V KO 12/19

Sąd Najwyższy2019-03-14
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
dobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sąduprzekazanie sprawysędziaprokuratorzażalenieodmowa wszczęcia śledztwaSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażaleń na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziom innemu sądowi rejonowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w P. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczyła zażaleń pokrzywdzonych na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej działania sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w P. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, wskazując, że obecność sędziów wskazanych jako sprawcy przestępstwa w sądzie właściwym może budzić wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w P. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k., ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wniosek dotyczył zażaleń pokrzywdzonych M. T. i A. P. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. Uzasadnieniem wniosku było to, że zawiadomienie o przestępstwie dotyczyło działania sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w P. Sąd Najwyższy uznał, że kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” obejmuje sytuacje, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub budzić przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. Wskazano, że gdy oskarżonym lub podejrzanym jest sędzia sądu właściwego, mogą powstać uzasadnione wątpliwości co do zdolności zachowania bezstronności. Dlatego Sąd Najwyższy podzielił argumentację Sądu Rejonowego w P. i postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O., jako sądowi nieodległemu i właściwemu do rozpoznania przedmiotowego zażalenia, aby zapewnić przekonanie o bezstronności sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w takiej sytuacji zachodzą podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości obejmuje sytuacje, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub budzić uzasadnione przekonanie o braku bezstronności. Gdy sędziowie sądu właściwego są wskazywani jako sprawcy przestępstwa, może to rodzić wątpliwości co do ich bezstronności, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
M. T.osoba_fizycznapokrzywdzony
A. P.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokuratura w P.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Sąd Rejonowy w P.instytucjasąd występujący z wnioskiem
Sąd Rejonowy w O.instytucjasąd przekazany do rozpoznania

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” odnosi się do sytuacji, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w opinii publicznej uzasadnione przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny. Dotyczy to m.in. spraw, w których osobą oskarżoną lub podejrzewaną jest sędzia sądu właściwego.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędziowie sądu właściwego są wskazywani jako sprawcy przestępstwa, co może budzić wątpliwości co do ich bezstronności. Przekazanie sprawy innemu sądowi jest konieczne dla zapewnienia przekonania o bezstronności sądu w świadomości skarżących i opinii publicznej.

Godne uwagi sformułowania

kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości” mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w opinii publicznej uzasadnione (...) przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny sędzia sądu właściwego nie sprzyjałoby realizacji istotnego ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości celu, jakim jest potrzeba ukształtowania, w świadomości skarżących jak i opinii publicznej, przekonania o bezstronności sądu

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności w sytuacjach dotyczących sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przedmiotem postępowania są zarzuty wobec sędziów orzekających w tym samym sądzie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów i wątpliwości co do bezstronności sędziów, co jest zawsze interesującym tematem w kontekście wymiaru sprawiedliwości.

Czy sędziowie mogą być podejrzani o przestępstwo w sądzie, w którym orzekają? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 12/19
POSTANOWIENIE
Dnia 14 marca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński
w sprawie zażaleń pokrzywdzonych
M. T. i A. P.
na postanowienie prokuratora Prokuratury w P.
z dnia 24 października 2018r., w sprawie PR 1 Ds. […],
o odmowie wszczęcia śledztwa,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 marca 2019 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w P.
zawartego w postanowieniu z dnia 7 stycznia 2019 r., sygn. akt VIII Kp […],
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2019 r., sygn. akt VIII Kp
[…]
, Sąd Rejonowy w P., na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zażaleń pokrzywdzonych M. T. i A. P. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 24 października 2018r. w sprawie PR 1 Ds.
[…]
o odmowie wszczęcia śledztwa, w sprawie o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k.
Uzasadniając wniosek wskazano, że zawiadomienie o przestępstwie złożone przez M. T. i A. P. dotyczy m.in. działania sędziów, którzy aktualnie orzekają w Sądzie Rejonowym w P..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Wniosek o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
zażaleń M. T. i A. P. na postanowienie prokuratora Prokuratury w P. z dnia 24 października 2018r. w sprawie PR 1 Ds.
[…]
o odmowie wszczęcia śledztwa, w sprawie o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k.
-
jest zasadny
.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie podnoszono, że kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości”, o którym mowa w art. 37 k.p.k., odnoszone jest do sytuacji, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w opinii publicznej uzasadnione (choć obiektywnie nieprawdziwe) przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny. Niewątpliwie, do okoliczności subiektywnie uzasadniających powstanie wątpliwości odnośnie do zdolności zachowania bezstronności przez sąd właściwy należą te, występujące w sprawach, w których osobą oskarżoną bądź wskazaną jako podejrzewana o popełnienie przestępstwa, jest sędzia sądu właściwego, jak ma to miejsce na gruncie przedmiotowej sprawy.
Wobec tego podzielić należy argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w P., że z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości należy niniejszą sprawę przekazać innemu sądowi równorzędnemu. Pozostawienie tej sprawy do rozpoznania w Sądzie właściwym, w którym służbowe obowiązki pełnią sędziowie wskazywani przez pokrzywdzonych jako sprawcy przestępstwa, nie sprzyjałoby realizacji istotnego ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości celu, jakim jest potrzeba ukształtowania, w świadomości skarżących jak i opinii publicznej, przekonania o bezstronności sądu rozpoznającego przedmiotowe zażalenie. Jako właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy należało wskazać Sąd
Rejonowy w O.
jako nieodległy względem sądu właściwego.
Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI