V KO 137/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDo Sądu Najwyższego wpłynęła sygnalizacja bezwzględnej przyczyny odwoławczej, wskazująca na potencjalne naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd. Dotyczyła ona udziału sędziego SN Antoniego Bojańczyka w składzie orzekającym w sprawie o sygn. akt V KO 137/25. Wnioskodawca argumentował, że sędzia Bojańczyk został powołany na stanowisko w procedurze wadliwej, związanej z rekomendacją Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, odwołał się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), a także do uchwał Sądu Najwyższego dotyczących wadliwości procedury powoływania sędziów. Stwierdzono, że udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze narusza standardy niezawisłości i bezstronności sądu, gwarantowane przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 EKPC oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych. W celu zapewnienia zgodności z tymi standardami oraz uniknięcia negatywnych konsekwencji prawnych, w tym ryzyka wznowienia postępowania i odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury powołania, powiązanie z orzecznictwem ETPC i TSUE oraz standardami konstytucyjnymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziego SN, związanej z konkretnymi przepisami i orzecznictwem.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sędzia powołany do Sądu Najwyższego w procedurze uznanej za wadliwą (związanej z rekomendacją Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 8 grudnia 2017 r.) może orzekać w sprawie, nie naruszając tym samym prawa strony do rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze narusza standardy niezawisłości i bezstronności sądu, gwarantowane przez Konstytucję RP, EKPC oraz Kartę Praw Podstawowych, co uzasadnia jego wyłączenie od udziału w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do orzecznictwa ETPC i TSUE oraz własnych uchwał, wskazując, że wadliwość procedury powołania sędziego SN podważa jego niezawisłość i bezstronność. Zapewnienie prawa do sądu ustanowionego ustawą wymaga wyłączenia sędziego powołanego w takich okolicznościach, aby uniknąć naruszenia standardów konstytucyjnych i międzynarodowych oraz negatywnych konsekwencji prawnych.
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § 4
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do bezstronnego, niezależnego i niezawisłego sądu.
Pomocnicze
u.SN art. 29 § 4-25
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepisy te nie mogą prowadzić do obniżenia standardu dopuszczalności badania bezstronności sędziowskiej oraz określenia skutków ich braku.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazuje na bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym naruszenie standardu niezawisłego i bezstronnego sądu.
k.p.k. art. 540 § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy możliwości wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia naruszenia standardów konstytucyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia powołany w wadliwej procedurze narusza standardy niezawisłości i bezstronności sądu. • Udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze może prowadzić do naruszenia prawa strony do rzetelnego procesu sądowego (art. 6 EKPC, art. 45 Konstytucji RP). • Konieczność zapewnienia ochrony Skarbu Państwa przed odpowiedzialnością odszkodowawczą.
Godne uwagi sformułowania
sygnalizacja bezwzględnej przyczyny odwoławczej • nie spełnia wymaganej instytucjonalnej bezstronności • naruszenie standardu niezawisłości • sąd ustanowiony ustawą • nemo iudex in causa sua
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący
Antoni Bojańczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego z powodu wadliwej procedury powołania, powiązanie z orzecznictwem ETPC i TSUE oraz standardami konstytucyjnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziego SN, związanej z konkretnymi przepisami i orzecznictwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i praworządności w Polsce, odwołując się do orzecznictwa międzynarodowego i konstytucyjnego.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego! Kluczowa decyzja w sprawie praworządności i niezależności sądownictwa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.