Orzeczenie · 2025-09-19

V KO 161/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-09-19
SNKarnepostępowanie przygotowawczeWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd rejonowyzażalenieodmowa wszczęcia śledztwabezstronność sądudobro wymiaru sprawiedliwościart. 37 k.p.k.art. 45 Konstytucji RP

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Elblągu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia A.T. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstw przez sędziów Sądu Rejonowego w Elblągu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd, którego sędziowie są przedmiotem postępowania, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 § 1 k.p.k. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, uznał, że w takich sytuacjach, mimo że przepis ma charakter wyjątkowy, istnieje realne zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Wskazano, że nawet jeśli wątpliwości co do bezstronności są nieuprawnione, ich istnienie w odbiorze społecznym jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy innemu sądowi. W związku z tym, w celu przeciwdziałania mylnemu odbiorowi społecznemu i zapewnienia obiektywnego rozpoznania sprawy, Sąd Najwyższy postanowił przekazać zażalenie do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Malborku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu w sytuacjach budzących wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego miejscowo, zwłaszcza gdy przedmiotem postępowania są sędziowie tego sądu.

Ograniczenia stosowania

Zastosowanie art. 37 k.p.k. jest wyjątkiem i wymaga wykazania realnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa jest podejrzenie popełnienia przestępstw przez sędziów sądu właściwego miejscowo, zachodzi podstawa do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w takiej sytuacji zachodzi podstawa do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie sprawy przez sąd, którego sędziowie są przedmiotem postępowania, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności, co stanowi zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Nawet jeśli wątpliwości te są nieuprawnione, ich istnienie w odbiorze społecznym jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
A. T.osoba_fizycznawnioskodawca
P. T.osoba_fizycznamałoletni

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowany rozszerzająco, jednakże jego zastosowanie jest uzasadnione w sytuacjach, gdy rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo może wzbudzić wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy, co stanowi zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przywołany w kontekście znaczenia prawa do bezstronnego sądu.

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Przepis określający czyn, w związku z którym odmówiono wszczęcia śledztwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego miejscowo w związku z tym, że przedmiotem postępowania jest podejrzenie popełnienia przestępstw przez sędziów tego sądu. • Zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości wynikające z odbioru społecznego braku bezstronności sądu.

Godne uwagi sformułowania

istnieją sytuacje, w których rozpoznanie sprawy przez sąd do tego właściwy miejscowo, z uwagi na udział w postępowaniu określonych podmiotów, może wzbudzić w odbiorze społecznych, i to niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia w przedmiocie procesu, mające charakter realny wątpliwości, co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. • Taka sytuacja jest bez wątpienia niewskazana, stanowiąc zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości • Zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest w takim wypadku ze wszech miar realne, a nie tylko hipotetyczne. • w interesie wymiaru sprawiedliwości, a więc dla przeciwdziałania mylnemu odbiorowi społecznemu o braku bezstronności sądu

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu w sytuacjach budzących wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego miejscowo, zwłaszcza gdy przedmiotem postępowania są sędziowie tego sądu."

Ograniczenia: Zastosowanie art. 37 k.p.k. jest wyjątkiem i wymaga wykazania realnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów sędziów i budzi pytania o zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, co jest interesujące dla prawników i opinii publicznej.

Sędziowie oskarżeni o przestępstwo? Sąd Najwyższy przekazuje sprawę do innego sądu, by zapewnić bezstronność.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst