V Ko 114/24

Sąd Okręgowy w ŁodziŁódź2024-05-22
SAOSKarneprzestępstwa gospodarczeŚredniaokręgowy
rachunkowośćsprawozdania finansoweKrajowy Rejestr Sądowywłaściwość sąduspór kompetencyjnyprzestępstwo z zaniechaniasąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy rozstrzygnął spór kompetencyjny, uznając Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia za właściwy do rozpoznania sprawy o przestępstwo z ustawy o rachunkowości, ze względu na miejsce siedziby Krajowego Rejestru Sądowego, gdzie złożenie dokumentów było obowiązkiem sprawcy.

Sąd Okręgowy w Łodzi rozpoznał spór kompetencyjny dotyczący sprawy oskarżonego M. R. o czyn z ustawy o rachunkowości. Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli pierwotnie przekazał sprawę do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia, wskazując na siedzibę KRK. Następnie Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia wszczął spór kompetencyjny, uznając za właściwy sąd miejsca popełnienia przestępstwa, czyli siedzibę spółki. Sąd Okręgowy uznał, że w przypadku przestępstw z zaniechania, właściwość miejscową należy ustalać według miejsca siedziby podmiotu, wobec którego sprawca ma obowiązek działania, czyli w tym przypadku sądu prowadzącego Krajowy Rejestr Sądowy.

Sąd Okręgowy w Łodzi, V Wydział Karny Odwoławczy, rozstrzygnął spór kompetencyjny w sprawie oskarżonego M. R., oskarżonego o czyn z art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości. Sprawa rozpoczęła się od postanowienia Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli, który przekazał ją do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia, uzasadniając to siedzibą Krajowego Rejestru Karnego, gdzie oskarżony miał złożyć sprawozdania finansowe. Następnie Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia wszczął spór kompetencyjny, wskazując jako właściwy sąd miejsca popełnienia przestępstwa, czyli siedzibę spółki, której oskarżony jest prezesem. Sąd Okręgowy, analizując kwestię miejsca popełnienia przestępstw z zaniechania, przyjął koncepcję, że właściwość miejscową należy ustalać według miejsca siedziby podmiotu, wobec którego sprawca ma obowiązek działania. W tym przypadku, obowiązek złożenia sprawozdania finansowego do Krajowego Rejestru Sądowego oznacza, że właściwym sądem jest sąd miejsca siedziby tego rejestru. Sąd odwołał się również do analogii z kodeksem karnym skarbowym, gdzie miejsce siedziby organu podatkowego wyznacza właściwość sądu. W konsekwencji, Sąd Okręgowy postanowił przekazać sprawę do merytorycznego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową sądu w przypadku przestępstw z zaniechania, dotyczących obowiązku złożenia sprawozdań finansowych do Krajowego Rejestru Sądowego, należy ustalać według miejsca siedziby wydziału Krajowego Rejestru Sądowego, gdyż to w tym miejscu na sprawcy spoczywał obowiązek działania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że koncepcja ustalania miejsca popełnienia przestępstwa z zaniechania według miejsca zamieszkania sprawcy jest nieprawidłowa i komplikuje ustalenie właściwości. Zasadne jest przyjęcie drugiej koncepcji, według której miejscem popełnienia czynu jest miejsce siedziby podmiotu, wobec którego sprawca ma obowiązek działania. W przypadku obowiązku złożenia sprawozdań finansowych, tym miejscem jest siedziba sądu prowadzącego Krajowy Rejestr Sądowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. R.osoba_fizycznaoskarżony
(...) .G. (...) sp. z o.o.spółkapodmiot, wobec którego sprawca ma obowiązek działania

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 38 § § 1

Kodeks postępowania karnego

u.o.r. art. 79 § pkt 4

Ustawa o rachunkowości

Pomocnicze

u.o.r. art. 69 § ust. 1

Ustawa o rachunkowości

Określa termin złożenia sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności.

k.k. art. 209 § § 1

Kodeks karny

Przykład przestępstwa z zaniechania (niealimentacja).

k.k.s. art. 54

Kodeks karny skarbowy

Przykład przestępstwa z zaniechania (nieujawnianie przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub niezłożenie deklaracji).

k.k.s. art. 57 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Przykład przestępstwa z zaniechania (uporczywe niewpłacanie podatku w terminie).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściwość miejscową sądu w sprawach o przestępstwa z zaniechania należy ustalać według miejsca siedziby podmiotu, wobec którego sprawca ma obowiązek działania. Obowiązek złożenia sprawozdania finansowego do Krajowego Rejestru Sądowego oznacza, że właściwym sądem jest sąd miejsca siedziby tego rejestru.

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia wskazał jako właściwy sąd miejsca siedziby spółki, co zostało odrzucone przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

Przy przestępstwach z zaniechania występuje jedno miejsce popełnienia przestępstwa, ale w praktyce mogą pojawić się również wątpliwości w ustaleniu sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Ta pierwsza koncepcja nie wydaje się prawidłowa, a przede wszystkim znacznie komplikuje możliwość ustalenia miejsca popełnienia czynu. Zasadne jest zatem przyjęcie drugiej ze wskazanych koncepcji, która także czyni łatwiejszym ustalenie miejsca popełnienia przestępstwa, a tym samym pozwala na ustalenie właściwości miejscowej sądu.

Skład orzekający

Michał Błoński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej sądu w sprawach o przestępstwa z zaniechania, w szczególności dotyczące obowiązków wynikających z ustawy o rachunkowości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przestępstwa z zaniechania związanego z obowiązkiem złożenia dokumentów do KRK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest ustalenie właściwości sądu w specyficznych przestępstwach z zaniechania, co jest ważne dla praktyków prawa karnego gospodarczego.

Gdzie złożyć sprawozdanie finansowe, by nie narazić się na zarzuty karne? Sąd Okręgowy wyjaśnia właściwość sądu w sprawach o rachunkowość.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt V Ko 114/24 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2024 roku Sąd Okręgowy w Łodzi V Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Michał Błoński Protokolant: Paulina Dzika bez udziału prokuratora w sprawie oskarżonego M. R. oskarżonego o czyn z art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego na podstawie art. 38 § 1 k.p.k. postanawia: przekazać sprawę do merytorycznego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi. UZASADNIENIE Postanowieniem z 21 marca 2024 r. Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi sprawę M. R. oskarżonego o czyny z art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości wskazując, że właściwość miejscowa uzasadniona jest siedzibą Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, XX Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Karnego, w którym oskarżony powinien złożyć sprawozdania finansowe. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi 19 kwietnia 2024 r. wszczął spór kompetencyjny wskazując, że sądem miejscowo właściwym jest sąd, w okręgu którego popełniono przestępstwa, tj. siedziba spółki (...) .G. (...) sp. z o.o. oddział w P. której oskarżony jest prezesem. Sąd Odwoławczy zważył, co następuje: Przy przestępstwach z zaniechania występuje jedno miejsce popełnienia przestępstwa, ale w praktyce mogą pojawić się również wątpliwości w ustaleniu sądu właściwego do rozpoznania sprawy tak jak w przedmiotowej sprawie. Należy rozważyć, czy w przestępstwach z zaniechania miejscem popełnienia czynu jest miejsce, gdzie sprawca mieszka (przebywa, ma siedzibę) i tam też nie podejmuje działań, do których jest zobowiązany, czy też miejsce popełnienia czynu jest wyznaczone przez miejsce pobytu czy siedziby podmiotu, wobec którego sprawca ma obowiązek działania, którego jednak zaniechał. Ta pierwsza koncepcja nie wydaje się prawidłowa, a przede wszystkim znacznie komplikuje możliwość ustalenia miejsca popełnienia czynu. Miejscem popełnienia czynu zabronionego byłoby bowiem nie tylko miejsce zamieszkania czy pobytu sprawcy, ale niemal każde miejsce, gdzie by on się znajdował, jeżeli w danej chwili trwałby w zaniechaniu wykonania obowiązku, który winien świadczyć. Zasadne jest zatem przyjęcie drugiej ze wskazanych koncepcji, która także czyni łatwiejszym ustalenie miejsca popełnienia przestępstwa, a tym samym pozwala na ustalenie właściwości miejscowej sądu. Według kryterium miejsca zamieszkania (pobytu, siedziby) pomiotu, na rzecz którego sprawca ma obowiązek działania, miejscem popełnienia np. przestępstwa niealimentacji ( art. 209 § 1 k.k. ) będzie miejsca zamieszkania wierzyciela alimentacyjnego, czyli pokrzywdzonego. Sprawca ma obowiązek realizacji obowiązku alimentacyjnego bez względu na to, gdzie się znajduje, choćby przebywał na stałe zagranicą. Konsekwentnie należy przyjąć, że jeżeli sprawca, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 69 ust. 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości , nie składa do Sądu Rejonowego odpowiedniego wydziału Krajowego Rejestru Sądowego, w terminie 15 dni od dnia zatwierdzenia, tj. do 15 lipca danego roku, sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności za rok poprzedni, wyczerpując swoim zachowaniem dyspozycję art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości , to sądem właściwym jest sąd miejsca siedziby wydziału Krajowego Rejestru Sądowego, gdyż to w tym miejscu na sprawcy spoczywał obowiązek działania w postaci złożenia wskazanych dokumentów. Podobnie następuje ustalenie miejsca popełnienia czynów zabronionych polegających na zaniechaniu w kodeksie karnym skarbowym . Miejsce siedziby organu podatkowego wyznaczać będzie właściwość miejscową sądu w przypadku uporczywego uchylania się od obowiązku podatkowego poprzez nieujawnianie przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub niezłożenia deklaracji ( art. 54 k.k.s. ) czy uporczywego niewpłacania podatku w terminie ( art. 57 § 1 k.k.s. ). Z uwagi na powyższe, sądem właściwym miejscowo w przedmiotowej sprawie jest Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI