V KO 11/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Okręgowego w L. o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi, uznając, że fakt, iż sąd ten jest wierzycielem jednej z oskarżonych z tytułu nieuiszczonej grzywny, nie stanowi podstawy do zmiany właściwości.
Sąd Okręgowy w L. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej M. D. i R. D. innemu sądowi, argumentując, że sąd ten jest pokrzywdzonym jednym z przestępstw i może nie być obiektywny. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując, że jedyną relacją między sądem a oskarżoną M. D. jest zaległa grzywna w kwocie 500 zł, co nie uzasadnia zmiany właściwości.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w L. o przekazanie sprawy karnej o sygn. akt III K … dotyczącej oskarżonych M. D. i R. D. innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Sąd Okręgowy uzasadnił wniosek tym, że jest pokrzywdzonym jednym z przestępstw zarzucanych oskarżonym, co może wpływać na obiektywizm rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy nie zgodził się z tym stanowiskiem. Analiza akt wykazała, że prokurator oskarżył M. D. o 34 przestępstwa i R. D. o 30, z czego 29 popełnili wspólnie. Jedno z przestępstw, kwalifikowane z art. 300 § 2 k.k., miało polegać na zbyciu przez M. D. działek po zaniżonej cenie w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądowych. Sąd Okręgowy w L. był jednym z ponad 40 pokrzywdzonych tym przestępstwem. Sąd Najwyższy zauważył jednak, że z akt sprawy wynika, iż M. D. jest dłużniczką Sądu Okręgowego w L. jedynie z tytułu nieuiszczonej kary grzywny w kwocie 500 zł, nałożonej postanowieniem z dnia 9 grudnia 2010 r. przez I Wydział Cywilny tego sądu za nieusprawiedliwione niestawiennictwo na rozprawie. Egzekucja tej grzywny została skierowana do komornika. Sąd Najwyższy uznał, że taka relacja dłużnik-wierzyciel, wynikająca z nałożenia kary porządkowej, nie stwarza uzasadnionego przekonania o braku obiektywizmu sądu. Wskazano, że jeśli istnieją inne tytuły, z których Sąd Okręgowy jest wierzycielem oskarżonej, możliwe jest ponowne wystąpienie o zmianę właściwości, ale po rozważeniu wyłączenia zarzutów niezwiązanych z tą kwestią. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od właściwości miejscowej sądu pierwotnie ustalonej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt, że sąd jest wierzycielem oskarżonego z tytułu nieuiszczonej kary grzywny, nie stanowi podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że relacja dłużnik-wierzyciel wynikająca z nieuiszczonej kary porządkowej nie wpływa na obiektywizm sądu w rozpoznaniu sprawy karnej, zwłaszcza gdy dotyczy ona wielu innych zarzutów i pokrzywdzonych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Oskarżeni (w kontekście utrzymania pierwotnej właściwości sądu)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| R. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Sąd Okręgowy w L. | instytucja | pokrzywdzony/wierzyciel |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis regulujący możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Pomocnicze
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący oszustwa, jeden z zarzucanych czynów.
k.k. art. 300 § 2
Kodeks karny
Przepis dotyczący udaremnienia wykonania orzeczeń sądowych.
k.k. art. 18 § 3
Kodeks karny
Przepis dotyczący pomocnictwa do popełnienia przestępstwa.
k.p.k. art. 53
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący wstąpienia sądu w prawa oskarżyciela posiłkowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Relacja dłużnik-wierzyciel z tytułu nieuiszczonej grzywny nie wpływa na obiektywizm sądu. Brak innych okoliczności wskazujących na brak obiektywizmu sądu. Próba przekazania obszernej sprawy z wieloma zarzutami, które nie mają związku z potencjalnym brakiem obiektywizmu, nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy w L. jest pokrzywdzonym jednym z przestępstw, co stwarza uzasadnione przekonanie o braku warunków obiektywnego rozpoznania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Tego rodzaju okoliczność, zdaniem Sądu Najwyższego, nie może w najmniejszym stopniu stwarzać przekonania stron, czy też postronnych osób, o braku warunków obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w L. Próba przekazania innemu sądowi tak stosunkowo obszernej sprawy z dużą liczbą zarzutów nie mających jakiegokolwiek związku z zarzutami, co do których ewentualnie zachodziłaby potrzeba rozpoznania przez inny sąd, nie będzie służyła dobru wymiaru sprawiedliwości.
Skład orzekający
Andrzej Siuchniński
przewodniczący
Przemysław Kalinowski
członek
Barbara Skoczkowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o zmianę właściwości sądu w sprawach karnych, zwłaszcza gdy podstawą jest relacja finansowa między sądem a stroną postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd jest wierzycielem z tytułu nieuiszczonej grzywny porządkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do kwestii potencjalnego konfliktu interesów i obiektywizmu, nawet w rutynowych sytuacjach jak egzekucja grzywny.
“Czy nieopłacona grzywna może sprawić, że sąd stanie się stronniczy? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KO 11/13 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) w sprawie M. D. i R. D. , oskarżonych z art. 286 § 1 k.k. i innych, po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron, w dniu 21 lutego 2013 r., wniosku Sądu Okręgowego w L. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. postanawia: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013 r., Sąd Okręgowy w L. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. sprawy o sygn. akt III K … do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Z uzasadnienia wystąpienia wynika, że M. D. i R. D. oskarżeni są o popełnienie szeregu przestępstw i w odniesieniu do jednego przestępstwa, jedną z osób pokrzywdzonych wskazanych przez oskarżyciela publicznego jest Sąd Okręgowy w L. Zaistniała sytuacja, zdaniem występującego sądu stwarza uzasadnione przekonanie o braku warunków obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w L. będącym jednocześnie jednostką pokrzywdzoną. Nie można również wykluczyć tego, że Sąd ten wstąpi w prawa oskarżyciela posiłkowego, zgodnie z art. 53 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Okręgowego w L. nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że prokurator Prokuratury Rejonowej wniósł do Sądu Okręgowego w L. akt oskarżenia, w którym oskarżył M. D. o popełnienie 34 przestępstw, a R. D. o popełnienie 30 przestępstw, z tym że wspólnie i w porozumieniu mieli oni dokonać 29 przestępstw. Jedno z nich, kwalifikowane z art. 300 § 2 k.k. miało polegać na tym, że w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądowych M. D. udaremniła zaspokojenie swoich wierzycieli poprzez zbycie działek po zaniżonej cenie (zarzut XXXIII a/o). R. D. zarzucono natomiast na mocy art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 300 § 2 k.k. pomocnictwo do popełnienia tego czynu (zarzut XXXV). Zauważyć należy, że oprócz Sądu Okręgowego w L., wskazano w akcie oskarżenia jeszcze ponad 40 pokrzywdzonych tym przestępstwem. Jednakże samo wskazanie w akcie oskarżenia, że Sąd Okręgowy w L. jest pokrzywdzonym jednym z przestępstw zarzucanych oskarżonym, nie może jeszcze stanowić o zasadności wystąpienia. Z treści natomiast zarzutów oraz uzasadnienia aktu oskarżenia nie wynika jakiego rodzaju okoliczności spowodowały, że Sąd Okręgowy w L. stał się wierzycielem M. D. Tym bardziej zaskakujące wydaje się być stanowisko Sądu Okręgowego w L., który również nie wskazując na takie okoliczności, wyciąga wnioski tak daleko idące, że jego zdaniem konieczna jest zmiana właściwości w trybie art. 37 k.p.k. Z akt sprawy natomiast wynika, że M. D. jest dłużniczką Sądu Okręgowego w L., gdyż nie uiściła nałożonej na nią postanowieniem Sądu Okręgowego w L. I Wydział Cywilny z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. I C … kary grzywny w kwocie 500 zł za nieusprawiedliwione niestawiennictwo w charakterze świadka na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. Wobec nieuiszczenia grzywny zostało skierowane do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w L. zlecenie egzekucyjne, który prowadził sprawę pod sygn. akt KMS … - (k. 222, 265, 266). Wskazuje to więc jednoznacznie, że wierzytelność Sądu Okręgowego wobec oskarżonej wynika nie ze sporu istniejącego pomiędzy tymi stronami, a z prawomocnej decyzji Sądu stosującego karę porządkową w celu wymuszenia od świadka wykonania jego procesowego obowiązku. Tego rodzaju okoliczność, zdaniem Sądu Najwyższego, nie może w najmniejszym stopniu stwarzać przekonania stron, czy też postronnych osób, o braku warunków obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w L. W sytuacji, gdyby Sąd Okręgowy w L. ustalił, że M. D. posiada jeszcze inne zaległości wobec Sądu Okręgowego w L . i Sąd ten jest wierzycielem oskarżonej z innego jeszcze tytułu, niż to wykazał Sąd Najwyższy, to będzie możliwe ponowne wystąpienie w trybie art. 37 k.p.k., jednakże po rozważeniu możliwości wyłączenia tych dwóch zarzutów stawianych oskarżonym do odrębnego rozpoznania. Próba przekazania innemu sądowi tak stosunkowo obszernej sprawy z dużą liczbą zarzutów nie mających jakiegokolwiek związku z zarzutami, co do których ewentualnie zachodziłaby potrzeba rozpoznania przez inny sąd, nie będzie służyła dobru wymiaru sprawiedliwości, na które powołuje się we wniosku Sąd Okręgowy w L. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z sytuacji uzasadniających odstąpienie od właściwości miejscowej sądu pierwotnie ustalonej na podstawie obowiązujących przepisów. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI