V KO 106/17

Sąd Najwyższy2017-12-14
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądubezstronność sędziegodobro wymiaru sprawiedliwościkodeks postępowania karnegoSąd NajwyższySąd Rejonowy

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi, uznając, że samo formułowanie zarzutów wobec sędziów nie uzasadnia wątpliwości co do ich bezstronności.

Sąd Rejonowy w S. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa innemu sądowi, argumentując, że przedmiotem osądu ma być postępowanie sędziego rozpoznającego sprawę. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, podkreślając, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i nie może być nadużywana. Stwierdzono, że formułowanie zarzutów pod adresem sędziów nie powinno automatycznie prowadzić do wątpliwości co do ich bezstronności.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w S. o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy dotyczącej zażalenia P. K. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Sąd Rejonowy uzasadniał wniosek tym, że przedmiotem osądu ma być postępowanie sędziego rozpoznającego sprawę. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że instytucja przekazania sprawy innemu sądowi jest wyjątkiem od zasady właściwości miejscowej i nie może być nadużywana. Sam fakt formułowania zarzutów pod adresem sędziów nie powinien być traktowany jako okoliczność uzasadniająca wątpliwości co do ich bezstronności. Sąd Najwyższy zaznaczył, że przepis art. 37 k.p.k. pozwala na przekazanie sprawy jedynie wtedy, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, czego w tym przypadku nie stwierdzono. Wskazano również, że nadmierne korzystanie z tej instytucji mogłoby podważać zaufanie do niezależności sądów. Przywołano wcześniejsze postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2013 r. (V KO 78/12), które potwierdza takie rozumienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, samo formułowanie zarzutów pod adresem sędziów nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy innemu sądowi, jeśli nie ma obiektywnych podstaw do wątpliwości co do bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i nie może być nadużywana. Stwierdzono, że zarzuty wobec sędziów nie powinny automatycznie prowadzić do wątpliwości co do ich bezstronności, a dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga obiektywnej oceny sytuacji, a nie subiektywnego odczucia strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wniosku nie uwzględnić

Strony

NazwaTypRola
P. K.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi istotne odstępstwo od ogólnej zasady właściwości miejscowej sądu i jako instytucja wyjątkowa nie może być nadużywana. Przesłanką do przekazania jest wymóg "dobra wymiaru sprawiedliwości", który nie jest spełniony przez samo formułowanie zarzutów pod adresem sędziów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i nie może być nadużywana. Formułowanie zarzutów pod adresem sędziów nie jest automatycznie podstawą do wątpliwości co do ich bezstronności. Brak przesłanki "dobra wymiaru sprawiedliwości" do przekazania sprawy. Nadmierne korzystanie z art. 37 k.p.k. podważałoby zaufanie do sądów.

Odrzucone argumenty

Przedmiotem osądu ma być postępowanie sędziego rozpoznającego sprawę (argument Sądu Rejonowego).

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem osądu i rozstrzygnięcia ma być bowiem postępowanie sędziego Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi istotne odstępstwo od ogólnej zasady właściwości miejscowej sądu i jako instytucja wyjątkowa nie może być nadużywana. sam fakt formułowania zarzutów pod adresem funkcjonariuszy publicznych, w tym sędziów i prokuratorów, wykonujących obowiązki na określonym terenie, nie powinien być traktowany jako okoliczność rzeczywiście uzasadniająca wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego do rozpoznania zażalenia T o, że skarżący niejednokrotnie formułują zarzuty pod adresem sędziów nie może być – niejako automatycznie – traktowane jako okoliczność uzasadniająca wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego do rozpoznania zażaleń na zarządzenia i postanowienia prokuratora. nadmiernie szerokie korzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., uzasadniałoby powstanie lub utwierdzenie nieprawdziwego przekonania, że w każdym przypadku, gdy skarżący sformułują jakiekolwiek zarzuty pod adresem sędziego, wykonującego swoje obowiązki służbowe w określonym okręgu, wszyscy sędziowie z tego okręgu nie są w stanie w sposób obiektywny i rozsądny rozpoznać sprawy.

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 37 k.p.k. i interpretacja pojęcia \"dobra wymiaru sprawiedliwości\" w kontekście zarzutów wobec sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia bezstronności sędziów i granic stosowania instytucji przekazania sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa i buduje zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.

Czy zarzuty wobec sędziego automatycznie dyskwalifikują go z prowadzenia sprawy? SN wyjaśnia granice przekazania sprawy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 106/17
POSTANOWIENIE
Dnia 14 grudnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie
P. K.
,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
w dniu 14 grudnia 2017 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w S.,
z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt IV Kp
[…]
,
w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k. –
a contrario
p o s t a n o w i ł:
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt IV Kp
[…]
, Sąd Rejonowy w S., na podstawie art. 37 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy w przedmiocie zażalenia P. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. z dnia 23 grudnia 2016 r., sygn. akt PR Ds.
[…]
, o odmowie wszczęcia śledztwa. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że „przedmiotem osądu i rozstrzygnięcia ma być bowiem postępowanie sędziego, pełniącego swe obowiązki w mającym rozpoznawać zażalenie P. K. Sądzie Rejonowym w S.”.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w S. o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi istotne odstępstwo od ogólnej zasady właściwości miejscowej sądu i jako instytucja wyjątkowa nie może być nadużywana. Zwrócić należy bowiem uwagę, że sam fakt formułowania zarzutów pod adresem funkcjonariuszy publicznych, w tym sędziów i prokuratorów, wykonujących obowiązki na określonym terenie, nie powinien być traktowany jako okoliczność rzeczywiście uzasadniająca wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego do rozpoznania zażalenia
(zob. np. postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 78/12, LEX nr 1277828)
.
Przepis art. 37 k.p.k. daje co prawda możliwość przekazania do rozpoznania danej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, ale jedynie wtedy, gdy „wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości”. Takiej zaś przesłanki w omawianym przypadku Sąd Najwyższy się nie dopatruje. To, że skarżący niejednokrotnie formułują zarzuty pod adresem sędziów nie może być – niejako automatycznie – traktowane jako okoliczność uzasadniająca wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego do rozpoznania zażaleń na zarządzenia i postanowienia prokuratora. Nie ma bowiem podstaw do korzystania z możliwości przewidzianych w art. 37 k.p.k. w każdej sytuacji, gdy sądowej kontroli podlegają decyzje prokuratora podejmowane po przeprowadzeniu czynności weryfikujących zasadność doniesienia uczestnika innego postępowania, niezadowolonego z jego przebiegu lub wyniku, o rzekomym przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków. Zaznaczyć także należy, że nadmiernie szerokie korzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., uzasadniałoby powstanie lub utwierdzenie nieprawdziwego przekonania, że w każdym przypadku, gdy skarżący sformułują jakiekolwiek zarzuty pod adresem sędziego, wykonującego swoje obowiązki służbowe w określonym okręgu, wszyscy sędziowie z tego okręgu nie są w stanie w sposób obiektywny i rozsądny rozpoznać sprawy. To zaś prowadziłoby do przeciwnego od zamierzonego skutku, a mianowicie podważałoby zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów.
Jedynie na marginesie stwierdzić zaś należy, że powyższe rozumienie instytucji „dobra wymiaru sprawiedliwości”, o której mowa w art. 37 k.p.k., wydaje się być tożsamo wykładane przez wnioskujący w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy, który – jak wynika z akt sprawy – 19 kwietnia 2017 r. nie znalazł przesłanek do wystąpienia z tego rodzaju wnioskiem, wskazując w uzasadnieniu postanowienia z tej daty, że: „W niniejszej sprawie dobro wymiaru sprawiedliwości nie uzasadnia wystąpienia z wnioskiem o przekazanie sprawy V KP 101/17 innemu sądowi równorzędnemu. Podstawą do takiego przekazania nie może być bowiem jedynie subiektywne odczucie skarżącego dotyczące oceny bezstronności sądu”
(k. 16)
.
Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.
[aw]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI