V KO 132/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim, w postanowieniu z dnia 17 lipca 2025 r. (sygn. akt II Kp 363/25), zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej wniosku prokuratora o zwolnienie notariusza X. Y. z tajemnicy zawodowej innemu sądowi równorzędnemu. Jako powód wskazano, że notariusz jest znana sędziom Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim zarówno zawodowo, jak i prywatnie, a także zgłoszone obawy o bezstronność prokuratorów i sędziów. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w dniu 13 sierpnia 2025 r., nie uwzględnił wniosku. Podkreślono, że przepis art. 37 § 1 k.p.k. powinien być interpretowany zawężająco, a samo zaistnienie sytuacji, gdzie uczestnik postępowania jest osobą wykonującą zawód prawniczy, nie uzasadnia przekazania sprawy. Konieczne jest wykazanie konkretnych relacji i intensywności kontaktów, które rodziłyby uzasadnioną obawę o bezstronność. Sąd Najwyższy uznał, że ogólnikowe stwierdzenie o znajomości notariusza z sędziami, bez sprecyzowania charakteru tych kontaktów i wskazania na konkretne osoby, nie jest wystarczające. Wskazano, że Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim jest dużą jednostką, a założenie, że wszyscy sędziowie znają się osobiście z notariuszem, jest nieuzasadnione. Ponadto, sprawa dotyczyła jedynie wniosku o zwolnienie z tajemnicy zawodowej, a nie oceny odpowiedzialności karnej notariusza.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnianie wniosków o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności, zwłaszcza w kontekście znajomości stron z sędziami.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zwolnienie z tajemnicy zawodowej notariusza i ogólnych przesłanek przekazania sprawy. Wymaga wykazania konkretnych relacji, a nie tylko ogólnej znajomości.
Zagadnienia prawne (1)
Czy ogólnikowe wskazanie na znajomość notariusza z sędziami sądu właściwego miejscowo, zarówno na gruncie zawodowym, jak i prywatnym, uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo zaistnienie takiej sytuacji nie uzasadnia przekazania sprawy. Konieczne jest wykazanie, że w konkretnej sytuacji istnieją uzasadnione obawy co do bezstronności sędziów z uwagi na istniejące relacje i intensywność kontaktów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis o przekazaniu sprawy powinien być interpretowany zawężająco. Ogólnikowe stwierdzenia o znajomości nie są wystarczające do wykazania obawy o bezstronność, zwłaszcza w dużej jednostce sądowniczej. Należy wykazać konkretne relacje i ich wpływ na obiektywizm.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X. Y. | osoba_fizyczna | notariusz |
| Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim | instytucja | wnioskodawca |
| Prokuratura | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (1)
Główne
k.p.k. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis powinien być interpretowany jako wyjątkowy i w sposób zawężający. Samo zaistnienie sytuacji, w której uczestnikami postępowania są osoby wykonujące zawód prawniczy, nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi. Konieczne jest wykazanie konkretnych relacji i intensywności kontaktów, które rodzą uzasadnioną obawę co do bezstronności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Samo zaistnienie sytuacji, w której uczestnikami postępowania są osoby wykonujące zawód prawniczy, nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi. • Konieczne jest wykazanie, że w konkretnej sytuacji istnieją uzasadnione obawy co do bezstronności sędziów z uwagi na istniejące relacje i intensywność kontaktów. • Ogólnikowe wskazanie na znajomość notariusza z sędziami nie jest wystarczające do wykazania obawy o bezstronność. • Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim jest dużą jednostką, co utrudnia założenie powszechnej znajomości sędziów z notariuszem. • Sprawa dotyczy wniosku o zwolnienie z tajemnicy zawodowej, a nie oceny odpowiedzialności karnej notariusza.
Odrzucone argumenty
Notariusz jest znana sędziom Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim zarówno na gruncie zawodowym, jak i prywatnym. • Istnieją obawy co do bezstronności prokuratorów i sędziów. • Aby uniknąć jakichkolwiek podejrzeń o stronniczość, sprawa powinna zostać przekazana sądowi spoza okręgu piotrkowskiego.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości • komentowany przepis powinien być interpretowany, jako wyjątkowy, w sposób zawężający • samo zaistnienie takiej sytuacji nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu • konieczne jest bowiem jeszcze wykazanie, że in concreto z uwagi na istniejące relacje i intensywność kontaktów na gruncie zawodowym lub towarzyskim z sędziami sądu właściwego zachodzi uzasadniona obawa co do ich bezstronności • nie wykazano jednak w jaki sposób sędziowie mieliby współpracować czy spotykać się z tym notariuszem na gruncie zawodowym, jak również nie sprecyzowano o jaki grunt prywatny w tym przypadku chodzi • Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim jest całkiem sporą jednostką, w której orzeka 38 sędziów i asesorów sądowych, w tym 8 karnistów – trudno zatem uznać, że każdy z nich ma kontakty prywatne z wymienioną notariusz • nie sposób więc zakładać, że wszyscy prawnicy w tym mieście znają się osobiście i utrzymują ze sobą kontakty • Akceptacja stanowiska Sądu wnioskującego doprowadziłaby do wniosku, że sąd właściwy miejscowo nie powinien nigdy orzekać w sprawach, w których prawnicy z danego okręgu występują w innej roli procesowej, a to już prowadzić mogłoby do wypaczenia idei właściwości miejscowej sądów • sprawa wpadkowa (...) dotycząca kwestii zwolnienia notariusza z tajemnicy zawodowej, nie ocenia więc nawet na tym etapie odpowiedzialności karnoprawnej notariusza
Skład orzekający
Paweł Wiliński
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności, zwłaszcza w kontekście znajomości stron z sędziami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zwolnienie z tajemnicy zawodowej notariusza i ogólnych przesłanek przekazania sprawy. Wymaga wykazania konkretnych relacji, a nie tylko ogólnej znajomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak trudne jest wykazanie obiektywnych przesłanek do przekazania sprawy innemu sądowi, nawet gdy w grę wchodzą relacje zawodowe i prywatne. Podkreśla znaczenie konkretnych dowodów ponad ogólnikowe stwierdzenia.
“Czy znajomość z sędzią automatycznie dyskwalifikuje sąd? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można mówić o braku bezstronności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.