V KO 118/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę karną innemu sądowi okręgowemu ze względu na pokrzywdzenie w niej sędziego tego sądu oraz zeznawanie w charakterze świadka jego męża, również sędziego, co mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności.
Sąd Okręgowy w B. wniósł o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, ponieważ jedną z pokrzywdzonych jest czynna sędzia tego sądu, a jednym ze świadków jest jej mąż, także sędzia. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając kluczowe znaczenie zapewnienia bezstronności sądu oraz jej pozorów, a także potencjalne trudności w prowadzeniu sprawy w sytuacji, gdy pokrzywdzona i świadek są znanymi w środowisku sędziami.
Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek Sądu Okręgowego w B., postanowił przekazać sprawę karną innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku była okoliczność, że wśród pokrzywdzonych w sprawie znajduje się sędzia Sądu Okręgowego w B., a wśród świadków występuje jej mąż, również sędzia tego sądu. Sąd Najwyższy podkreślił, że zapewnienie bezstronności sądu, zarówno w aspekcie subiektywnym, jak i obiektywnym (zewnętrzne pozory bezstronności), jest fundamentalne dla wymiaru sprawiedliwości. Bezpośredni związek sprawy z sędzią sądu właściwego do jej rozpoznania, poprzez fakt jego pokrzywdzenia, może rodzić uzasadnione obawy społeczne o zagrożenie dla bezstronności orzekania. Obawy te potęguje fakt, że pokrzywdzona i świadek są sędziami z wieloletnim stażem, powszechnie znanymi w środowisku sędziowskim, co mogłoby prowadzić do znaczących perturbacji w postępowaniu i konieczności wielokrotnego stosowania przepisów o wyłączeniu sędziego. W celu zapewnienia optymalnych warunków orzekania i wykluczenia potencjalnych podejrzeń o wpływy pozamerytoryczne, Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku o przekazanie sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, okoliczności te mogą budzić uzasadnione obawy o naruszenie bezstronności sądu lub jego pozorów.
Uzasadnienie
Bezstronność sądu, zarówno subiektywna, jak i obiektywna (zewnętrzne pozory), jest kluczowa dla wymiaru sprawiedliwości. Bezpośredni związek sprawy z sędzią sądu właściwego do jej rozpoznania, przez fakt jego pokrzywdzenia, a także zeznawanie w charakterze świadka jego męża, również sędziego, może prowadzić do obaw o zagrożenie dla bezstronności orzekania, zwłaszcza gdy są to osoby znane w środowisku sędziowskim.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| D. J. (J.) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| R. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| W. W. | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis służy zapewnieniu bezstronności sądu oraz jej pozorów.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 43
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pokrzywdzenie w sprawie czynnego sędziego sądu właściwego do jej rozpoznania. Zeznawanie w charakterze świadka męża pokrzywdzonej, również sędziego tego sądu. Znajomość pokrzywdzonej i świadka w środowisku sędziowskim, co może prowadzić do perturbacji w postępowaniu. Potrzeba zapewnienia zewnętrznych pozorów bezstronności sądu.
Godne uwagi sformułowania
konieczność zapewnienia bezstronności sądu oraz zewnętrznych jej pozorów jest dla wymiaru sprawiedliwości kluczowa Dobro wymiaru sprawiedliwości musi być bowiem rozumiane nie tylko jako wymóg zapewnienia bezstronności subiektywnej sądu, ale ma na celu także zabezpieczenie zewnętrznych pozorów bezstronności (aspekt obiektywny bezstronności) bezpośredni związek sprawy z sędzią sądu właściwego do jej rozpoznania, przez fakt jego pokrzywdzenia działaniem określonych oskarżonych, może w odczuciu społecznym zrodzić obawy o zagrożenie dla bezstronności orzekania
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o przekazanie sprawy ze względu na pokrzywdzenie lub zeznawanie w charakterze świadka sędziego sądu właściwego do rozpoznania sprawy, podkreślając znaczenie bezstronności i jej pozorów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pokrzywdzonym lub świadkiem jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy karnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest nie tylko faktyczna bezstronność sądu, ale także jej pozory, szczególnie w kontekście pokrzywdzenia lub zeznawania przez sędziów w sprawach, które mogłyby wpłynąć na ich środowisko.
“Sędzia pokrzywdzony w sprawie, którą sam miał rozpoznać? Sąd Najwyższy reaguje.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt V KO 118/22 POSTANOWIENIE Dnia 12 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie przeciwko: M. K., D. J. (J.), J. K., R. B., M. G. oskarżonym z art. 286 § 1 k.k., art. 294 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 12 stycznia 2023 r. wniosku Sądu Okręgowego w B. z dnia 12 grudnia 2022 r. w przedmiocie przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w T. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w B. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy prowadzonej przeciwko: M. K., D. J., J. K., R. B., M. G. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - w trybie wskazanym w art. 37 k.p.k. - ze względu na fakt, że jedną z osób pokrzywdzonych w sprawie jest J. W., która jest czynnym sędzią Sądu Okręgowego w B. w Wydziale Cywilnym, a jednym ze świadków w tej sprawie jest mąż pokrzywdzonej W. W., który jest również sędzią tego Sądu w Wydziale Gospodarczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wystąpienie jest zasadne. Nie budzi żadnych wątpliwości, że konieczność zapewnienia bezstronności sądu oraz zewnętrznych jej pozorów jest dla wymiaru sprawiedliwości kluczowa. Art. 37 k.p.k. ma właśnie służyć przede wszystkim temu celowi. Dobro wymiaru sprawiedliwości musi być bowiem rozumiane nie tylko jako wymóg zapewnienia bezstronności subiektywnej sądu, ale ma na celu także zabezpieczenie zewnętrznych pozorów bezstronności (aspekt obiektywny bezstronności). Niewątpliwie bezpośredni związek sprawy z sędzią sądu właściwego do jej rozpoznania, przez fakt jego pokrzywdzenia działaniem określonych oskarżonych, może w odczuciu społecznym zrodzić obawy o zagrożenie dla bezstronności orzekania. Obawę tę potęguje nadto fakt, że jednym ze świadków występujących w tej sprawie jest mąż pokrzywdzonej również sędzia Sądu Okręgowego w B.. Nie bez znaczenia w kontekście powyższych rozważań jest również okoliczność, że - jak podniesiono we wniosku - pokrzywdzona jak i jej mąż są sędziami z wieloletnim stażem w sądach b. i z tego tytułu są osobami powszechnie znanymi w środowisku sędziowskim z racji różnego rodzaju kontaktów zawodowych i socjalnych, co niewątpliwe mogłoby spowodować znaczne perturbacje w rozpoznaniu sprawy przez sąd właściwy ze względu na znaczące prawdopodobieństwo uruchomienia i to nie jednorazowo procedury wskazanej w art. 41 § 1 i 2 k.p.k., prowadzącej, czego nie można wykluczyć w tej sprawie, do konieczności skorzystania z instytucji wskazanej w art. 43 k.p.k. Zatem mając na uwadze potrzebę zapewnienia optymalnych warunków orzekania oraz wykluczenia, jak słusznie wskazano we wniosku, potencjalnych podejrzeń o wpływie pozamerytorycznych okoliczności na treść rozstrzygnięcia, należało postanowić jak na wstępie .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI