Orzeczenie · 2025-08-13

V KO 132/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-08-13
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
tajemnica zawodowabezstronnośćprzekazanie sprawySąd Najwyższynotariuszkpk

Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim, w postanowieniu z dnia 17 lipca 2025 r. (sygn. akt II Kp 363/25), zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej wniosku prokuratora o zwolnienie notariusza X. Y. z tajemnicy zawodowej innemu sądowi równorzędnemu. Jako powód wskazano, że notariusz jest znana sędziom Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim zarówno zawodowo, jak i prywatnie, a także zgłoszone obawy o bezstronność prokuratorów i sędziów. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w dniu 13 sierpnia 2025 r., nie uwzględnił wniosku. Podkreślono, że przepis art. 37 § 1 k.p.k. powinien być interpretowany zawężająco, a samo zaistnienie sytuacji, gdzie uczestnik postępowania jest osobą wykonującą zawód prawniczy, nie uzasadnia przekazania sprawy. Konieczne jest wykazanie konkretnych relacji i intensywności kontaktów, które rodziłyby uzasadnioną obawę o bezstronność. Sąd Najwyższy uznał, że ogólnikowe stwierdzenie o znajomości notariusza z sędziami, bez sprecyzowania charakteru tych kontaktów i wskazania na konkretne osoby, nie jest wystarczające. Wskazano, że Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim jest dużą jednostką, a założenie, że wszyscy sędziowie znają się osobiście z notariuszem, jest nieuzasadnione. Ponadto, sprawa dotyczyła jedynie wniosku o zwolnienie z tajemnicy zawodowej, a nie oceny odpowiedzialności karnej notariusza.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnianie wniosków o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności, zwłaszcza w kontekście znajomości stron z sędziami.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zwolnienie z tajemnicy zawodowej notariusza i ogólnych przesłanek przekazania sprawy. Wymaga wykazania konkretnych relacji, a nie tylko ogólnej znajomości.

Zagadnienia prawne (1)

Czy ogólnikowe wskazanie na znajomość notariusza z sędziami sądu właściwego miejscowo, zarówno na gruncie zawodowym, jak i prywatnym, uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo zaistnienie takiej sytuacji nie uzasadnia przekazania sprawy. Konieczne jest wykazanie, że w konkretnej sytuacji istnieją uzasadnione obawy co do bezstronności sędziów z uwagi na istniejące relacje i intensywność kontaktów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepis o przekazaniu sprawy powinien być interpretowany zawężająco. Ogólnikowe stwierdzenia o znajomości nie są wystarczające do wykazania obawy o bezstronność, zwłaszcza w dużej jednostce sądowniczej. Należy wykazać konkretne relacje i ich wpływ na obiektywizm.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wniosek nie uwzględniono

Strony

NazwaTypRola
X. Y.osoba_fizycznanotariusz
Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskiminstytucjawnioskodawca
Prokuraturaorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis powinien być interpretowany jako wyjątkowy i w sposób zawężający. Samo zaistnienie sytuacji, w której uczestnikami postępowania są osoby wykonujące zawód prawniczy, nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi. Konieczne jest wykazanie konkretnych relacji i intensywności kontaktów, które rodzą uzasadnioną obawę co do bezstronności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samo zaistnienie sytuacji, w której uczestnikami postępowania są osoby wykonujące zawód prawniczy, nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi. • Konieczne jest wykazanie, że w konkretnej sytuacji istnieją uzasadnione obawy co do bezstronności sędziów z uwagi na istniejące relacje i intensywność kontaktów. • Ogólnikowe wskazanie na znajomość notariusza z sędziami nie jest wystarczające do wykazania obawy o bezstronność. • Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim jest dużą jednostką, co utrudnia założenie powszechnej znajomości sędziów z notariuszem. • Sprawa dotyczy wniosku o zwolnienie z tajemnicy zawodowej, a nie oceny odpowiedzialności karnej notariusza.

Odrzucone argumenty

Notariusz jest znana sędziom Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim zarówno na gruncie zawodowym, jak i prywatnym. • Istnieją obawy co do bezstronności prokuratorów i sędziów. • Aby uniknąć jakichkolwiek podejrzeń o stronniczość, sprawa powinna zostać przekazana sądowi spoza okręgu piotrkowskiego.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości • komentowany przepis powinien być interpretowany, jako wyjątkowy, w sposób zawężający • samo zaistnienie takiej sytuacji nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu • konieczne jest bowiem jeszcze wykazanie, że in concreto z uwagi na istniejące relacje i intensywność kontaktów na gruncie zawodowym lub towarzyskim z sędziami sądu właściwego zachodzi uzasadniona obawa co do ich bezstronności • nie wykazano jednak w jaki sposób sędziowie mieliby współpracować czy spotykać się z tym notariuszem na gruncie zawodowym, jak również nie sprecyzowano o jaki grunt prywatny w tym przypadku chodzi • Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim jest całkiem sporą jednostką, w której orzeka 38 sędziów i asesorów sądowych, w tym 8 karnistów – trudno zatem uznać, że każdy z nich ma kontakty prywatne z wymienioną notariusz • nie sposób więc zakładać, że wszyscy prawnicy w tym mieście znają się osobiście i utrzymują ze sobą kontakty • Akceptacja stanowiska Sądu wnioskującego doprowadziłaby do wniosku, że sąd właściwy miejscowo nie powinien nigdy orzekać w sprawach, w których prawnicy z danego okręgu występują w innej roli procesowej, a to już prowadzić mogłoby do wypaczenia idei właściwości miejscowej sądów • sprawa wpadkowa (...) dotycząca kwestii zwolnienia notariusza z tajemnicy zawodowej, nie ocenia więc nawet na tym etapie odpowiedzialności karnoprawnej notariusza

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności, zwłaszcza w kontekście znajomości stron z sędziami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zwolnienie z tajemnicy zawodowej notariusza i ogólnych przesłanek przekazania sprawy. Wymaga wykazania konkretnych relacji, a nie tylko ogólnej znajomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak trudne jest wykazanie obiektywnych przesłanek do przekazania sprawy innemu sądowi, nawet gdy w grę wchodzą relacje zawodowe i prywatne. Podkreśla znaczenie konkretnych dowodów ponad ogólnikowe stwierdzenia.

Czy znajomość z sędzią automatycznie dyskwalifikuje sąd? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można mówić o braku bezstronności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst