V KO 112/23

Sąd Najwyższy2024-03-14
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoart. 542 k.p.k.art. 439 k.p.k.postępowanie karnezarządzenieuchwała SN

Sąd Najwyższy odmówił wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego, uznając brak podstaw prawnych do takiej inicjatywy.

Sąd Najwyższy rozpatrzył pismo J.M. dotyczące wznowienia postępowania o wznowienie postępowania karnego. Po analizie przepisów Kodeksu postępowania karnego, w szczególności art. 542 § 3 k.p.k., sąd stwierdził brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego. Podkreślono, że wznowienie z urzędu może nastąpić jedynie w przypadku ujawnienia się bezwzględnych uchybień procesowych określonych w art. 439 § 1 k.p.k., które nie miały miejsca w tej sprawie.

Sąd Najwyższy, rozpoznając pismo J.M. z dnia 26 listopada 2023 r. dotyczące wznowienia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego, wydał zarządzenie o braku podstaw do wszczęcia takiego postępowania. Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2023 r. (sygn. akt II AKo 318/22), które oddaliło wcześniejszy wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 27 lutego 2020 r. (sygn. akt V Ka 1412/18), zmieniającym wyrok Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe w Gdańsku z dnia 9 listopada 2017 r. (sygn. akt II K 912/12). Sąd Najwyższy, powołując się na art. 542 § 3 k.p.k., wyjaśnił, że wznowienie postępowania karnego z urzędu jest możliwe tylko w przypadku ujawnienia się bezwzględnych uchybień procesowych wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. W analizowanej sprawie takie uchybienia nie zostały stwierdzone. Sąd odwołał się również do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r. (I KZP 5/05), która dopuszcza inicjatywę stron w celu usunięcia uchybień, ale podkreśla, że brak podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu nie wymaga wydania formalnego orzeczenia stwierdzającego brak usterki. Mimo że można było poprzestać na poinformowaniu strony, sąd uznał za celowe wydanie niezaskarżalnego zarządzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie stwierdzono podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wznowienie postępowania karnego z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. może nastąpić jedynie w przypadku ujawnienia się bezwzględnych uchybień procesowych określonych w art. 439 § 1 k.p.k. W analizowanej sprawie takie uchybienia nie zostały stwierdzone. Postępowanie o wznowienie postępowania karnego nie podlega procedurze wznowienia przewidzianej w Rozdziale 56 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

brak podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wznowienia postępowania karnego z urzędu, które może nastąpić jedynie w przypadku ujawnienia się bezwzględnych uchybień procesowych z art. 439 § 1 k.p.k.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, których ujawnienie może stanowić podstawę do wznowienia postępowania z urzędu.

k.p.k. art. 9 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia stronie wystąpienie z wnioskiem (sygnalizacją) o dokonanie czynności z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak ujawnienia się bezwzględnych uchybień procesowych z art. 439 § 1 k.p.k. jako podstawy do wznowienia postępowania z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Do wznowienia postępowania karnego w tym trybie dochodzi jedynie wówczas jeżeli ujawni się jedno z bezwzględnych uchybień odwoławczych z art. 542 § 3 k.p.k. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania karnego [...] nie podlega procedurze wznowienia przewidzianej w Rozdziale 56 k.p.k.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

sędzia SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego z urzędu, w szczególności art. 542 § 3 k.p.k. i art. 439 § 1 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstaw do wznowienia z urzędu, gdy wcześniejszy wniosek o wznowienie został oddalony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter proceduralny i dotyczy specyficznej kwestii wznowienia postępowania karnego z urzędu. Jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy Sąd Najwyższy może wznowić postępowanie karne z urzędu? Analiza zarządzenia SN.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KO 112/23
ZARZĄDZENIE
Dnia 14 marca 2024 r.
Sędzia SN Wiesław Kozielewicz
w związku z pismem
J. M.
z dna 26 listopada 2023 r. dotyczącym wznowienia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKo 318/22 r., oddalającym wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt V Ka 1412/18, zmieniającym wyrok Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe w Gdańsku z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II K 912/12,
nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie wskazanego wyżej postępowania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.).
UZASADNIENIE
W przepisie art. 542 § 3 k.p.k. unormowano wznowienie postępowania karnego z urzędu. Do wznowienia postępowania karnego w tym trybie dochodzi jedynie wówczas jeżeli ujawni się jedno z bezwzględnych uchybień odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. Wznowienie postępowania z urzędu na podstawie uchybień z art. 439 § 1 pkt 1 – 8 k.p.k. może nastąpić na korzyść bądź na niekorzyść oskarżonego, zaś z przyczyn ujętych w art. 439 § 1 pkt 9 – 11 k.p.k. tylko na korzyść.
W realiach sprawy brak jest podstaw do podjęcia działań z urzędu przez Sąd Najwyższy w przedmiocie wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKo 318/22 r., oddalającym wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt V Ka 1412/18, zmieniającym wyrok Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe w Gdańsku z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II K 912/12. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania karnego unormowane w Rozdziale 56 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego – powoływana jako k.p.k., nie podlega procedurze wznowienia przewidzianej w Rozdziale 56 k.p.k., gdyż treść unormowań zawartych w Rozdziale 56 k.p.k. wskazuje, iż to postępowanie obejmuje jedynie postępowania rozstrzygające w kwestii odpowiedzialności karnej, którym w przypadku skazanego J. M. było postępowanie karne zakończone wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt V Ka 1412/18, zmieniającym wyrok Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe w Gdańsku z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II K 912/12 (por. też np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 października 1997 r., sygn. akt II KZ 130/97, OSNKW 1998, z. 1 – 2, poz. 10, z dnia 29 stycznia 2007 r., sygn. akt IV KO 118/07, LEX nr 346765, z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt IV KO 75/13, Legalis).
W uchwale składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 6, poz. 48, wyrażono pogląd , że w postępowaniu o wznowienie postępowania, ujętym w art. 542 § 3 k.p.k., istnieje zawsze możliwość wykorzystania inicjatywy stron w celu usunięcia rzeczywistych uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Pełne zastosowanie znajduje tu instytucja przewidziana w art. 9 § 2 k.p.k., umożliwiająca stronie wystąpienie z wnioskiem (sygnalizacją) o dokonanie czynności z urzędu. Ta inicjatywa, w razie potwierdzenia zaistnienia wskazanego uchybienia, może prowadzić do wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego, zaś w braku zaistnienia uchybienia skutkującego obowiązkiem wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego, nie wymaga wydania orzeczenia stwierdzającego, że wskazywana usterka nie występuje.
W realiach niniejszej sprawy można byłoby zatem poprzestać jedynie na pisemnym poinformowaniu skazanego J. M. o braku podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu, jednakże za celowe uznano decyzję o braku prawnych podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu podjąć w formie niezaskarżalnego zarządzenia.
[PGW]
(r.g.)
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI