V KO 19/16

Sąd Najwyższy2016-03-17
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawyart. 37 k.p.k.bezstronnośćprokuratorzyumorzenie śledztwaSąd Najwyższywymiar sprawiedliwości

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na umorzenie śledztwa przeciwko prokuratorom do rozpoznania innemu sądowi rejonowemu ze względu na potencjalne wrażenie braku bezstronności.

Sąd Rejonowy w G. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ponieważ śledztwo dotyczyło przestępstw zarzucanych prokuratorom z Prokuratury Rejonowej w G., w tym samemu Prokuratorowi Rejonowemu. Sąd uznał, że ze względu na nieuniknione kontakty zawodowe między sędziami a prokuratorami, rozpoznanie sprawy w G. mogłoby wywołać wrażenie braku bezstronności. Sąd Najwyższy uwzględnił ten wniosek, uznając, że przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w S. leży w interesie wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w G. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. Wniosek dotyczył zażalenia C. K. i M. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. z dnia 25 czerwca 2015 r. o umorzeniu śledztwa. Śledztwo to obejmowało 11 przestępstw, których mieli dopuścić się Prokurator Rejonowy w G. oraz troje prokuratorów Prokuratury Rejonowej w G. Sąd Rejonowy w G. uzasadnił swój wniosek tym, że rozpoznanie zażalenia przez sędziów tego sądu, ze względu na nieuniknione kontakty zawodowe z prokuratorami, których sprawa dotyczy, mogłoby stworzyć subiektywne wrażenie braku warunków do bezstronnego orzekania. Sąd Najwyższy uznał inicjatywę Sądu Rejonowego za zasadną. Podkreślił, że przekazanie sprawy innemu sądowi jest możliwe tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy przemawiają za tym silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. W tej konkretnej sytuacji, ze względu na zarzuty wobec prokuratorów i potencjalne wrażenie braku bezstronności, Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S., uznając to za leżące w interesie wymiaru sprawiedliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w G. uznał, że rozpoznanie zażalenia na umorzenie śledztwa dotyczącego prokuratorów z tej samej prokuratury może wywołać subiektywne wrażenie braku bezstronności ze względu na nieuniknione kontakty zawodowe. Sąd Najwyższy przyznał, że takie sytuacje, zwłaszcza w mniejszych sądach, mogą stwarzać takie wrażenie, a przekazanie sprawy leży w interesie wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
C. K.osoba_fizycznaskarżący
M. K.osoba_fizycznaskarżący
Prokurator Rejonowy w O.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Prokurator Rejonowy w G.organ_państwowypodejrzany
troje prokuratorów Prokuratury Rejonowej w G.organ_państwowypodejrzany

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest możliwe w wyjątkowych przypadkach, gdy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za tym przemawiają, a rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy może wywołać subiektywne wrażenie braku warunków do bezstronnego orzekania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalne wrażenie braku bezstronności sądu ze względu na kontakty zawodowe z prokuratorami, których dotyczy sprawa. Przekazanie sprawy leży w interesie wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo [...] jest możliwe tylko w zupełnie wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim właśnie przekazaniem przemawiają. mogłoby tworzyć subiektywne przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy

Skład orzekający

Michał Laskowski

sprawodawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi w sytuacjach budzących wątpliwości co do bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sprawa dotyczy prokuratorów z sądu właściwego miejscowo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą bezstronności sądu i potencjalnych konfliktów interesów, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy sędzia może być bezstronny, gdy sprawa dotyczy jego kolegów prokuratorów?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 19/16
POSTANOWIENIE
Dnia 17 marca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski
w sprawie z zażalenia
C. K. i M. K.,
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. z dnia 25 czerwca 2015 r. o umorzeniu śledztwa, sygn. akt Ds. […],
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 17 marca 2016 r.
wniosku Sądu Rejonowego w G.
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił:
uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2016 r. Sąd Rejonowy w G. wystąpił o przekazanie do rozpoznania w trybie art. 37 k.p.k. innemu równorzędnemu sądowi zażalenia C. K. i M. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. z dnia 25 czerwca 2015 r. o umorzeniu śledztwa. We wniosku wskazano, że umorzone śledztwo dotyczy 11 przestępstw, których dopuścić mieli się: Prokurator Rejonowy w G. oraz troje prokuratorów Prokuratury Rejonowej w G. Sąd Rejonowy w G. uznał, że rozpoznanie zażalenia w tej sprawie przez Sąd Rejonowy w G. może – ze względu na nieuniknione kontakty zawodowe sędziów tego Sądu i prokuratorów, których dotyczy ta sprawa – wywołać subiektywne wrażenie braku warunków do bezstronnego orzekania. Wobec powyższej konstatacji, Sąd Rejonowy uznał za uzasadnione wystąpienie z inicjatywą, o której mowa w art. 37 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Inicjatywa Sądu Rejonowego w G. jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Niejednokrotnie podnoszono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., jako odstępstwo od fundamentalnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, jest możliwe tylko w zupełnie wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim właśnie przekazaniem przemawiają.
Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Sąd Rejonowy w G. stanął przed koniecznością rozpoznania zażalenia w przedmiocie umorzenia śledztwa dotyczącego przestępstw zarzucanych prokuratorom Prokuratury Rejonowej w G., w tym samemu Prokuratorowi Rejonowemu. Jak trafnie zauważył wnioskujący Sąd, kontakty zawodowe prokuratorów i sędziów są w funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości nieuniknione, a z uwagi na swoją częstotliwość, zwłaszcza w niedużych sądach, do jakich należy Sąd wnioskujący, mogą stwarzać wrażenie kontaktów intensywnych i bliskich. Z tego względu, w ocenie Sądu Najwyższego rozpoznanie niniejszej sprawy w Sądzie Rejonowym w G. mogłoby tworzyć subiektywne przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2008 r., IV KO 116/08, OSNwSK 2008, poz. 2077). Nie bez znaczenia jest przy tym to, że sprawy o przestępstwa popełnione przez osoby pełniące urząd prokuratora w związku z wykonywaniem przez nich zawodu budzą szczególne zainteresowanie społeczne. Okoliczności powyższe, nawet gdyby nie kwestionować tego, że brak jest obiektywnych powodów do powątpiewania w bezstronność sędziów Sądu Rejonowego w G., prowadzą do uznania, że w interesie wymiaru sprawiedliwości leży rozpoznanie przedmiotowej sprawy przez sąd inny niż właściwy, najlepiej zaś sąd położony poza okręgiem Sądu Okręgowego w P., tj. Sąd Rejonowy
w S.
Wobec powyższego orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI