III KO 18/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę karną, w której oskarżonym jest prokurator, innemu sądowi rejonowemu w celu zapewnienia bezstronności i dobra wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Rejonowy w Końskich zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej, w której oskarżonym jest prokurator miejscowej prokuratury, do innego sądu. Sąd Rejonowy uzasadnił to potrzebą zapewnienia bezstronności i uniknięcia podejrzeń o brak niezawisłości sędziowskiej. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wskazując na potrzebę ochrony wymiaru sprawiedliwości i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opocznie.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Końskich o przekazanie sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczyła prywatnego aktu oskarżenia przeciwko D. K., prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w Końskich, oskarżonemu o przestępstwa z art. 212 § 1 k.k. Sąd Rejonowy uznał, że fakt, iż oskarżony jest prokuratorem z terenu jego właściwości, może budzić wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sędziowskiej, a także wpływać negatywnie na odbiór wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, powołując się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym sytuacja, gdy oskarżony jest prokuratorem współpracującym z sędziami sądu właściwego do rozpoznania sprawy, uzasadnia przekazanie sprawy. Podkreślono, że małe jednostki organizacyjne sądów i prokuratur sprzyjają częstszym kontaktom zawodowym, co może wpływać na swobodę orzekania. W celu zapewnienia obiektywnego rozpoznania sprawy i utrwalenia zaufania do wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opocznie, który znajduje się w innym okręgu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, taka okoliczność uzasadnia przekazanie sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że fakt, iż oskarżony jest prokuratorem prokuratury rejonowej z terenu właściwości sądu, może wpływać na postrzeganie bezstronności i niezawisłości sędziowskiej, a także na odbiór wymiaru sprawiedliwości przez strony i opinię publiczną. W celu zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania i utrwalenia zaufania do sądów, sprawa powinna być rozpoznana przez sąd spoza tego kręgu zawodowych kontaktów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy zachodzą okoliczności wskazujące na brak możliwości rozpoznania sprawy w sposób bezstronny i niezawisły.
Pomocnicze
k.k. art. 212 § § 1
Kodeks karny
Przepis określający przestępstwo zniesławienia, będące przedmiotem aktu oskarżenia w rozpoznawanej sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżony jest prokuratorem z terenu właściwości sądu. Częste kontakty zawodowe między prokuratorem a sędziami mogą wpływać na swobodę orzekania. Potrzeba zapewnienia odbioru wymiaru sprawiedliwości jako wolnego od pozaprocesowych wpływów. Utrwalenie przekonania o niezawisłości i prawidłowości realizacji funkcji wymiaru sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości możliwość przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów ugruntuje u jego obserwatorów przekonanie o tym, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy oraz w pełni niezawisły swoboda orzekania uzasadnione przeświadczenie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób wolny od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów
Skład orzekający
Paweł Kołodziejski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi, gdy oskarżonym jest prokurator z terenu właściwości miejscowej sądu, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i potrzebę zapewnienia bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów zawodowych między prokuratorem a sędziami w małych jednostkach sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – zapewnienia bezstronności i niezawisłości sędziowskiej, szczególnie w sytuacji, gdy oskarżony jest funkcjonariuszem organów ścigania. Pokazuje mechanizmy prawne służące ochronie zaufania publicznego do sądów.
“Prokurator przed sądem: Czy sędziowie mogą być bezstronni?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KO 18/24 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie D. K. oskarżonego o przestępstwa z art. 212 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 marca 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego w Końskich zawartego w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II K 404/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Końskich o sygn. akt II K 404/23 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opocznie. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Końskich postanowieniem z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II K 404/23, wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy II K 404/23 innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że do tamtejszego sądu wpłynął prywatny akt oskarżenia przeciwko D. K., którym oskarżono wymienionego o przestępstwa z art. 212 § 1 k.k. Oskarżony przez kilka ostatnich lat pełnił funkcję asesora i prokuratora Prokuratury Rejonowej w K., a wcześniej pracował w Prokuraturze Rejonowej w S.. Zdaniem sądu wnioskującego okoliczność, że oskarżonym jest prokurator prokuratury rejonowej z terenu objętego właściwością Sądu Rejonowego w Końskich uzasadnia przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdyż zapewni to możliwość przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo, a także ugruntuje u jego obserwatorów przekonanie o tym, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy oraz w pełni niezawisły. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano, że okoliczność uzasadniająca przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. występuje w sprawach, w których osobą oskarżoną bądź wskazaną jako podejrzewana o popełnienie przestępstwa jest prokurator współpracujący z sędziami sądu właściwego do rozpoznania jego sprawy (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 22 lipca 2021 r., II KO 55/21, LEX nr 3391168; postanowienie SN z dnia 7 lutego 2024 r., II KO 160/23, LEX nr 3670004). Taka też sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Osobą, wobec której wniesiony został prywatny akt oskarżenia jest prokurator, który pełni służbę na terenie właściwości miejscowej sądu, przed którym przedmiotowa sprawa zawisła. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż zarówno Prokuratura Rejonowa w K., jak i Sąd Rejonowy w K. to stosunkowo małe jednostki, co z całą pewnością przekłada się na częstotliwość kontaktów zawodowych prokuratorów i sędziów w nich zatrudnionych. Pomimo tego, że sferę orzeczniczą chroni zasada sędziowskiej niezawisłości, to wskazane wyżej okoliczności mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania Sądu Rejonowego w Końskich, a także być powodem powstania w odbiorze oskarżyciela prywatnego oraz opinii społecznej uzasadnionego przeświadczenia o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób wolny od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów, co z całą pewnością wpłynęłoby negatywnie dobro wymiaru sprawiedliwości (por. postanowienie SN z dnia 16 lipca 2009 r., III KO 58/09, LEX nr 529615). Mając powyższe okoliczności na względzie, należało podzielić inicjatywę sądu wnioskującego i przekazać przedmiotową sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Opocznie. Wskazany sąd z delegacji ma siedzibę w stosunkowo niewielkiej odległości od sądu właściwego, lecz usytuowany jest w innym okręgu, co winno zagwarantować rozpoznanie sprawy w sposób obiektywny. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji. [PGW] (r.g.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI