V KO 119/25

Sąd Najwyższy2025-07-29
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywyłączenie sędziegodobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sąduczynność zatrzymaniaSąd Najwyższykonflikt interesów

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na czynność zatrzymania innemu sądowi rejonowemu ze względu na konflikt interesów i wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego.

Sąd Rejonowy w Toruniu wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy zażalenia na czynność zatrzymania innemu sądowi, powołując się na powiązania sędziów z osobami zaangażowanymi w sprawę. X.Y., wykładowca prawa, złożył zażalenie, a jego siostra, sędzia Sądu Rejonowego w Toruniu, miała pośrednio brać udział w zdarzeniu. Sędziowie sądu właściwego zgłaszali wnioski o wyłączenie z powodu stosunków służbowych i osobistych z siostrą X.Y. oraz faktu uczestnictwa w zajęciach prowadzonych przez X.Y. Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Toruniu o przekazanie sprawy zażalenia na czynność zatrzymania innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że X.Y., będący wykładowcą Wydziału Prawa i Administracji, miał liczne kontakty dydaktyczne z sędziami sądu właściwego. Dodatkowo, siostra X.Y., sędzia Sądu Rejonowego w Toruniu, miała pośrednio brać udział w zdarzeniu będącym przedmiotem zażalenia, co wywołało wnioski o wyłączenie od rozpoznania sprawy przez sędziów sądu właściwego z powodu stosunków służbowych i osobistych. Sąd Najwyższy, analizując argumentację, uznał, że istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi, aby zapewnić obiektywne rozpoznanie i uniknąć wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego. Wskazano, że cały sąd właściwy mógłby być uznany za nieodpowiedni do rozpoznania sprawy ze względu na potencjalne wątpliwości co do obiektywności rozstrzygnięcia, zwłaszcza w kontekście konfliktu między X.Y. a jego siostrą. W związku z tym, sprawę przekazano Sądowi Rejonowemu Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że stosunki służbowe i osobiste sędziów sądu właściwego z osobami zaangażowanymi w sprawę (w tym z siostrą strony, która jest sędzią) oraz fakt uczestnictwa strony w zajęciach prowadzonych przez sędziego, mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywności rozstrzygnięcia. W takich okolicznościach pozostawienie sprawy w gestii sądu właściwego sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strona wygrywająca

X. Y.

Strony

NazwaTypRola
X. Y.osoba_fizycznawnioskodawca
X.1 Y.1osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stosunki służbowe i osobiste sędziów sądu właściwego z osobami zaangażowanymi w sprawę. Udział siostry strony, będącej sędzią, w zdarzeniu będącym przedmiotem zażalenia. Fakt uczestnictwa strony w zajęciach prowadzonych przez sędziów sądu właściwego. Potencjalne wątpliwości co do obiektywności rozstrzygnięcia przez sąd właściwy.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości zapewnienia stronie prawa do obiektywnego rozpoznania jej sprawy przez sąd, którego niezawisłości i bezstronność nie będzie mogła być kwestionowana w żadnym wymiarze cały sąd właściwy byłby nieodpowiedni do jej rozpoznania w odczuciu społecznym, ale także strony postępowania mogłyby się zrodzić [...] uzasadnione wątpliwości co do możliwości rozstrzygnięcia tej sprawy przez sąd właściwy w sposób obiektywny

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na wątpliwości co do bezstronności, nawet gdy dotyczy to całego sądu lub jego wydziału."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sędziowie sądu właściwego mają powiązania z osobami zaangażowanymi w sprawę, w tym z innym sędzią.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak złożone relacje osobiste i zawodowe mogą wpływać na postrzeganie bezstronności sądu, co jest istotne dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Czy sędziowie mogą być bezstronni, gdy znają strony sprawy lub ich rodziny?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KO 119/25
POSTANOWIENIE
Dnia 29 lipca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński
w sprawie zażalenia pełnomocnika
X. Y.
na czynność zatrzymania,
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 29 lipca 2025 r.
wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. VIII Kp 404/25 o przekazanie rozpoznania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
w uwzględnieniu wniosku przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Toruniu wystąpił do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie rozpoznania sprawy zażalenia pełnomocnika X. Y. na czynność zatrzymania – innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadniając to wystąpienie wskazał, że X. Y. jest wykładowcą Wydziału Prawa i Administracji […] i większość sędziów sądu właściwego miała z nim kontakt w wymiarze dydaktycznym. Odwołał się również do powołanego w zażaleniu pośredniego udziału w zdarzeniu będącym przedmiotem zażalenia siostry X. Y. X.1 Y.1, która niezasadnie - zdaniem autora zażalenia - spowodowała interwencję Policji i wskazując na fakt pełnienia przez nią funkcji sędziego Sądu Rejonowego w Toruniu, co wywołało złożenie przez sędziów VIII Wydziału Karnego sądu właściwego szeregu wniosków o wyłączenie od rozpoznania tej sprawy z uwagi na stosunki służbowe i osobiste łączące ich z sędzią oraz fakt brania udziału w zajęciach prowadzonych przez X. Y. w ramach studiów uniwersyteckich, uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu zapewnienia stronie prawa do obiektywnego rozpoznania jej sprawy przez sąd, którego niezawisłości i bezstronność nie będzie mogła być kwestionowana w żadnym wymiarze, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie rozpoznania tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
O trafności wniosku przekonuje argumentacja odnosząca się do stosunków o charakterze służbowym i osobistym, które z sędzia X.1 Y.1 utrzymywali i nadal utrzymują - jak wynika z wniosków o wyłączenie - sędziowie VIII Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w Toruniu. Można też zasadnie założyć, że sędziowie kolejnego Wydziału Karnego sądu właściwego pozostają również w stosunkach o charakterze koleżeńskim, czy towarzyskim, nie wyłączając także ich związków służbowych z wymienioną sędzią. Mając na uwadze przebieg zdarzenia opisanego w zażaleniu i jego charakterystykę, jak też, wykazany w zażaleniu, udział w nim wskazanej sędzi, należało zdaniem Sądu Najwyższego uznać, że rzeczywiście w takich okolicznościach zaistniały podstawy do uznania, iż pozostawienia sprawy w gestii sądu właściwego sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Zaistniała zatem sytuacja, że cały sąd właściwy byłby nieodpowiedni do jej rozpoznania. We wskazanych okolicznościach zdarzenia w odczuciu społecznym, ale także strony postępowania mogłyby się zrodzić, jeżeli nadto uwzględnimy wskazany w zażaleniu wieloletni konflikt X. Y. ze swoją siostrą, uzasadnione wątpliwości co do możliwości rozstrzygnięcia tej sprawy przez sąd właściwy w sposób obiektywny.
Z tego względu rozpoznanie tej sprawy należało przekazać sądowi rejonowemu spoza apelacji gdańskiej, tj. Sądowi Rejonowemu Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu.
Z tych względów postanowiono jak na wstępie.
[J.J.]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI