V KO 14/20

Sąd Najwyższy2020-02-11
SNKarneoszustwoŚrednianajwyższy
oszustwopodrabianie dokumentówprzekazanie sprawyobiektywizmsąd najwyższykodeks karnyart. 37 k.p.k.

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną dotyczącą oszustwa i podrabiania dokumentów innemu sądowi okręgowemu ze względu na obawy o obiektywizm sądu, w którym doszło do popełnienia czynów.

Sąd Okręgowy w W. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy I. J. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem były zarzuty popełnienia oszustwa na szkodę Sądu Okręgowego w W., nieprawidłowości w jego rozliczeniach podatkowych oraz podrabiania dokumentów. Sąd Okręgowy uznał, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo mogłoby budzić obawy o obiektywizm. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wskazując, że sąd nie powinien orzekać we własnej sprawie, a przekazanie sprawy do Sądu Okręgowego w L. podyktowane było również względami ekonomiki procesowej.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w W. o przekazanie sprawy I. J. innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Okręgowy uzasadnił wniosek tym, że oskarżonej zarzucono popełnienie czynów z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i in., w tym na szkodę samego Sądu Okręgowego w W., a także nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych tego sądu oraz podrabianie dokumentów. W związku z tym, rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo mogłoby rodzić obawy co do obiektywizmu składu orzekającego. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na zasadę, że nikt nie powinien być sędzią we własnej sprawie (nemo iudex idoneus in propria causa). Podkreślono, że sytuacja, w której sąd miałby orzekać we własnej sprawie, jest sprzeczna z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Wskazano, że pokrzywdzonym jest m.in. sąd występujący z inicjatywą, a świadkami będą sędziowie i pracownicy tego sądu. W związku z tym konieczne było przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego. Jako właściwy do rozpoznania sprawy wyznaczono Sąd Okręgowy w L., kierując się względami ekonomiki procesowej, w tym miejscem zamieszkania oskarżonej i większości świadków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, należy przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na zasadę nemo iudex idoneus in propria causa, wskazując, że orzekanie przez sąd we własnej sprawie jest sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości i stanowi podstawę do odstąpienia od reguły właściwości miejscowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
I. J.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ma zastosowanie w sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo mogłoby rodzić obawy co do obiektywizmu, w szczególności gdy sąd jest pokrzywdzonym lub jego pracownicy występują w charakterze świadków.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd jest pokrzywdzonym w sprawie. Pracownicy sądu będą występować w charakterze świadków. Rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo mogłoby rodzić obawy co do obiektywizmu. Zasada nemo iudex idoneus in propria causa.

Godne uwagi sformułowania

nemo iudex idoneus in propria causa dobro wymiaru sprawiedliwości obawy co do obiektywizmu

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na obawy o obiektywizm sądu, w tym gdy sąd jest pokrzywdzonym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą obiektywizmu sądu i jego stosowania w praktyce, choć dotyczy specyficznej sytuacji.

Sąd orzeknie we własnej sprawie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sprawa musi trafić gdzie indziej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KO 14/20
POSTANOWIENIE
Dnia 11 lutego 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie I. J.
oskarżonej o czyny z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 11 lutego 2020 r.,
wniosku Sądu Okręgowego w W.
z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt III K (…),
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę I. J. do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w W. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania w trybie art. 37 k.p.k. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy I. J. W uzasadnieniu podniesiono, że z uwagi na postawione oskarżonej zarzuty w tym m.in. popełnienia występku z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i in. na szkodę Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w W., nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych tego Sądu oraz podrabiania dokumentów w postaci oświadczeń sędziów o posiadanych rachunkach bankowych, rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo mogłoby rodzić obawy co do obiektywizmu jakiegokolwiek z możliwych w tym Sądzie składów orzekających.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek o przekazanie sprawy I.J. innemu sądowi równorzędnemu jest oczywiście zasadny.
W przedmiotowym postępowaniu pokrzywdzonym jest m. in. sąd występujący z inicjatywą. Co więcej, w charakterze świadków będzie występowało liczne grono sędziów i pracowników Sądu Okręgowego w W..
W orzecznictwie wskazuje się konsekwentnie, że pomimo wyjątkowości instytucji uregulowanej w art. 37 k.p.k. niewątpliwie ma ona zastosowanie w myśl zasady
nemo iudex idoneus in propria causa
(zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2005 r., III KO 42/05; z dnia 19 stycznia 2006 r., II KO 75/05; z dnia 19 maja 2006 r., IV KO 31/06). Sytuacja, gdy sąd miałby orzekać we własnej sprawie jest w sposób oczywisty sprzeczna z dobrem wymiaru sprawiedliwości, które wszakże stanowi jedyną przesłanką odstąpienia od reguły właściwości miejscowej.
Ponieważ taki wypadek ma miejsce w związku z oskarżeniem I. J., o czym przekonuje treść zawartych w akcie oskarżenia zarzutów, a rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy w W. stanowiłoby naruszenie wskazanej wyżej zasady, konieczne stało się przekazanie całości postępowania do innego sądu równorzędnego.
Wskazując jako właściwy do rozpoznania tej sprawy Sąd Okręgowy w L. kierowano się względami ekonomiki procesowej, a w szczególności miejscem zamieszkania oskarżonej i większości świadków

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI