V KO 130/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego P.M. o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem skazującym na karę 25 lat pozbawienia wolności za zabójstwo dwóch osób. Podstawą wniosku było rozstrzygnięcie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) w sprawie Lalik przeciwko Polsce, które zdaniem obrońcy miało identyczny stan faktyczny jak sprawa P.M. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, wskazując, że rozstrzygnięcie ETPC dotyczyło naruszenia prawa do rzetelnego procesu związanego z nieformalnym przesłuchaniem bez obrońcy i pouczeń, podczas gdy w sprawie P.M. kwestionowana była ocena wyjaśnień złożonych w formalnym postępowaniu przygotowawczym. Sąd podkreślił, że art. 540 § 3 k.p.k. wymaga, aby potrzeba wznowienia wynikała z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego dotyczącego konkretnej sprawy lub sytuacji analogicznej pod względem faktycznym i prawnym. W ocenie Sądu Najwyższego, stan faktyczny w sprawie Lalik p. Polsce różni się od stanu faktycznego w sprawie P.M., a argumentacja obrońcy zmierzała do ponownego zakwestionowania oceny materiału dowodowego, co nie jest dopuszczalne w postępowaniu wznowieniowym. Sąd zaznaczył również, że skarga P.M. do ETPC jest w toku, co stanowi odrębną ścieżkę dochodzenia praw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 540 § 3 k.p.k. w kontekście rozstrzygnięć ETPC, granice postępowania wznowieniowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy rozstrzygnięcie ETPC dotyczy innego podmiotu, a stan faktyczny i prawny nie jest tożsamy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozstrzygnięcie organu międzynarodowego (ETPC) w sprawie dotyczącej innego podmiotu, ale o tożsamym stanie faktycznym i prawnym, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 540 § 3 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli stan faktyczny i prawny sprawy, w której zapadło rozstrzygnięcie ETPC, nie jest tożsamy ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, w której wnosi się o wznowienie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił sytuację, w której rozstrzygnięcie ETPC dotyczyło naruszenia prawa do rzetelnego procesu związanego z nieformalnym przesłuchaniem, od sytuacji, w której kwestionowana jest ocena wyjaśnień złożonych w formalnym postępowaniu. Podkreślono, że art. 540 § 3 k.p.k. wymaga tożsamości stanu faktycznego i prawnego, a postępowanie wznowieniowe nie jest kolejną instancją odwoławczą.
Czy postępowanie wznowieniowe może służyć ponownej ocenie materiału dowodowego i kontroli orzeczeń sądów niższych instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie wznowieniowe nie jest kolejną instancją odwoławczą ani nie służy ponownej weryfikacji poprawności orzeczeń zapadłych w postępowaniu zwyczajnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że argumentacja obrońcy zmierzała do ponownego zakwestionowania oceny materiału dowodowego, co jest niedopuszczalne w postępowaniu wznowieniowym, które ma inne cele i podstawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. M. | osoba_fizyczna | skazany |
| B. J. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| M. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 540 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Postępowanie wznawia się na korzyść oskarżonego, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Rozstrzygnięcie to może dotyczyć nie tylko sprawy, do której się odnosi, ale także innych postępowań, jeśli zaistniało naruszenie konwencji tożsame w układzie okoliczności faktyczno-prawnych.
Pomocnicze
k.k. art. 148 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
EKPC art. 46 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Wyrok Trybunału posiada moc wiążącą inter partes, a nie erga omnes.
k.p.k. art. 639
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Tożsamość stanu faktycznego sprawy P.M. z wyrokiem ETPC w sprawie Lalik p. Polsce. • Potrzeba wznowienia postępowania wynikająca z rozstrzygnięcia ETPC w sprawie Lalik p. Polsce. • Argumentacja obrońcy zmierzająca do ponownego zakwestionowania oceny materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie wznowieniowe nie stanowi powtórzenia postępowania apelacyjnego i kasacyjnego i nie jest swego rodzaju „kolejną instancją”, mającą służyć kolejnemu weryfikowaniu poprawności orzeczeń zapadłych w tych postępowaniach.
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
przewodniczący
Stanisław Stankiewicz
sprawozdawca
Ryszard Witkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 540 § 3 k.p.k. w kontekście rozstrzygnięć ETPC, granice postępowania wznowieniowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy rozstrzygnięcie ETPC dotyczy innego podmiotu, a stan faktyczny i prawny nie jest tożsamy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z możliwością wznowienia postępowania karnego na podstawie orzeczeń ETPC, co ma istotne znaczenie dla praktyki prawniczej i praworządności.
“Czy wyrok ETPC w innej sprawie może otworzyć drzwi do wznowienia postępowania karnego w Polsce? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.