V KO 109/24
Podsumowanie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą przesłuchania pokrzywdzonej pracownicy sądu, podejrzewanej o relacje z sędzią, do innego sądu w celu zapewnienia obiektywizmu.
Sąd Rejonowy w Tczewie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej wniosku o przesłuchanie pokrzywdzonej pracownicy sądu z udziałem psychologa. Powodem była potencjalna obawa o brak obiektywizmu, gdyż pokrzywdzona jest pracownikiem sądu, a podejrzany ustalony sędzia tego samego sądu. Sąd Najwyższy uznał, że nawet czynność niebędąca orzekaniem, ale mogąca wpływać na dalszy tok postępowania, powinna być dokonana przez sąd wolny od wątpliwości co do bezstronności. W związku z tym sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w Sopocie.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Tczewie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył przesłuchania pokrzywdzonej M. P. w trybie art. 185c k.p.k. z udziałem biegłego psychologa. Sąd Rejonowy uzasadnił potrzebę przekazania tym, że pokrzywdzona jest pracownikiem Wydziału Rodzinnego i Nieletnich tego sądu, a podejrzanym jest sędzia właściwego miejscowo sądu. Sąd Rejonowy obawiał się, że taka konfiguracja może wywołać w opinii publicznej wrażenie braku obiektywizmu. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, uznając, że nawet czynność procesowa, która nie jest orzekaniem, ale może determinować dalszy tok postępowania, powinna być przeprowadzona przez sąd, co do którego nie pojawią się wątpliwości co do bezstronności. Podkreślono, że obawy te nie są hipotetyczne, gdyż obie strony są zatrudnione w tym samym sądzie, a do czynności miało dojść w jego siedzibie. Dodatkowo, sprawa już się przedłużała, a dalsze wnioski o wyłączenie mogłyby jeszcze bardziej opóźnić niezwłoczne przesłuchanie. W interesie wymiaru sprawiedliwości sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w Sopocie.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, taka czynność, mimo że nie jest orzekaniem, może stanowić podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi, jeśli jej charakter może determinować dalszy tok postępowania i budzić wątpliwości co do obiektywizmu sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nawet czynność procesowa, która nie jest orzekaniem, ale może wpływać na dalszy tok postępowania, powinna być dokonana przez sąd, co do którego nie pojawią się wątpliwości co do bezstronności. W sytuacji, gdy pokrzywdzona i podejrzany są pracownikami tego samego sądu, istnieje ryzyko odbioru społecznego wskazującego na brak obiektywizmu, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w T. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Sąd Rejonowy w Tczewie | instytucja | wnioskujący o przekazanie |
| sędzia | inne | podejrzany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 185c § § 1-3
Kodeks postępowania karnego
Przesłuchanie pokrzywdzonej w trybie art. 185c § 2 k.p.k. nie mieści się w sferze orzeczniczej, ale jego charakter może determinować dalszy tok postępowania.
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 199 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potencjalne wrażenie braku obiektywizmu i stronniczości sądu w opinii publicznej ze względu na relacje służbowe i towarzyskie między pokrzywdzoną a podejrzanym sędzią. Czynność procesowa (przesłuchanie świadka) może determinować dalszy tok postępowania. Konieczność zapewnienia wymiaru sprawiedliwości wolnego od wątpliwości co do bezstronności. Ryzyko dalszego przedłużania postępowania w przypadku kolejnych wniosków o wyłączenie sędziów.
Godne uwagi sformułowania
trudną do wytłumaczenia opinii publicznej sytuację wrażenie braku obiektywizmu i stronniczym nastawieniu sądu nie mieści się w sferze orzeczniczej (rozpoznawczej), jednak jej charakter, mogący determinować dalszy tok postępowania, nakazuje uznać, że mamy do czynienia ze sprawą w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.k. nawet taka czynność procesowa powinna zostać dokonana przez sąd, w stosunku do którego nie pojawią się w oglądzie społecznym wprawdzie błędne ale też ze wszech miar prawdopodobne opinie o niezachowaniu przez ten organ zasad obiektywizmu i bezstronności. w interesie wymiaru sprawiedliwości, którego dobro byłoby w tej sprawie zagrożone poprzez dalsze przedłużanie postępowania
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 § 1 k.p.k. w kontekście czynności procesowych innych niż orzekanie, gdy istnieje ryzyko braku obiektywizmu sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów w sądzie, gdzie pokrzywdzony i podejrzany są pracownikami tego samego sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów w sądzie, gdzie pracownik sądu jest pokrzywdzonym, a podejrzanym sędzia tego samego sądu, co rodzi pytania o obiektywizm i zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.
“Czy pracownik sądu może być przesłuchiwany przez kolegę sędziego? Sąd Najwyższy reaguje na obawy o obiektywizm.”
Sektor
inne
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN V KO 109/24 POSTANOWIENIE Dnia 11 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie pokrzywdzonej M. P. w związku z wnioskiem prokuratora Prokuratury Rejonowej w T. z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt […] , o przesłuchanie pokrzywdzonej w charakterze świadka w trybie art. 185c § 1-3 k.p.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 października 2024 r. wniosku Sądu Rejonowego w Tczewie zawartego w postanowieniu z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt II Kp 420/24, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sopocie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt II Kp 420/24, Sąd Rejonowy w Tczewie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie w trybie art. 37 § 1 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu wniosku prokuratora z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt […] , o przesłuchanie w trybie art. 185c § 1-3 k.p.k. z udziałem biegłego psychologa pokrzywdzonej M. P. Uzasadniając inicjatywę Sąd Rejonowy wskazał na konfigurację osobową występującą w niniejszej sprawie, w której osobą pokrzywdzoną jest pracownik […] Wydziału Rodzinnego i Nieletnich Sąd Rejonowego w Tczewie, natomiast osobą podejrzewaną ustalony sędzia sądu właściwego miejscowo. Zadaniem Sądu w tym układzie procesowym jaki występuje w tej sprawie przystąpienie do przesłuchania pokrzywdzonej w charakterze świadka mogłoby spowodować trudną do wytłumaczenia opinii publicznej sytuację, która w odbiorze społecznym wywołać może wrażenie braku obiektywizmu i stronniczym nastawieniu sądu do jej rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w Tczewie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie niniejszych rozważań należy stwierdzić, że wprawdzie czynność jaka ma zostać dokonana przez sąd na wniosek prokuratury (przesłuchanie świadka – pokrzywdzonej w trybie art. 185c § 2 k.p.k.), nie mieści się w sferze orzeczniczej (rozpoznawczej), jednak jej charakter, mogący determinować dalszy tok postępowania, nakazuje uznać, że mamy do czynienia ze sprawą w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.k. Ponadto, co również wybrzmiewa z pisemnych motywów postanowienia Sądu Rejonowego w Tczewie, stwierdzenie tego Sądu o relacjach służbowych i towarzyskich sędziego z osobami zainteresowanymi biegiem przedmiotowego postępowania powinno skłonić tego sędziego do złożenia w pierwszym rzędzie wniosku w trybie art. 41 § 1 k.p.k., co przy uwzględnieniu obsady sędziowskiej sądu właściwego miejscowo skutkowałoby, w wypadku pozytywnej decyzji procesowej uwzględniającej taki wniosek, jedynie wyznaczeniem w jego miejsce innego sędziego tego sądu. Jeżeli więc Sąd Najwyższy przyjął, że wniosek o przesłuchanie pokrzywdzonej należy jednak przekazać innemu sądowi, to było to wynikiem uznania, że nawet taka czynność procesowa powinna zostać dokonana przez sąd, w stosunku do którego nie pojawią się w oglądzie społecznym wprawdzie niewątpliwie błędne ale też ze wszech miar prawdopodobne opinie o niezachowaniu przez ten organ zasad obiektywizmu i bezstronności. Taka obawa nie ma przy tym charakteru wyłącznie hipotetycznego, skoro zarówno pokrzywdzona jak i osoba podejrzewana o czyn z art. 199 § 1 k.k. są zatrudnieni w sądzie właściwym miejscowo, a do czynności sprawczych miałoby dochodzić w siedzibie tegoż Sądu. Należy przy tym mieć na uwadze, że w sprawie niniejszej już został przekroczony termin na dokonanie wnioskowanej czynność, który w wypadku składania wniosków o wyłączenie przez kolejnych sędziów Sądu Rejonowego w Tczewie, co jest więcej niż prawdopodobne, uległby dalszemu przesunięciu i to w sytuacji, gdy takie przesłuchanie powinno nastąpić niezwłocznie (art. 185c § 2 k.p.k.). Z uwagi na powyższe, w interesie wymiaru sprawiedliwości, którego dobro byłoby w tej sprawie zagrożone poprzez dalsze przedłużanie postępowania, konieczne stało się przekazanie wniosku prokuratora do innego sądu równorzędnego, w tym wypadku Sądu Rejonowego w Sopocie, co uwzględnia m.in. decyzję prokuratora o powołaniu do przesłuchania pokrzywdzonej M. P. biegłej psycholog z okręgu Sądu Okręgowego w Gdańsku. Z tych powodów postanowiono jak na wstępie. [J.J.] [ms] SSN (Tomasz Artymiuk)
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę