V KO 16/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego w Grudziądzu o przekazanie sprawy innego sądu ze względu na brak realnych podstaw do obawy o bezstronność orzekania.
Sąd Rejonowy w Grudziądzu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innego sądu, powołując się na fakt, że pokrzywdzeni są adwokatami, a podejrzana sędzią tego samego sądu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że sama sytuacja zawodowa stron nie stanowi podstawy do przekazania sprawy, a nie wykazano realnych obaw o bezstronność orzekania.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Grudziądzu o przekazanie sprawy innego sądu na podstawie art. 37 k.p.k. Wniosek dotyczył zażaleń pokrzywdzonych Ł. K. i R. K. na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w sprawie czynów z art. 267 § 1 i 3 k.k. oraz art. 190a § 1 k.k. Sąd Rejonowy uzasadniał wniosek tym, że podejrzana M. K. jest sędzią Sądu Rejonowego w Grudziądzu, a pokrzywdzeni są adwokatami prowadzącymi kancelarie w obszarze właściwości tego sądu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że choć w momencie jego składania mógł być zasadny, to obecnie stał się nieaktualny. Podkreślono, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa i wymaga wykazania realnych okoliczności świadczących o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy ustalił, że okoliczność orzekania podejrzanej w sądzie właściwym miejscowo stała się nieaktualna. Nie można uznać, że sytuacja uzasadniająca przekazanie sprawy powstaje tylko z powodu, że składającymi zażalenie są osoby wykonujące zawód prawniczy. Konieczne jest wykazanie konkretnych relacji i intensywności kontaktów, które rodziłyby uzasadnioną obawę co do bezstronności sędziów. Takich okoliczności nie wskazano w uzasadnieniu wniosku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sama sytuacja zawodowa stron nie stanowi podstawy do przekazania sprawy, jeśli nie wykazano realnych obaw o bezstronność orzekania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa i wymaga wykazania realnych okoliczności świadczących o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sama fakt, że strony postępowania są profesjonalnymi uczestnikami obrotu prawnego (sędzia, adwokaci) nie uzasadnia przekazania sprawy, jeśli nie wykazano konkretnych relacji i intensywności kontaktów, które rodziłyby uzasadnioną obawę co do bezstronności sędziów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| R. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M. K. | osoba_fizyczna | podejrzana |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Konieczne jest wykazanie, że w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy.
Pomocnicze
k.k. art. 267 § 1 i 3
Kodeks karny
k.k. art. 190a § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieaktualność okoliczności uzasadniających przekazanie sprawy. Brak wykazania realnych obaw o bezstronność orzekania. Sama sytuacja zawodowa stron nie jest wystarczającą podstawą do przekazania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy samo zaistnienie takiej sytuacji nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu
Skład orzekający
Piotr Mirek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy i kryteria oceny bezstronności sądu w kontekście zawodów prawniczych stron postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i nie stanowi ogólnej zasady dla wszystkich spraw z udziałem prawników.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na interpretację przesłanek przekazania sprawy i kwestię bezstronności sądu w kontekście zawodów prawniczych stron. Nie jest jednak na tyle nietypowa, by zainteresować szeroką publiczność.
“Kiedy zawodowy status stron może wpłynąć na bezstronność sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KO 16/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 marca 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w Grudziądzu zawartego w postanowieniu z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt II Kp 57/23, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt II Kp 57/23, Sąd Rejonowy w Grudziądzu wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi, w trybie art. 37 k.p.k., zażaleń pokrzywdzonych Ł. K. i R. K. na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w sprawie o czyny z art. 267 § 1 i 3 k.k. oraz z art. 190a § 1 k.k. (4070-0.Ds.784.2022). W uzasadnieniu wystąpienia podniesiono, że sprawa dotyczy czynów, których miała dopuścić się M. K., zajmująca od 3 marca 2022 r. stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w Grudziądzu, zaś Ł. K. jest adwokatem prowadzącym swoją kancelarię w obszarze właściwości Sądu Rejonowego w Grudziądzu, w którym występuje jako obrońca i pełnomocnik. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Wniosek, o ile w chwili wystąpienia przez Sąd Rejonowy w Grudziądzu z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, nie był pozbawiony racji, to stał się takim obecnie. Wskazać należy, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy w omawianym trybie może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie. W ramach czynności sprawdzających podjętych przez Sąd Najwyższy ustalono, że podnoszona we wniosku okoliczność orzekania A. K. w sądzie właściwym miejscowo do rozpoznania zażalenia stała się nieaktualna. Nie można natomiast uznać, że sytuacja uzasadniająca skorzystanie z dyspozycji art. 37 k.p.k. powstaje tylko z tego powodu, że składającym zażalenie jest osoba znana sędziom sądu właściwego do rozpoznania sprawy wyłącznie z racji kontaktów o charakterze zawodowym. W tej kwestii Sąd Najwyższy podziela pogląd wyrażany w literaturze i orzecznictwie, że gdy uczestnikami postępowania są osoby wykonujące zawód prokuratora, adwokata, radcy prawnego czy komornika, samo zaistnienie takiej sytuacji nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Konieczne jest bowiem jeszcze wykazanie, że in concreto z uwagi na istniejące relacje i intensywność kontaktów na gruncie zawodowym lub towarzyskim z sędziami sądu właściwego zachodzi uzasadniona obawa co do ich bezstronności (por. D. Świecki (w:) Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, pod red. D. Świeckiego, LEX/el. 2022, komentarz do art. 37, teza 5 i powołane tam orzeczenia Sądu Najwyższego). Okoliczności świadczących o tym, że relacje sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo do rozpoznania sprawy z stroną postępowania zażaleniowego wykraczają poza to, co w kontaktach zawodowych jest konieczne, w uzasadnieniu inicjatywy zastosowania instytucji z art. 37 k.p.k., nie wskazano. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI