V KO 184/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania karnego z urzędu, uznając brak podstaw mimo zarzutów skazanego dotyczących składu orzekającego.
Skazany P.J. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, argumentując, że w składzie sądu odwoławczego zasiadały osoby powołane z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa. Sąd Najwyższy, powołując się na własne wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, ponieważ skazany nie wykazał konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie standardów niezawisłości i bezstronności przez sędziów.
Sąd Najwyższy rozpoznał pismo skazanego P.J., który sygnalizował potrzebę wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi. Skazany podniósł zarzut nienależytej obsady sądu, wskazując na udział w składzie orzekającym dwóch sędziów powołanych z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020), przypomniał, że nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy wadliwość procesu powoływania sędziego prowadzi do naruszenia standardów niezawisłości i bezstronności. Jednakże, autor wniosku nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na bliskie związki sędziów z organami władzy wykonawczej. Sąd Najwyższy, analizując wcześniejsze własne orzecznictwo dotyczące podobnych zarzutów wobec tych samych sędziów, stwierdził, że nie stwierdzono wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy zarządził brak podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest podstaw do wznowienia postępowania karnego z urzędu, jeśli nie wykazano konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie standardów niezawisłości i bezstronności sędziów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na własne orzecznictwo, zgodnie z którym nienależyta obsada sądu może zachodzić w przypadku udziału sędziów powołanych z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS, ale wymaga to wykazania konkretnych okoliczności naruszających standardy niezawisłości i bezstronności. W analizowanej sprawie skazany nie przedstawił takich dowodów, a wcześniejsze orzecznictwo SN nie potwierdziło wadliwości składu w podobnych sprawach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
brak podstaw do wznowienia postępowania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.J. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 542 § 3
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia wznowienie postępowania z urzędu w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Pomocnicze
k.p.k. art. 540 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.c. art. 379 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania konkretnych okoliczności naruszających standardy niezawisłości i bezstronności sędziów. Wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego nie potwierdziło wadliwości składu w podobnych sprawach.
Odrzucone argumenty
Udział w składzie sądu orzekającego sędziów powołanych z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa stanowi bezwzględną podstawę wznowienia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego dwóch tak zwanych neosędziów, którzy według prawa nie są sędziami tego sądu ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności
Skład orzekający
Paweł Wiliński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii wznowienia postępowania karnego z powodu wadliwości składu orzekającego i konieczności wykazania konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność sędziów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarzutów dotyczących 'neosędziów' i wymaga wykazania konkretnych okoliczności naruszających standardy sędziowskie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy gorącego tematu 'neosędziów' i ich wpływu na prawomocność orzeczeń, co jest istotne dla prawników i opinii publicznej zainteresowanej praworządnością.
“Czy wyroki wydane z udziałem 'neosędziów' są prawomocne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KO 184/25 ZARZĄDZENIE Dnia 19 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński po zapoznaniu się z pismem skazanego P.J., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt II AKa 144/21, utrzymującym w mocy wobec ww. skazanego wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt II K 34/20, stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.). [WB] UZASADNIENIE Skazany P.J. w osobistym wniosku z dnia 7 października 2025 r. (data wpływu) wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt II AKa 144/21, utrzymującym w mocy wobec ww. skazanego wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt II K 34/20, z uwagi na udział w składzie sądu odwoławczego „dwóch tak zwanych neosędziów, którzy według prawa nie są sędziami tego sądu”. Wniósł o wznowienie postępowania apelacyjnego „z prawidłowo obsadzonym składem”. Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam przesłanek. Z urzędu wznowienie takiego postępowania sądowego możliwe jest także w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 542 § 3 k.p.k.) i do jednej z nich właśnie odnosi się wniosek skazanego. Wniosek ten uznać więc należało jako sygnalizację podstawy do wznowienia postępowania z urzędu. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania tej sprawy ma uchwała 3 połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020. Jak wskazano w niej: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Oznacza to konieczność wykazania istnienia „okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z organami władzy wykonawczej w okresie podejmowania przez te organy zamachu na dobro wymiaru sprawiedliwości, które w związku z faktem powołania na stanowisko sędziowskie z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS prowadzą do wniosku, że nie zapewnia on w ocenie bezstronnego obserwatora wymaganych standardów bezstronności i niezależności. Autor sygnalizacji, poza wskazaniem na fakt powołania dwóch sędziów ze składu orzekającego do Sądu Apelacyjnego w Łodzi z udziałem wadliwie funkcjonującej KRS, nie podał żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na ich bliskie związki z organami władzy wykonawczej. W istocie dwóch sędziów rozpoznających apelacje w sprawie II AKa 144/21 , tj. X.Y. i X.Y.1, zostali powołani na stanowiska sędziowskie z udziałem wadliwie funkcjonującej Krajowej Rady Sądownictwa, odpowiednio na podstawie uchwały tego organu nr […]/2022 z dnia […] 2022 r. oraz uchwały nr […]/2018 z dnia […] 2018 r., z tym że X.Y. w dacie wydania wyroku w ww. sprawie (30 września 2021 r.) była sędzią Sądu Okręgowego, delegowaną do Sądu Apelacyjnego w Łodzi. Zauważyć przy tym jednak trzeba, że Sąd Najwyższy wielokrotnie poddawał już weryfikacji gwarancję bezstronności orzekania tych sędziów. Nie przytaczając całego szeregu tożsamych w swojej ocenie orzeczeń Sądu w tym przedmiocie, można powołać się na niektóre z nich, choćby te dotyczące jednocześnie obu ww. sędziów, jak np. V KK 486/23 (z dnia 4 kwietnia 2024 r.), V KK 104/24 (z dnia 24 kwietnia 2024 r.), V KO 55/25 (z dnia 7 maja 2025 r.) czy V KS 18/24 (z dnia 31 października 2024 r.), gdzie nie stwierdzono wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podzielając pogląd wyrażony w ww. orzeczeniach, zarządzono jak na wstępie. [WB] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI