V KO 124/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego, uznając brak podstaw mimo podniesionej przez skazanego kwestii nienależytej obsady sądu odwoławczego.
Skazany D.K. wniósł do Sądu Najwyższego o wznowienie postępowania karnego z urzędu, wskazując na nienależytą obsadę sądu apelacyjnego, który orzekał w jego sprawie. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę połączonych izb SN z 2020 r., stwierdził, że wadliwość procesu powoływania sędziów do sądów powszechnych musi być powiązana z konkretnymi okolicznościami sprawy, czego wnioskodawca nie wykazał. Wobec braku samodzielnego stwierdzenia przez SN przesłanek z art. 439 § 1 k.p.k., wniosek o wznowienie postępowania został odrzucony.
Skazany D.K. złożył wniosek do Sądu Najwyższego o wszczęcie z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego. Głównym argumentem skazanego była potencjalna nienależyta obsada sądu odwoławczego, który utrzymał w mocy postanowienie sądu okręgowego. Skazany wskazywał, że w składzie sądu apelacyjnego zasiadała osoba powołana na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, odwołał się do uchwały składu połączonych izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), która stanowi, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy wadliwość procesu powoływania sędziów prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy podkreślił jednak, że w przypadku sądów powszechnych, wadliwość procesu nominacyjnego musi być powiązana z konkretnymi okolicznościami sprawy, czego wnioskodawca nie wykazał. Analiza kariery zawodowej sędzi Sądu Apelacyjnego X.Y. nie wykazała również okoliczności rzutujących na jej bezstronność. Sąd Najwyższy nie dostrzegł samodzielnie zaistnienia żadnej z przesłanek z art. 439 § 1 k.p.k. Ponadto, zauważono, że postanowienia w przedmiocie wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie nie mają charakteru ostatecznego. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy postanowił stwierdzić brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania i obciążyć kosztami postępowania Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wadliwość procesu powoływania sędziów do sądów powszechnych, aby stanowiła podstawę do wznowienia postępowania z powodu nienależytej obsady sądu, musi być powiązana z konkretnymi okolicznościami sprawy, co nie zostało wykazane przez wnioskodawcę. Sąd Najwyższy nie dostrzegł również samodzielnie zaistnienia przesłanek z art. 439 § 1 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa wszczęcia postępowania o wznowienie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D.K. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 6 ust. 1 EKPC.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez wnioskodawcę, że wadliwość procesu powoływania sędziów do sądu powszechnego prowadzi w konkretnych okolicznościach do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy nie dostrzegł samodzielnie zaistnienia przesłanek z art. 439 § 1 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Argument skazanego o nienależytej obsadzie sądu odwoławczego z powodu powołania sędziego na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r., bez powiązania z konkretnymi okolicznościami sprawy.
Godne uwagi sformułowania
odmiennie należy postrzegać sytuację należytej obsady sądu w zależności od tego czy sąd ten jest Sądem Najwyższym czy sądem powszechnym. W pierwszym wypadku Sąd zawsze jest nienależycie obsadzony gdy zasiadają w jego składzie osoby powołane na wniosek tzw. Krajowej Rady Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. W drugim, ten sam fakt, zaistnienia wadliwego procesu nominacyjnego, powiązać jednak trzeba z konkretnymi okolicznościami sprawy.
Skład orzekający
Jerzy Grubba
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście nienależytej obsady sądu powszechnego z powodu wadliwego procesu nominacyjnego sędziego, w szczególności w odniesieniu do sędziów powołanych na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd odwoławczy jest sądem powszechnym, a nie Sądem Najwyższym. Wymaga wykazania konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii niezawisłości sędziowskiej i wadliwości procesu nominacyjnego, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Czy sędzia powołany po reformie KRS może orzekać? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KO 124/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie D.K. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 listopada 2024 r. wniosku skazanego o wszczęcie z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 23 września 2024r. (II AKzw 1637/24) utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 11 lipca 2024r. (V Kow 1791/24/wz) na podstawie art. 542§3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1/ - stwierdzić brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania, 2/ - kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa. [WB] UZASADNIENIE Skazany D.K. wniósł o zbadanie przez Sąd Najwyższy, czy podczas rozpoznawania sprawy przed Sądem Apelacyjnym doszło do zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej wskazanej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k., a w konsekwencji, zwrócił się o rozważenie wznowienia z urzędu postępowania w tej sprawie. Sednem wniosku jest wskazanie w jego uzasadnieniu, że sąd rozpoznający sprawę w instancji odwoławczej był nienależycie obsadzony gdyż w jego składzie zasiadała osoba, która otrzymała nominację sędziowską na wniosek tzw. Krajowej Rady Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Powyższa okoliczność nie jest jednak wystarczająca do wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego. Jak wynika z pkt 2 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. (…) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Podkreślić zatem należy, że odmiennie należy postrzegać sytuację należytej obsady sądu w zależności od tego czy sąd ten jest Sądem Najwyższym czy sądem powszechnym. W pierwszym wypadku Sąd zawsze jest nienależycie obsadzony gdy zasiadają w jego składzie osoby powołane na wniosek tzw. Krajowej Rady Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. W drugim, ten sam fakt, zaistnienia wadliwego procesu nominacyjnego, powiązać jednak trzeba z konkretnymi okolicznościami sprawy. Wnioskodawca w swym wniosku tego nie czyni. Sąd Najwyższy analizując przebieg kariery zawodowej SSA X.Y. również nie dostrzegł takich okoliczności, które można by uznać za rzutujące na ocenę jej bezstronności w niniejszej sprawie. W tej sytuacji podnieść należy, że Sąd Najwyższy nie dostrzegł samodzielnie zaistnienia żadnej z przesłanek z art. 439§1 k.p.k. Zauważyć też wypada, że postanowienia wydane w przedmiocie złożonego przez D.K. wniosku o udzielenie warunkowego przedterminowego zwolnienia nie mają charakteru ostatecznego i skazany może składać kolejne wnioski w tym przedmiocie. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do stwierdzenia, aby w omawianej sprawie zaistniały jakiekolwiek powody uzasadniające wznowienie postępowania z urzędu w trybie art. 542§3 k.p.k. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. [WB] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI