez wadliwie ukształtowaną KRS mogą orzekać? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KO 207/25 ZARZĄDZENIE Dnia 17 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński po zapoznaniu się z pismem skazanego A.O. oznaczonym jako wniosek o wznowienie postępowania, sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 października 2024 r., sygn. akt II AKa 165/24, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 22 marca 2024 r., sygn. akt III K 78/23 stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.) . UZASADNIENIE Skazany A.O., pismem z 12 listopada 2025 r. (data wpływu), oznaczonym jako wniosek o wznowienie postępowania, sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 4 października 2024 r., sygn. akt II AKa 165/24, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 22 marca 2024 r., sygn. akt III K 78/23, wskazał na wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. związanej z wadliwie ukształtowanym składem Sądów obu instancji, mającym polegać na udziale w składzie Sądu Okręgowego w Kaliszu – SSO X. Y. i SSO X.1 Y.1 oraz w składzie Sądu Apelacyjnego w Łodzi – SSA X.2 Y.2 i SSA X.3 Y.3, którzy swoje stanowiska sędziowskie uzyskali w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS. Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam przesłanek. Z urzędu wznowienie takiego postępowania sądowego możliwe jest także w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 542 § 3 k.p.k.) i do jednej z nich właśnie odnosi się wniosek sygnalizacyjny. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania tej sprawy ma uchwała 3 połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020. Jak wskazano w niej: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Oznacza to konieczność wykazania istnienia „okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z organami władzy wykonawczej w okresie podejmowania przez te organy zamachu na dobro wymiaru sprawiedliwości, które w związku z faktem powołania na stanowisko sędziowskie z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS prowadzą do wniosku, że nie zapewnia on w ocenie bezstronnego obserwatora wymaganych standardów bezstronności i niezależności. W tej sprawie autor sygnalizacji wskazał na powołanie kilku sędziów z udziałem wadliwie funkcjonującej KRS, jednak nie wykazał we wniosku żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na ich powiązania z władzą wykonawczą i nie są one znane również Sądowi Najwyższemu z urzędu. Żaden ze wskazanych sędziów nie był dotychczas negatywnie testowany w Sądzie Najwyższym, przy czym SSA X.3 Y.3 była testowana ze skutkiem pozytywnym (sygn. akt V KO 128/24, V KK 311/24), zaś wobec SSA X.2 Y.2 nie stwierdzono podstawy do zainicjowania postępowania testowego (sygn. akt V KK 54/25). Nie ma również żadnych uzasadnionych podstaw prowadzących do zakwestionowania gwarancji bezstronnego orzekania przez SSO X. Y. i SSO X.1 Y.1 W tych okolicznościach stwierdzić należało, że przedstawiona sygnalizacja nie wykazała podstaw do stwierdzenia by ujawniona została przesłanka wskazana w art. 542 § 3 k.p.k., a zatem wznowienie postępowania jest w tym trybie pozbawione podstaw. Biorąc powyższe pod uwagę zarządzono, jak na wstępie. [WB] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI