V KO 16/15

Sąd Najwyższy2015-03-11
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawyzażalenieodmowa wszczęcia śledztwadobro wymiaru sprawiedliwościbezstronnośćsąd najwyższykpk

Sąd Najwyższy przekazał sprawę rozpoznania zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu, aby zapewnić dobro wymiaru sprawiedliwości i uniknąć wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przekazanie sprawy rozpoznania zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Zażalenie dotyczyło czynności prokuratora i sędziów, którzy pozostawali w relacjach służbowych z osobami, których potencjalne śledztwo miałoby dotyczyć. Sąd Najwyższy uznał, że choć nie ma podstaw do kwestionowania obiektywizmu sędziów, przekazanie sprawy jest uzasadnione troską o dobro wymiaru sprawiedliwości i uniknięcie zewnętrznych wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w W. o przekazanie sprawy rozpoznania zażalenia R. O. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w N. o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Zażalenie dotyczyło czynności prokuratora oraz prezesa i wiceprezesa Sądu Rejonowego w W., a także prezesa Sądu Okręgowego w W. i sędziego Sądu Rejonowego w W. Sąd Najwyższy zauważył, że osoby, których czynności były przedmiotem decyzji prokuratora, pozostają w relacjach służbowych i zawodowych z sędziami sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Choć sama ta sytuacja nie podważa obiektywizmu sędziów, Sąd Najwyższy uznał, że dla dobra wymiaru sprawiedliwości, rozumianego jako społeczny autorytet organów, konieczne jest uniknięcie potencjalnych wątpliwości co do bezstronności. Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, znajdującemu się poza okręgiem Sądu Okręgowego w W., miało na celu ukształtowanie właściwego przekonania o bezstronności organów wymiaru sprawiedliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia wątpliwości co do bezstronności, sprawę należy przekazać innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mimo braku obiektywnych podstaw do kwestionowania bezstronności sędziów, troska o społeczny autorytet organów wymiaru sprawiedliwości i uniknięcie zewnętrznych wątpliwości co do ewentualnych więzi służbowych uzasadnia skorzystanie z instytucji przekazania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
R. O.osoba_fizycznaskarżący
Prokuratura Rejonowa w N.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Sąd Rejonowy w W.instytucjasąd niższej instancji
Sąd Okręgowy w W.instytucjainstytucja wskazana w uzasadnieniu

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przewidziana do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Troska o dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako społeczny autorytet organów. Potrzeba uniknięcia zewnętrznych wątpliwości co do ewentualnych więzi i zależności służbowej między sędziami sądu właściwego a osobami, których działań zawodowych potencjalne śledztwo miałoby dotyczyć.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości społeczny autorytet jego organów unikanie błędnych i szkodliwych dla wymiaru sprawiedliwości wątpliwości kształtowanie właściwego przekonania o bezstronności organów wymiaru sprawiedliwości

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Przemysław Kalinowski

sprawozdawca

Jarosław Matras

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 37 k.p.k. w kontekście zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia wątpliwości co do bezstronności, zwłaszcza gdy w grę wchodzą relacje służbowe między sędziami a potencjalnymi podejrzanymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie wniosek o przekazanie pochodzi od sądu niższej instancji, a Sąd Najwyższy jedynie rozstrzyga o zasadności tego wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kwestii zaufania do wymiaru sprawiedliwości i tego, jak sądy radzą sobie z sytuacjami, które mogą budzić wątpliwości co do bezstronności, nawet jeśli obiektywnie jej nie ma.

Czy relacje służbowe sędziów mogą podważyć zaufanie do sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 16/15
POSTANOWIENIE
Dnia 11 marca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba (przewodniczący)
‎
SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca)
‎
SSN Jarosław Matras
w sprawie zażalenia
R. O.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w N. z dnia 12 grudnia 2014r. o odmowie wszczęcia śledztwa
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 11 marca 2015 r.,
‎
wniosku Sądu Rejonowego w W.
‎
z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt V Kp […],
w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania zażalenia innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 kpk
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Ż. w celu
rozpoznania zażalenia R. O. na
postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w N. z
dnia 12 grudnia 2014r. o odmowie wszczęcia śledztwa.
UZASADNIENIE
Prokurator Prokuratury Rejonowej w  odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w W., prezesa i wiceprezesa Sądu Rejonowego w W., prezesa Sądu Okręgowego w W. oraz sędziego Sądu Rejonowego w W. Postanowienie to zaskarżył R.O. W toku postępowania odwoławczego Sąd Rejonowy w W. wystąpił z wnioskiem o przekazanie przedmiotowej sprawy w celu rozpoznania zażalenia innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Autor zażalenia w tej sprawie dąży do wszczęcia postępowania karnego w związku z czynnościami procesowymi i administracyjnymi podejmowanymi przez prokuratora Prokuratury Rejonowej W., prezesów i wiceprezesów Sądu Okręgowego w W. i Sądu Rejonowego w W., a także sędziego tego ostatniego Sądu Rejonowego – który to sąd jest obecnie właściwy do rozpoznania środka odwoławczego wniesionego przez skarżącego. Jak wynika z treści wniosku – osoby, których czynności były przedmiotem decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego, pozostają w relacjach służbowych i zawodowych z sędziami Sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
Jest oczywiste, że taka sytuacja – sama w sobie – nie podważa obiektywizmu sędziów sądu właściwego z mocy ustawy, ani nie przesądza o istnieniu wątpliwości co do ich bezstronności. W realiach tej sprawy, zastosowanie instytucji przewidzianej w przepisie art. 37 k.p.k., nie jest też wyrazem obawy w tym przedmiocie.
Za uwzględnieniem wniosku o zmianę właściwości miejscowej przemawiała jednak troska o dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane w tym wypadku, jako m.in. społeczny autorytet jego organów. Niezależnie bowiem od zachowania pełnego obiektywizmu przy rozpoznawaniu zażalenia przez konkretny skład orzekający – w odbiorze zewnętrznym rozpoznanie środka odwoławczego w tej sprawie w sądzie dotychczas właściwym, mogłoby prowadzić do powstania błędnych i szkodliwych dla wymiaru sprawiedliwości wątpliwości na temat ewentualnego istnienia więzi i zależności służbowej między sędziami sądu właściwego, a osobami, których działań zawodowych potencjalne śledztwo miałoby dotyczyć. Dla uniknięcia takiego skojarzenia i kierując się  potrzebą kształtowania właściwego przekonania o bezstronności organów wymiaru sprawiedliwości uznano za uzasadnione skorzystanie z wyjątkowej instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. W świetle okoliczności występujących w tej sprawie należało dojść do przekonania, że dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu (znajdującemu się całkowicie poza okręgiem Sądu Okręgowego w W.) – w celu rozpoznania wniesionego zażalenia.
Mając to na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.
[l.n]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI