V KO 117/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie w sprawie odmowy udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia, uznając, że postanowienie o odmowie nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu przepisów.
Skazany K.K. wniósł o wznowienie postępowania z urzędu, podnosząc zarzut udziału w wydaniu orzeczenia sędziego powołanego w sposób budzący wątpliwości konstytucyjne. Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw prawnych do wszczęcia postępowania, wskazując, że postanowienie o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. i nie podlega wznowieniu w tym trybie.
Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek skazanego K.K. o wznowienie postępowania z urzędu. Skazany argumentował, że w wydaniu postanowienia odmawiającego mu warunkowego przedterminowego zwolnienia brał udział sędzia, którego powołanie budzi wątpliwości konstytucyjne, co mogło naruszyć jego niezależność i bezstronność. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 542 § 3 k.p.k. a contrario, stwierdził brak podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stanowisko, że postanowienie o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. W przeciwieństwie do postanowień o udzieleniu lub odwołaniu zwolnienia, postanowienie odmawiające nie zamyka skazanemu drogi do ponownego ubiegania się o to dobrodziejstwo po upływie określonego czasu. Sąd wskazał, że takie postanowienie może podlegać reasumpcji w trybie art. 24 § 1 k.k.w. w przypadku ujawnienia się nowych okoliczności. W związku z tym, wniosek skazanego nie mógł prowadzić do wszczęcia postępowania wznowieniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że postanowienie o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia nie kończy postępowania sądowego, ponieważ nie zamyka skazanemu drogi do ponownego ubiegania się o zwolnienie po upływie określonego czasu. Takie postanowienie może podlegać reasumpcji w trybie art. 24 § 1 k.k.w. w przypadku ujawnienia się nowych okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzenie braku podstaw prawnych do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 542 § 3
Kodeks postępowania karnego
a contrario
k.p.k. art. 540 § 1
Kodeks postępowania karnego
Orzeczenie kończące postępowanie sądowe
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k.w. art. 161 § 3
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 161 § 4
Kodeks karny wykonawczy
k.k.w. art. 24 § 1
Kodeks karny wykonawczy
Reasumpcja postanowienia
k.p.k. art. 530 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 545 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 429 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. Wznowienie postępowania wykonawczego jest dopuszczalne tylko w ograniczonym zakresie. Postanowienie o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia nie zamyka skazanemu drogi do ponownego ubiegania się o zwolnienie.
Odrzucone argumenty
Udział sędziego powołanego w sposób budzący wątpliwości konstytucyjne stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą i podstawę do wznowienia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
uchybienia stanowiącego tzw. bezwzględną przyczynę odwoławczą sędzia powołany na stanowisko – jak to ujął wnioskodawca - na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa wyłonionej po uprzednim skróceniu w sposób niezgodny z Konstytucją RP kadencji legalnie działającej Rady postanowienie o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia, nie jest zatem w żadnym razie orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe, o jakim mowa w art. 540 § 1 k.p.k.
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania wykonawczego oraz charakteru postanowienia o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstaw do wznowienia postępowania wykonawczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym wykonawczym oraz wątpliwości konstytucyjnych dotyczących powoływania sędziów, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym i konstytucyjnym.
“Czy wątpliwości co do powołania sędziego mogą unieważnić odmowę warunkowego zwolnienia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KO 117/25 ZARZĄDZENIE Dnia 14 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w przedmiocie wniosku skazanego K. K. o wznowienie postępowania z urzędu zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31 marca 2025 r., sygn. akt II AKzw 286/25, utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 27 stycznia 2025 r., o odmowie udzielenia skazanemu warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności podstawie art. 542 § 3 k.p.k. a contrario zarządził: 1. stwierdzić brak podstaw prawnych do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu, wskazanego przez skazanego postępowania; 2. odpis zarządzenia doręczyć skazanemu wraz z pouczeniem, że nie podlega ono dalszemu zaskarżeniu. [J.J.] UZASADNIENIE W swoim stanowisku skazany podniósł, iż podstawą jego sygnalizacji jest ujawnienie w sprawie uchybienia stanowiącego tzw. bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., do jakiej doszło na etapie postępowania przed sądem odwoławczym. Zdaniem skazanego w wydaniu zaskarżonego orzeczenia brał udział sędzia powołany na stanowisko – jak to ujął wnioskodawca - na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa wyłonionej po uprzednim skróceniu w sposób niezgodny z Konstytucją RP kadencji legalnie działającej Rady. Stan ten stworzył według wnioskującego podstawy do wątpliwości co do wpływu sił politycznych na powołanie sędziego. W konsekwencji skutkować może to naruszeniem gwarancji bezstronności i niezależności sędziego. Mając zatem na uwadze pokrótce przytoczoną treść wniosku, jak i przedmiot postępowania, który ten wniosek dotyczy stwierdzić należy, że inicjatywa skazanego nie mogła prowadzić do wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego przez Sąd Najwyższy. Rzecz bowiem w tym, że samo wznowienie postępowania wykonawczego, w tym również postępowania w przedmiocie warunkowego zwolnienia jest dopuszczalne tylko w ograniczonym zakresie. Mianowicie, o ile - co do zasady - możliwe jest wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o udzieleniu warunkowego zwolnienia oraz postanowieniem o odwołaniu warunkowego zwolnienia z odbycia kary pozbawienia wolnośc, gdyż postanowienia w tym przedmiocie są orzeczeniami, które kończą postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., to taką cechą nie odznaczają się postanowienia o odmowie udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia. Jak bowiem wyraźnie wskazuje się to w judykaturze, orzeczeniem, którym zakończono postępowanie sądowe, w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., jest postanowienie w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia a zatem zarówno to, którym je udzielono, jak i to, którym je odwołano (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 3 września 2015 r., V KO 43/15 ). Będące przedmiotem uwagi z sygnalizacji K. K. postanowienie o odmowie udzielenia mu warunkowego przedterminowego zwolnienia, nie jest zatem w żadnym razie orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe, o jakim mowa w art. 540 § 1 k.p.k., skoro zgodnie z treścią art. 161 § 3 i 4 k.k.w., w ogóle nie zamyka ono przecież skazanemu drogi do ponownego ubiegania się o wnioskowane dobrodziejstwo - warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, po upływie określonego czasu od zapadnięcia negatywnego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 lutego 2013 r., IV KO 12/13 ). Postanowienie odmawiające udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia podlegać może natomiast reasumpcji w trybie art. 24 § 1 k.k.w. - jeżeli ujawnią się nowe lub poprzednio nieznane okoliczności istotne dla treści rozstrzygnięcia. Kierując się powyższym należało, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k., stwierdzić należało brak podstaw prawnych do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu, wskazanego przez skazanego postępowania. [J.J.] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI